ეს მოხდა მას შემდეგ, რაც აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა შაბათს განაცხადა, რომ ვაშინგტონმა გააუქმა პაკისტანში დელეგაციის გაგზავნის გეგმა, სადაც ირანელ კოლეგებთან მოლაპარაკებები უნდა გამართულიყო.ენერგორესურსების გლობალური მიწოდება ირანის ომის დაწყების დღიდან ძლიერი ზეწოლის ქვეშაა, რადგან კონფლიქტის გამო ჰორმუზის სრუტე - უმნიშვნელოვანესი წყლის გზა, ფაქტობრივად ჩაიკეტა.ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა სეიდ აბას არაღჩიმ კვირას განაცხადა, რომ ომანთან, მათ მეზობელთან სრუტის გასწვრივ, მიმდინარეობს „მნიშვნელოვანი დისკუსიები ორმხრივ საკითხებსა და რეგიონულ მოვლენებზე“.მან სოციალურ ქსელში დაწერა: „ჩვენი ყურადღება გამახვილებული იყო უსაფრთხო ტრანზიტის უზრუნველყოფის გზებზე, რაც სასარგებლო იქნება ყველა ძვირფასი მეზობლისთვის და მსოფლიოსთვის. ჩვენი მეზობლები ჩვენი პრიორიტეტია“.ირანის სახელმწიფო საინფორმაციო სააგენტო „ირნას“ (Irna) ცნობით, არაღჩი ორშაბათს სანქტ-პეტერბურგში ჩავიდა „რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინთან შეხვედრისა და მოლაპარაკებების გამართვის მიზნით“.მსოფლიოს ნედლი ნავთობისა და თხევადი ბუნებრივი აირის (LNG) დაახლოებით მეხუთედი, როგორც წესი, სწორედ ჰორმუზის სრუტეზე გადის. Brent-ის მარკის ნავთობის ფასი 10%-ზე მეტით გაიზარდა მას შემდეგ, რაც გასულ კვირას ტრამპმა გამოაცხადა, რომ გაახანგრძლივებდა თეირანთან ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმებას, რათა მის ხელმძღვანელობას „ერთიანი წინადადების“ წარდგენის შანსი ჰქონოდა.სოფი ჰუინმა, BNP Paribas-ის პორტფელის მენეჯერმა და სტრატეგმა, განაცხადა, რომ სრუტის ხანგრძლივმა ჩაკეტვამ შესაძლოა გავლენა იქონიოს ყველაფრის ფასზე - „ნაგვის პარკებიდან დაწყებული, მედიკამენტებით დამთავრებული“.„ვფიქრობ, ჩვენ სათანადოდ ვერ ვაფასებთ იმ მასშტაბებს, თუ რა პროდუქტებზე შეიძლება იმოქმედოს ნავთობის დეფიციტმა. ჩვენ ხომ ნედლ ნავთობს კი არ მოვიხმართ, არამედ პროდუქტებს“, - განუცხადა მან BBC-ის გადაცემა Today-ს.მისი თქმით, თუ სრუტე კიდევ რამდენიმე კვირა დარჩება ჩაკეტილი, შედეგები „მიწოდების ჯაჭვის თვალსაზრისით მართლაც შორს მიმავალი იქნება“.სინგაპურის მენეჯმენტის უნივერსიტეტის ეკონომიკის ლექტორმა, გო ჯინგ რონგმა აღნიშნა, რომ ნავთობის ტრეიდერები ნაკლებად რეაგირებენ ბოლო სათაურებზე და ელოდებიან კონფლიქტის განმუხტვის „სარწმუნო“ მტკიცებულებებს.„ვფიქრობ, ტრეიდერებს სურთ კონკრეტული მტკიცებულებები და არა მხოლოდ მყიფე და შექცევადი შეთანხმება ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ“, - თქვა გომ.ტრამპმა შაბათს Truth Social-ის პოსტში დაწერა, რომ ისლამაბადში აშშ-ის წარმომადგენლების გაგზავნაზე „ძალიან ბევრი დრო იხარჯებოდა მგზავრობაში“ და ეს იყო „ზედმეტი სამუშაო“.პრეზიდენტმა დასძინა, რომ თეირანის ხელმძღვანელობაში „არის უზარმაზარი შიდა დაპირისპირება და დაბნეულობა“. „არავინ იცის, ვინ არის პასუხისმგებელი, მათ შორის არც თავად მათ“, - თქვა მან. „გარდა ამისა, ყველა კარტი ჩვენს ხელშია, მათ კი არაფერი აქვთ! თუ საუბარი სურთ, საკმარისია უბრალოდ დარეკონ!“აზიის ბირჟებზე აქციების ფასები კვლავ იზრდებოდა და ზოგიერთმა მთავარმა საფონდო ბაზარმა რეკორდულ მაჩვენებლებს მიაღწია, მიუხედავად იმისა, რომ კონფლიქტის დასაწყისში ფასები მკვეთრად დაეცა.იაპონიის Nikkei 225 ინდექსი ორშაბათს 1,7%-ით გაიზარდა, რამაც კიდევ უფრო გაზარდა გასულ თვეში დაფიქსირებული თითქმის 14%-იანი მატება.სამხრეთ კორეის Kospi ბოლო ერთ თვეში 20%-ზე მეტით გაიზარდა, ორშაბათს კი მატებამ 2,5% შეადგინა.იაპონიის და სამხრეთ კორეის საფონდო ბირჟებმა თავიდან დიდი დარტყმა მიიღეს, რადგან მათი ეკონომიკა დიდწილად არის დამოკიდებული ყურის რეგიონიდან ენერგომატარებლების მიწოდებაზე.

