საქართველოში ელექტროენერგიის მოხმარება მომდევნო ათწლეულში საშუალოდ 3.4...

ეკონომიკური დინამიკა და მოხმარებადოკუმენტის თანახმად, ქვეყანაში ელექტროენერგიის მოხმარება, როგორც წესი, მშპ-ს ზრდის ტემპს მიჰყვება, თუმცა ფიქსირდება გამონაკლისი შემთხვევებიც: 2025 წელი: ეკონომიკის 7.5%-იანი ზრდის ფონზე, მოხმარება მხოლოდ 3.5%-ით გაიზარდა. 2024 წელი: მშპ-ს 9.7%-იანი მატების პირობებში, ენერგომოხმარების ზრდამ 6% შეადგინა. სახელმწიფო მხარდაჭერა და ინვესტიციებიკვლევა ყურადღებას ამახვილებს იმ ფაქტზე, რომ ბოლო წლებში საქართველოში აშენებული ელექტროსადგურების 94% სახელმწიფო წახალისების მექანიზმებით განხორციელდა. ანალიტიკოსების განმარტებით, ფასთა შორის სხვაობის ხელშეკრულების (CFD) მექანიზმის შემოღებამ მნიშვნელოვნად გაზარდა ინვესტორთა ინტერესი სექტორის მიმართ.მიუხედავად ახალი მექანიზმებისა, ყველაზე დიდი სიმძლავრე, 36 მეგავატი - ქვეყანაში გარანტირებული შესყიდვის ხელშეკრულების (PPA) პირობებში აშენდა.გენერაციის სტრუქტურადღეის მდგომარეობით, საქართველოს ენერგოსისტემის ჯამური დადგმული სიმძლავრე დაახლოებით 4 800 მეგავატს შეადგენს. გენერაციის წყაროები შემდეგნაირად არის განაწილებული: ჰიდროელექტროსადგურები (ჰესები): 3 500 მეგავატი თბოსადგურები: 1 200 მეგავატი განახლებადი ენერგია (მზე და ქარი): 50 მეგავატამდე Galt & Taggart-ის მონაცემებით, მზისა და ქარის სადგურების წილი საერთო პორტფელში კვლავ კრიტიკულად დაბალია, რაც მიუთითებს ამ მიმართულებით აუთვისებელ პოტენციალზე რეგიონული ენერგეტიკული უსაფრთხოების კონტექსტში.

Moody’s-მა „სამხრეთ გაზის დერეფანს“ პირველად მიანიჭა საინვესტიციო დონი...

სააგენტოს განმარტებით, SGC-ის რეიტინგი შეესაბამება აზერბაიჯანის სუვერენულ რეიტინგს (Baa3) და ასახავს კომპანიის სტრატეგიულ მნიშვნელობას, როგორც სახელმწიფოს ინტერესების წარმომადგენელს ქვეყნის საკვანძო გაზის პროექტებში. შეფასებაში გათვალისწინებულია სახელმწიფოს პირდაპირი და არაპირდაპირი მონაწილეობა კაპიტალში, ასევე სახელმწიფო მხარდაჭერის მყარი პრაქტიკა, მათ შორის გარანტიების გაცემის მექანიზმები.ამჟამად SGC-ის 49% პირდაპირ სახელმწიფოს ეკუთვნის, ხოლო 51% — SOCAR-ს. Moody’s-ის შეფასებით, 2026 წლის ბოლომდე დაგეგმილი მინორიტარული წილის გაყიდვის შემდეგაც საინვესტიციო სტრუქტურა XRG-სთვის (დაკავშირებული Abu Dhabi National Oil Company-თან), სახელმწიფო სავარაუდოდ შეინარჩუნებს კონტროლსა და სტრატეგიულ გავლენას კომპანიაზე.Moody’s SGC-ს განიხილავს, როგორც სახელმწიფოსთან დაკავშირებულ ემიტენტს (government-related issuer) და აღნიშნავს:· კომპანიის დამოუკიდებელ საკრედიტო უნარს baa3 დონეზე;· აზერბაიჯანის სუვერენულ რეიტინგს Baa3;· დეფოლტის რისკის მაღალ დამოკიდებულებას სახელმწიფოზე;· ფინანსური სირთულეების შემთხვევაში სახელმწიფო მხარდაჭერის მაღალ ალბათობას.სააგენტოს ცნობით, SGC-ის არსებული ვალი უზრუნველყოფილია პირდაპირი სახელმწიფო გარანტიებით, რაც განაპირობებს კომპანიის რეიტინგის შესაბამისობას ქვეყნის სუვერენულ რეიტინგთან.აქტივები და პროექტებიSGC მონაწილეობს გაზის მოპოვებაში „შაჰდენიზის“ საბადოზე და ფლობს წილებს სტრატეგიულ მილსადენებში:· South Caucasus Pipeline· Trans Anatolian Natural Gas Pipeline· Trans Adriatic Pipelineეს პროექტები ქმნის ერთიან საექსპორტო გაზის დერეფანს კასპიის რეგიონიდან აზერბაიჯანის, საქართველოსა და თურქეთის გავლით – სამხრეთ ევროპაში.Moody’s ხაზს უსვამს აზერბაიჯანულ გაზზე სტაბილურ მოთხოვნას თურქეთსა და ევროპაში, ასევე პროექტების სტრატეგიულ მნიშვნელობას რეგიონული ენერგოუსაფრთხოებისთვის, განსაკუთრებით რუსეთისა და უკრაინის ომისა და ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტის ფონზე.ფინანსური მაჩვენებლები და პერსპექტივასააგენტოს შეფასებით, 2025 წელს კომპანიის EBITDA-ს დაახლოებით 65% მაღალმარჟიანი სატრანსპორტო ოპერაციებიდან მოდიოდა. გრძელვადიანი „ship-or-pay“ ხელშეკრულებები, ტარიფების ინდექსაცია და ხარჯების კომპენსაციის მექანიზმები უზრუნველყოფს SGC-ის ფინანსურ მდგრადობას, მიუხედავად ნედლეულის ბაზრის ცვალებადობისა.მიუხედავად იმისა, რომ კომპანია გარკვეულწილად დამოკიდებულია ნედლეულის ფასებსა და ერთ მსხვილ საბადოზე — „შაჰდენიზზე“, Moody’s ელოდება, რომ სატრანსპორტო სეგმენტის მზარდი წილი შეინარჩუნებს სტაბილურ მომგებიანობას. ნავთობისა და გაზის მიმდინარე მაღალი ფასებიც დამატებით გააძლიერებს მოპოვების მიმართულებით შედეგებს 2026 წელს.ფინანსური პროფილი გაძლიერდა: კორექტირებული ვალი/EBITDA მაჩვენებელი 2024–2025 წლებში 1.3x-მდე შემცირდა (2023 წლის 2.4x-თან შედარებით) და, სააგენტოს პროგნოზით, 2026–2027 წლებში 1.0x-ზე დაბლა ჩამოვა, განსაკუთრებით 2026 წლის მარტში 2 მილიარდი დოლარის ევრობონდების დაფარვის შემდეგ.Moody’s ასევე აღნიშნავს, რომ კომპანია განიხილავს დივიდენდების გადახდის დაწყებას შესაბამისი პოლიტიკის შემუშავების შემდეგ, თუმცა ამან არ უნდა დააზიანოს მისი ძლიერი საკრედიტო პოზიცია.სააგენტოს შეფასებით, XRG-ის მინორიტარული აქციონერის სტატუსით შესვლა შესაძლოა დადებითად აისახოს კორპორაციული მმართველობის ხარისხზე. ამასთან, აღინიშნება გეოპოლიტიკური რისკები, მათ შორის ირანთან სიახლოვე ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე დაძაბულობის ფონზე, თუმცა ამ ეტაპზე ოპერაციული შეფერხებები არ ფიქსირდება და რისკები შეფასებულია როგორც „პოტენციური“.

საქართველოს მთავრობამ რიკოთის ქარის ელექტროსადგურის პროექტისთვის „წითე...

პრემიერ-მინისტრის განკარგულების თანახმად, სამუშაოებს შპს „ტაბა“ ხაშურის, სურამისა და ცედანის სატყეო უბნებში განახორციელებს. ნებართვა მოიცავს 370 ერთეულ ჩვეულებრივ წაბლს და 2 000 ერთეულ მცირე ზომის (8 სმ-ზე ნაკლები დიამეტრის) ნერგს.ძირითადი პირობები: სამართლებრივი საფუძველი: გადაწყვეტილება ეყრდნობა „წითელი ნუსხისა და წითელი წიგნის შესახებ“ კანონს, რომელიც გამონაკლის შემთხვევებში სახელმწიფო მნიშვნელობის პროექტებისთვის დაცული სახეობების ბუნებრივი გარემოდან ამოღებას უშვებს ზედამხედველობა: კომპანია ვალდებულია წინასწარ აცნობოს გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტს სამუშაოების ვადების შესახებ რესურსების განკარგვა: მოჭრილი მერქნული რესურსი დაუკოტრავი სახით ეროვნულ სატყეო სააგენტოს გადაეცემა და შესაბამის საწყობებში განთავსდება გარემოსდაცვითი გადაწყვეტილება: ხეების ამოღება მხოლოდ საბოლოო გარემოსდაცვითი გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ გახდება შესაძლებელი პროექტი „რიკოთის ქარის ელექტროსადგური“ საქართველოს ენერგეტიკული დამოუკიდებლობისა და განახლებადი ენერგიების განვითარების სტრატეგიის ნაწილია, თუმცა დაცული სახეობების ამოღება გარემოს დამცველთა მუდმივი ყურადღების საგანია.კონტროლს პროცესზე გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო განახორციელებს.