1777275565

„ამერიკულმა ძალებმა 38 გემს უკან გაბრუნება ან პორტში დაბრუნება აიძულეს“, - ნათქვამია პოსტში.ცენტრალურ სარდლობას არ დაუკონკრეტებია იმ ადგილმდებარეობების შესახებ, სადაც გემები შეაჩერეს და უკან გააბრუნეს.გასულ კვირას, აშშ-ის ძალები ინდოეთის ოკეანის სიღრმეში ირანის „ჩრდილოვან ფლოტთან“ დაკავშირებულ ტანკერებზე ავიდნენ, რითაც შეასრულეს პირობა, რომ ირანთან დაკავშირებულ გემებს მსოფლიოს ნებისმიერ წერტილში მიადევნებდნენ თვალს.

1777270080

მაუწყებლის ცნობით, პრეზიდენტი არა მხოლოდ აზერბაიჯანს, არამედ საუდის არაბეთსაც ეწვევა. თუმცა, დაგეგმილი ვიზიტების დეტალები არ სახელდება.23 აპრილს სახელმწიფოს მეთაური კვიპროსში ჩავიდა, ევროკავშირის ლიდერების არაფორმალურ სამიტში მონაწილეობის მისაღებად.ზელენსკის აზერბაიჯანში ვიზიტის გეგმების შესახებ ინფორმაცია 2024 წლის თებერვალშიც ვრცელდებოდა, თუმცა მაშინ ვიზიტი არ შედგა.აზერბაიჯანმა ომის განმავლობაში უკრაინას არაერთხელ გაუწია ჰუმანიტარული დახმარება.

1777021189

ევროპული საბჭოს პრეზიდენტი ანტონიუ კოშტა მიზნად ისახავს მოლაპარაკებების მონაწილეთა შორის არსებული ჩიხური მდგომარეობის გარღვევას და პროგრესის მიღწევას იმ დისკუსიებში, რომლებიც ტექნიკურმა დავებმა და სენსიტიურ საკითხებზე დაპირისპირებამ შეაფერხა.24 აპრილის შუადღეს, ლიდერები სპარსეთის ყურის ქვეყნების წარმომადგენლებს უმასპინძლებენ, რათა ირანში მიმდინარე ომსა და ხმელთაშუა ზღვის უსაფრთხოებაზე იმსჯელონ.სამიტზე დისკუსიები გუშინ ოპტიმისტურ ნოტაზე დაიწყო, მას შემდეგ რაც ევროკავშირმა უკრაინისთვის დიდი ხნის წინ დაპირებული 90 მილიარდი ევროს ოდენობის სესხი დაამტკიცა (მას შემდეგ, რაც ბუდაპეშტმა წინააღმდეგობა შეწყვიტა) და მოსკოვის წინააღმდეგ სანქციების მე-20 პაკეტი მიიღო.თუმცა, როგორც POLITICO იტყობინება, რეალობამ თავისი გაიტანა - სამიტზე შესვლისას ლიდერებმა აღიარეს მათ წინაშე არსებული ამოცანების მასშტაბურობა, რაც სხვა საკითხებთან ერთად გულისხმობს: უკრაინის ევროკავშირში გაწევრიანებას, ბლოკის კოლექტიური თავდაცვის მექანიზმების გაძლიერებას და ირანის ომის ეკონომიკური შედეგებისგან თავის დაცვას.