Jan De Nul: ანაკლიის პორტის ფსკერის დაღრმავება წლის ბოლომდე დასრულდება

პროექტის დირექტორის ერიკ ბეიტსის განმარტებით, სამუშაოების ძირითადი პარამეტრები შემდეგია: გრუნტის ამოღება: დაგეგმილია ჯამში თითქმის 6 მილიონი კუბური მეტრი გრუნტის ამოღება, რაც კომპანიისთვის მასშტაბურ ამოცანას წარმოადგენს. ტალღმტეხის მშენებლობა: მიმდინარეობს მზადება 1 380 მეტრი სიგრძის ტალღმტეხის მოსაწყობად. აღნიშნული ნაგებობა მომავალი წლის ბოლომდე უნდა დასრულდეს. ოპერაციული ეფექტიანობა: დასრულებული ინფრასტრუქტურა უზრუნველყოფს ნავსადგურის 95%-იან ღიაობას წლიურ ჭრილში, რაც პორტს დიდი გემების მიღებისა და მომსახურების შესაძლებლობას მისცემს. ერიკ ბეიტსის შეფასებით, ანაკლიის პროექტი მნიშვნელოვანი სტიმული იქნება საქართველოს ეკონომიკისთვის. საზღვაო ინფრასტრუქტურის მთლიანი პროექტი მომავალი წლის ბოლოსთვის უნდა დასრულდეს.ბელგიური Jan De Nul N.V. ევროპული ე.წ. „დიდი ოთხეულის“ წევრი კომპანიაა, რომელიც ანაკლიაში ნავსადგურის აკვატორიის დაღრმავების და ტალღამტეხის პროექტირება-მშენებლობის სამუშაოებს ახორციელებს.

Jan De Nul-თან მოლაპარაკებების შედეგად ანაკლიის პორტის საზღვაო სამუშაო...

პროექტის მიმდინარე სტატუსი და ძირითადი ტექნიკური მახასიათებლები: საზღვაო სამუშაოები: ნავსადგურის აკვატორიაში ზღვის ფსკერი 17.5 მეტრამდე დაღრმავდება. ტალღამტეხი: აშენდება 1 380 მეტრის სიგრძის ტალღამტეხი, რაც პორტის 95%-იან წლიურ ოპერირებადობას უზრუნველყოფს. მობილიზაცია: ადგილზე უკვე დამონტაჟებულია ბეტონის ქარხანა და მიმდინარეობს სპეციალური დამცავი ნაგებობების - „იქს-ბლოკების“ (X-blocks) წარმოება. ინფრასტრუქტურის განვითარება მულტიმოდალური სატრანსპორტო სისტემის ნაწილია. უახლოეს პერიოდში იგეგმება: პორტთან დამაკავშირებელი ავტომაგისტრალის მშენებლობა. 18-კილომეტრიანი სარკინიგზო ხაზის გაყვანა, რომელიც ინტეგრირებული იქნება საქართველოს რკინიგზის 10-წლიან განახლების გეგმაში. ეკონომიკის სამინისტროს მიერ გავრცელებულ პრესრელიზში ნათქვამია, რომ პროექტის სტრატეგიული მიზანია „შუა დერეფნის“ გამტარუნარიანობის გაზრდა და საქართველოს რეგიონულ ლოგისტიკურ ჰაბად ჩამოყალიბება. მშენებლობის პროცესში ჩართულია ევროპული ე.წ. „დიდი ოთხეულის“ წევრი კომპანია, რაც საერთაშორისო სტანდარტების დაცვის გარანტიაა.ეკონომიკის სამინისტროს განცხადებით, პროექტის ფარგლებში აქცენტი კეთდება ადგილობრივი მოსახლეობის დასაქმებაზე.მშენებლობის მიმდინარეობას ადგილზე გაეცნენ ეკონომიკისა და თავდაცვის სამინისტროების ხელმძღვანელი პირები, ასევე საქართველოს რკინიგზისა და ანაკლიის საზღვაო ნავსადგურის დირექტორები.