1777020021

აშშ-ის არმიის 38 წლის ჯარისკაცმა განონ კენ ვან დაიკმა, რომელიც მადუროს შეპყრობის ოპერაციის დაგეგმვაში მონაწილეობდა, Polymarket-ზე ამ ოპერაციასთან დაკავშირებული ათზე მეტი ფსონი დადო. ამის შესახებ იუსტიციის დეპარტამენტმა ხუთშაბათს განაცხადა. მას ბრალად ედება სამთავრობო კონფიდენციალური ინფორმაციის პირადი გამორჩენისთვის უკანონოდ გამოყენება, სხვა ბრალდებებთან ერთად. პროკურორების თქმით, ვან დაიკის ფსონებმა ჯამში $33 034 შეადგინა, საბოლოოდ კი მან $400 000–ზე მეტი მოიგო.POLITICO წერს, რომ აღნიშნული საქმე ხაზს უსვამს ვაშინგტონში მზარდ შეშფოთებას ინსაიდერული ვაჭრობის საფრთხეებთან დაკავშირებით ისეთ პლატფორმებზე, როგორიცაა Polymarket და მისი მთავარი კონკურენტი Kalshi. ოდესღაც ნიშური ფინანსური ბირჟები, პროგნოზირების ბაზრები გასული წლის განმავლობაში ჩრდილიდან გამოვიდნენ და მომხმარებლებს ფსონების ფართო არჩევანს სთავაზობენ ყველაფერზე - აშშ-ის არჩევნებითა და სპორტით დაწყებული, ამინდით დასრულებული.თუმცა, მათმა აღზევებამ ისეთ გეოპოლიტიკურ მოვლენებთან დაკავშირებული დროული ფსონების პარალელურად, როგორიცაა მადუროს შეპყრობა და ომი ირანში, პოლიტიკოსებში ამ კომპანიებისა და მათი რეგულირების შესახებ სერიოზული კითხვები გააჩინა. მადუროსთან დაკავშირებულმა ვაჭრობამ Polymarket-ზე მიმდინარე წლის დასაწყისში დიდი რეზონანსი გამოიწვია და კონგრესის ყურადღებაც მიიპყრო. მალევე, ნიუ-იორკის სამხრეთ ოლქის პროკურორმა ჯეი კლეიტონმა განაცხადა, რომ პროგნოზირების ბაზრებზე ინსაიდერული ვაჭრობის ფაქტებზე საქმეების აღძვრას ელოდა.„პროგნოზირების ბაზრები არ არის თავშესაფარი მითვისებული კონფიდენციალური ან საიდუმლო ინფორმაციის პირადი გამორჩენისთვის გამოსაყენებლად“, - განაცხადა კლეიტონმა, ფასიანი ქაღალდებისა და ბირჟების კომისიის (SEC) ყოფილმა თავმჯდომარემ, რომლის უწყებამაც ვან დაიკს ბრალი წაუყენა. „ბრალდებულმა, სავარაუდოდ, ბოროტად გამოიყენა აშშ-ის მთავრობის ნდობა, როდესაც სენსიტიური სამხედრო ოპერაციის შესახებ საიდუმლო ინფორმაცია ამავე ოპერაციის ვადებსა და შედეგებზე ფსონების დასადებად გამოიყენა. ეს არის აშკარა ინსაიდერული ვაჭრობა და ფედერალური კანონმდებლობით უკანონოა“.უოლ სტრიტის რეგულატორებმა სასაქონლო ფიუჩერსებით ვაჭრობის კომისიიდან (CFTC) ასევე წაუყენეს ბრალი ვან დაიკს „გასაიდუმლოებული არასაჯარო ინფორმაციის“ გამოყენებით ინსაიდერულ ვაჭრობაში. CFTC-ის თავმჯდომარემ, მაიკლ სელიგმა განაცხადა, რომ ვან დაიკს „ანდობდნენ კონფიდენციალურ ინფორმაციას აშშ-ის ოპერაციების შესახებ, მან კი გადადგა ნაბიჯი, რომელმაც საფრთხე შეუქმნა აშშ-ის ეროვნულ უსაფრთხოებას და ამერიკელი სამხედროების სიცოცხლეს“.ვან დაიკი ვაჭრობდა Polymarket-ის არარეგულირებადი საერთაშორისო პლატფორმის მეშვეობით, რომელიც კრიპტოვალუტის ტექნოლოგიაზე მუშაობს და წესით აშშ-ის მომხმარებლებისთვის დახურული უნდა იყოს. სარჩელის მიხედვით, ვან დაიკმა, რომელიც მასტერ-სერჟანტია და ჩრდილოეთ კაროლინაში, ფორტ ბრეგში მსახურობს, პლატფორმაზე შესასვლელად ვირტუალური კერძო ქსელი (VPN) გამოიყენა. VPN-ები მომხმარებლებს ინტერნეტში ადგილმდებარეობის დამალვის საშუალებას აძლევს და პროგნოზირების ბაზრების მოთამაშეები მას წლების განმავლობაში იყენებენ ბლოკირებების გვერდის ავლისთვის.2022 წელს CFTC-სთან მიღწეული შეთანხმების შემდეგ, Polymarket იძულებული გახდა საერთაშორისო ბირჟა ამერიკელებისთვის ჩაეკეტა, რადგან კომპანიას აშშ-ში უკანონო საქმიანობაში სდებდნენ ბრალს. მას შემდეგ კომპანია ცდილობს გახსნას მეორე, CFTC-ის მიერ რეგულირებადი პლატფორმა, რომელიც ხელმისაწვდომი იქნება აშშ-ის მომხმარებლებისთვის, თუმცა პროდუქტი ჯერ კიდევ ტესტირების პროცესშია.მიუხედავად ამისა, კომპანია ფინანსური და პოლიტიკური გავლენიანი პირების ფავორიტად იქცა. ნიუ-იორკის საფონდო ბირჟის მფლობელმა კომპანიამ, Intercontinental Exchange-მა მარტში განაცხადა, რომ კომპანიაში 600 მილიონი დოლარის ინვესტიცია განახორციელა (მანამდე განხორციელებული 1 მილიარდიანი ინვესტიციის შემდეგ). გასულ წელს კი, ვენჩურულმა ფირმამ 1789 Capital, რომლის პარტნიორიც დონალდ ტრამპ უმცროსია, კომპანიაში ინვესტიცია დაუდგენელი პირობებით განახორციელა. ტრამპ უმცროსი ამავდროულად Polymarket-ის მრჩეველთა საბჭოს წევრიც გახდა.X-ზე გამოქვეყნებულ პოსტში Polymarket-მა, რომელსაც აღმასრულებელი დირექტორი შეიან კოპლანი ხელმძღვანელობს, განაცხადა, რომ თავად გამოავლინა მომხმარებელი, რომელიც გასაიდუმლოებული სამთავრობო ინფორმაციით ვაჭრობდა და საკითხი იუსტიციის დეპარტამენტს გადასცა. კომპანიამ ასევე აღნიშნა, რომ აქტიურად თანამშრომლობდა გამოძიებასთან.„ინსაიდერულ ვაჭრობას Polymarket-ზე ადგილი არ აქვს, - წერს კომპანია. – დღევანდელი დაკავება იმის დასტურია, რომ სისტემა მუშაობს“. Last month, we published our enhanced market integrity rules to combat insider trading. When we identified a user trading on classified government information, we referred the matter to the DOJ & cooperated with their investigation.Insider trading has no place on Polymarket.… — Polymarket (@Polymarket) April 23, 2026

1777019413

აშშ-ის პრეზიდენტის, დონალდ ტრამპის განცხადებით, მან საზღვაო ძალებს , რ ჰორმუზის სრუტეში ნაღმების განლაგებაში მონაწილე ნებისმიერი გემისთვის ცეცხლის გახსნა უბრძანა.ტრამპის ინფორმაციით, სრუტე სუფთავდება გამნაღმველი გემების მიერ, თუმცა "მე ვბრძანებ, რომ ეს საქმიანობა გაგრძელდეს, სამმაგი ინტენსივობით“, – აღნიშნა პრეზიდენტმა.

1776951926

როგორც იუწყება სააგენტო „აპა–ეკონომიკსი“, განცხადება გაკეთდა ბაქოში, კასპიისა და ცენტრალური აზიის ნავთობის ვაჭრობისა და ლოგისტიკის II ფორუმზე, რომელიც ორგანიზებული იყო GLENMAR Group-ის მიერ.ჰაბიბის თქმით, ბირჟას შესაძლოა ეწოდოს ბაქოს ბირჟა ან ენერგეტიკული ბირჟა. პროექტი, მისი შეფასებით, შეიძლება განხორციელდეს ერთობლივი საწარმოს ფორმატში Intercontinental Exchange (ICE)-თან თანამშრომლობით და ისეთი საერთაშორისო ფინანსური ინსტიტუტების მხარდაჭერით, როგორიცაა JPMorgan Chase და Goldman Sachs.მისი თქმით, კასპიის რეგიონში უკვე დიდი ხანია განიხილება ტრეიდერებს, გამყიდველებსა და მყიდველებს შორის ჰეჯირების ეფექტიანი მექანიზმის შექმნა. „ვფიქრობ, გარკვეულ ეტაპზე ბაქოში სასაქონლო ბირჟის შექმნისთვის საჭირო პირობები ჩამოყალიბდება“, — განაცხადა ჰაბიბმა.მან ასევე აღნიშნა, რომ არსებული ინფრასტრუქტურა მხოლოდ დროებით აკმაყოფილებს მოთხოვნებს და მომავალში საჭირო იქნება ახალი სიმძლავრეების განვითარება. ბაქოში უკვე ფუნქციონირებს ალიათის პორტი, რომელიც თავისუფალი ეკონომიკური ზონის პრინციპით მუშაობს. ჰაბიბის შეფასებით, ჩრდილო-დასავლეთ ევროპის – ამსტერდამის, როტერდამის და ანტვერპენის ლოგისტიკური და ენერგეტიკული ჰაბების მოდელი შესაძლოა კასპიის ზღვის სანაპიროზეც განხორციელდეს.ექსპერტების შეფასებით, ბაქოში სასაქონლო ბირჟის შექმნა აზერბაიჯანისთვის შეიძლება ნიშნავდეს ენერგეტიკული ვაჭრობის რეგიონულ ცენტრად ჩამოყალიბების მცდელობას. ამჟამად კასპიის რეგიონში ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების ფასების განსაზღვრა ძირითადად გლობალურ ბირჟებზე ხდება, ხოლო ადგილობრივ მოთამაშეებს საკუთარი ჰეჯირების ინსტრუმენტები შეზღუდულად აქვთ.ბირჟის შექმნის შემთხვევაში, აზერბაიჯანი შეძლებს გაზარდოს ტრანზაქციური მოცულობები, განავითაროს ფინანსური სერვისები და გააძლიეროს პოზიციები ტრანზიტული დერეფნების – მათ შორის შუა დერეფნის – ფარგლებში.ამასთან, პროექტი ბაქოს პირდაპირ კონკურენციაში შეიყვანს რეგიონის სხვა ჰაბებთან, მათ შორის თურქეთთან, რომელიც ენერგეტიკული სავაჭრო პლატფორმის განვითარებას ცდილობს, და ყაზახეთთან, რომელიც კასპიის რეგიონში ლოგისტიკურ როლს აძლიერებს.ანალიტიკოსების თქმით, მსგავსი ბირჟის წარმატება დამოკიდებული იქნება არა მხოლოდ ინფრასტრუქტურაზე, არამედ სამართლებრივ ჩარჩოზე, გამჭვირვალობაზე და საერთაშორისო ფინანსური ინსტიტუტების ნდობაზე.

1776944139

მიუხედავად იმისა, რომ ბრიუსელსა და ტრამპს შორის მანამდეც არსებობდა უთანხმოება ვაჭრობის, უკრაინისა და სამხედრო ხარჯების გამო, „სამხრეთის ინტერკონექტორის“ (Southern Interconnection) პროექტში ჩარევა პირველი შემთხვევაა, როდესაც ევროკავშირმა პრეზიდენტის ახლო გარემოცვის კომერციულ საქმიანობას დაუპირისპირდა.მილსადენმა ბოსნია და ჰერცეგოვინაზე უნდა გაიაროს. ბოსნიური წყაროების ცნობით, აშშ-ის ოფიციალური პირების მხრიდან მრავალთვიანი ზეწოლის შედეგად, ქვეყნის ლიდერებმა დაიწყეს მზადება კონტრაქტის პირდაპირ გადასაცემად ვაიომინგში ბაზირებული ნაკლებად ცნობილი კომპანიისთვის.კომპანია AAFS Infrastructure and Energy გასული წლის ნოემბერში დაფუძნდა და მისი მფლობელების ვინაობა უცნობია. კომპანიას სათავეში უდგანან ტრამპის საარჩევნო კამპანიის წამყვანი წევრები: ჯესი ბინალი - ადვოკატი, რომელიც ტრამპს კაპიტოლიუმის მოვლენებისას იცავდა და ჯო ფლინი - პრეზიდენტის ეროვნული უსაფრთხოების ყოფილი მრჩევლის ძმა.მიუხედავად იმისა, რომ კომპანიას მსგავს პროექტებზე მუშაობის გამოცდილება არ გააჩნია, მისი ადგილობრივი წარმომადგენლის თქმით, AAFS მილსადენსა და სხვა ინფრასტრუქტურულ პროექტებში 1.5 მილიარდი დოლარის ინვესტირებას გეგმავს.მარტში ბოსნიელმა კანონმდებლებმა დაამტკიცეს ნორმა, რომელიც Transparency International-ის შეფასებით, „სახიფათო პრეცედენტს“ ქმნის, რადგან კონტრაქტის ტენდერის გარეშე, პირდაპირ AAFS-ისთვის გადაცემას ითვალისწინებს.ამის საპასუხოდ, ბრიუსელის წარმომადგენელმა სარაევოში ბოსნიის ლიდერები გააფრთხილა, რომ ეს ნაბიჯი ქვეყნის ევროინტეგრაციის პროცესს საფრთხეს უქმნის. 13 აპრილით დათარიღებულ კონფიდენციალურ წერილში ევროკავშირის ოფიციალური პირი, ლუიჯი სორეკა ხაზს უსვამს, რომ ენერგეტიკული კანონმდებლობა აუცილებლად უნდა იყოს კოორდინირებული ევროკავშირთან.ჯესი ბინალმა განაცხადა, რომ ეს მილსადენი „ტრამპის ადმინისტრაციის პრიორიტეტია“. ევროკავშირის ჩარევის შესახებ კითხვაზე მან აღნიშნა, რომ მათი მიზანი ბოსნიისთვის ენერგეტიკული უსაფრთხოების უზრუნველყოფაა.ეს პროექტი ბოსნიას საშუალებას მისცემს, მიიღოს ამერიკული გაზი ხორვატიის თხევადი ბუნებრივი აირის (LNG) ტერმინალიდან და ამით სრულად ჩაანაცვლოს რუსული მომარაგება. თუმცა, ბრიუსელი დგას დილემის წინაშე: ევროპის ენერგეტიკული რუკის ეს მნიშვნელოვანი ნაწილი შესაძლოა აღმოჩნდეს არა უბრალოდ ამერიკული კომპანიის, არამედ იმ პირების კონტროლის ქვეშ, რომლებიც პერსონალურად არიან დაკავშირებულნი ანტაგონისტურად განწყობილ პრეზიდენტთან.AAFS-ის გარდა, ბოსნიით ტრამპის სხვა ახლობლებიც დაინტერესდნენ. მაიკლ ფლინი ლობირებდა ბოსნიელ სერბთა ლიდერს, მილორად დოდიკს, რის შედეგადაც ოქტომბერში დოდიკს აშშ-ის სანქციები მოეხსნა. აპრილში სარაევოს დონალდ ტრამპ უმცროსიც ეწვია. მიუხედავად იმისა, რომ ისინი პროექტში პირდაპირ არ ფიგურირებენ, დოდიკი მილსადენის გეგმას აქტიურად უჭერს მხარს.

1776941889

თუმცა, სამყარო, რომელმაც ეს ბლოკი შვა, აღარ არსებობს. ბრიუსელსა და მის ფარგლებს გარეთ სულ უფრო იზრდება უკმაყოფილება იმ სიჩქარისა და ოპერატიულობის - ან მათი ნაკლებობის გამო, რომლითაც 27 ლიდერი (ცნობილი როგორც ევროპული საბჭო) უმკლავდება გამოწვევებს და იღებს გადაწყვეტილებებს, განსაკუთრებით უსაფრთხოებისა და საგარეო პოლიტიკის სფეროში.„ევროპა დღეს მუდმივი კრიზისის რეჟიმშია, მისი გადაწყვეტილების მიღების არქიტექტურა კი უბრალოდ არ იყო ამისთვის შექმნილი“, - განუცხადა POLITICO-ს დანიის ყოფილმა პრემიერ-მინისტრმა და NATO-ს ყოფილმა გენერალურმა მდივანმა ანდერს ფოგ რასმუსენმა. – „თქვენ ვერ დაელოდებით საბჭოს მიერ განცხადების შეთანხმებას მაშინ, როცა სამყარო იწვის“.ევროკავშირმა ბოლო თვეების განმავლობაში არაერთხელ ვერ შეძლო ერთიანი პოზიციის დაფიქსირება გეოპოლიტიკური მნიშვნელობის საკითხებზე - დაწყებული უკრაინისთვის 90 მილიარდი ევროს გამოყოფის ბლოკირებით, დასრულებული რუსეთისა და დასავლეთ სანაპიროს მოძალადე მოსახლეების წინააღმდეგ სანქციებითა და ირანის ომზე კოორდინირებული რეაგირებით. მარტის ბოლო სამიტზე ლიდერები საათობით კამათობდნენ ნახშირბადის ემისიების (ETS) სქემის დეტალებზე, მაშინაც კი, როცა თეირანმა ახლო აღმოსავლეთში ევროპის ენერგომომარაგებას დაარტყა.„იმის თქმა, რომ ETS ყველაზე დიდი პრობლემაა, როცა გიგანტური გაზის საბადოები იწვის, ცოტა უცნაურია“, - განუცხადა POLITICO-ს ევროკავშირის ერთ-ერთმა გაბრაზებულმა მაღალჩინოსანმა ანონიმურობის პირობით. ოქტომბრის, დეკემბრისა და მარტის სამიტების დღის წესრიგის დიდი ნაწილი დაეთმო წინა შეხვედრებიდან დარჩენილ დაუსრულებელ საქმეებს და იმ საკითხების ხელახლა განხილვას, რომლებიც ვერასდროს გადაიჭრა: თავდაცვის მზადყოფნიდან დაწყებული, კიევის დაფინანსებითა და ევროკავშირის ეკონომიკის გამოსწორების გეგმებით დასრულებული.იდეა, რომ ევროპა გადაწყვეტილებებს ძალიან ნელა იღებს, თითქმის კლიშედ იქცა. ნიდერლანდების პრემიერ-მინისტრმა რობ იეტენმა გასავ თვეში ბრიუსელში პირველი ვიზიტი გამოიყენა, რათა ევროკავშირს დაჩქარებისკენ მოუწოდოს. „ჩვენ ვერ ავუხსნით ჩვენს ამომრჩეველს, რატომ არის ევროპა ზოგჯერ ასეთი ნელი რეაგირებაში იმ დიდ საკითხებზე, რომლებიც ყველას გვეხება“, - თქვა მან.იანვარში, დავოსის მსოფლიო ეკონომიკურ ფორუმზე, საფრანგეთის პრეზიდენტმა ემანუელ მაკრონმა განაცხადა, რომ ევროკავშირი „ზოგჯერ ძალიან ნელია, ეს ფაქტია, და რეფორმას საჭიროებს, ესეც ფაქტია“.გასულ კვირას კი, ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა გააკრიტიკა საერთაშორისო საკითხებში ერთსულოვნების საჭიროება და აღნიშნა, რომ ამან „სისტემური ბლოკირებები“ შექმნა. მან მოითხოვა ეროვნული ვეტოს გაუქმება, კონკრეტულად საგარეო პოლიტიკაში. რასმუსენი კი მიიჩნევს, რომ ევროკავშირი უნდა მოერიდოს ღამის თევას „სალაპარაკო კლუბებში“ და გააძლიეროს უსაფრთხოების საფრთხეებზე რეაგირების უნარი „სწრაფი სტრუქტურებით, რასაც ეს ეპოქა მოითხოვს“.ნუ დაადანაშაულებთ ევროპასრა თქმა უნდა, ევროკავშირის ბუნება და მისი არსებობის აზრი სწორედ წევრ ქვეყნებს შორის კონსენსუსზე დაფუძნებული გადაწყვეტილების მიღებაა.მისი რთული სტრუქტურის მიხედვით, 27-ვე ლიდერი პერიოდულად იკრიბება პრიორიტეტების განსახილველად და პოლიტიკური მიმართულების დასასახად. ბევრი რამ წინასწარ თანხმდება დიპლომატების მიერ Coreper-ის (ელჩების კომიტეტი) ფორმატში.„შეიძლება თუ არა ეს უფრო ეფექტური იყოს?“ - დაფიქრდა ევროკავშირის ერთ-ერთი მაღალჩინოსანი POLITICO-სთან საუბრისას. „ალბათ. მე მესმის კრიტიკის. არის საკითხები, რომელთა მოგვარება ევროპული საბჭოს დონეზე ცოტა რთულია. ახლა მთავარი ფოკუსი იმაზეა, როგორ გარდაიქმნას ეს პოლიტიკური შეთანხმებები კონკრეტულ ქმედებებად, რადგან ევროპაზე ძალიან დიდი ზეწოლაა“.ამის მიუხედავად, ჩინოვნიკი ამტკიცებს, რომ საბჭო მაინც „საუკეთესო ფორუმია“ მიმდინარე მწვავე პრობლემების გადასაჭრელად. ამას ეთანხმება მეორე მაღალჩინოსანიც: „ეს არის დემოკრატიული ინსტიტუტი, ის აერთიანებს სახელმწიფოს მეთაურებს, ეს სწორი ადგილია ასეთი საკითხების განსახილველად“. მისი თქმით, საბჭოს მანდატსა და ლეგიტიმაციას რეალური ალტერნატივა არ აქვს.ლივენის უნივერსიტეტის პროფესორი სტივენ ვან ჰეკე ამბობს, რომ „მთლად სამართლიანი არ არის“ საბჭოს შეფასება მხოლოდ კრიზისებზე რეაგირებით, რადგან ის „გრძელვადიანი“ პოლიტიკური მიზნებისთვის შეიქმნა. თუმცა, საჭიროების შემთხვევაში ის „უმაღლესი აღმასრულებელი ორგანოსავით“ მოქმედებდა, მათ შორის ფინანსური კრიზისისა და კოვიდ-პანდემიის დროს.საბჭოს ჰყავს დამცველებიც, მათ შორის ბელგიის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი ალექსანდრ დე კრო. „ევროპულ მშენებლობას გადაწყვეტილებების მისაღებად ზოგჯერ დრო სჭირდება“, - განუცხადა მან POLITICO-ს. დე კრომ, რომელიც საბჭოს წევრი იყო 2020-დან 2025 წლამდე, მიუთითა 2020 წლის პანდემიაზე, როდესაც ევროკავშირმა სწრაფად შექმნა აღდგენის ფონდი და ვაქცინების კოორდინაცია.„გადაწყვეტილების აღსრულების სიჩქარე სინამდვილეში საკმაოდ მაღალი იყო, ისევე როგორც რეაგირების ეფექტურობა. ამიტომ არ ვფიქრობ, რომ ეს სტრუქტურული პრობლემაა“, - აღნიშნა მან. დე კროს თქმით, სამყაროში, სადაც დონალდ ტრამპის გადაწყვეტილებები საგარეო პოლიტიკასა და ტარიფებზე ყველაფერს თავდაყირა აყენებს, ევროპის უფრო დინჯი მიდგომა უპირატესობაც კია. „ზოგჯერ ცუდი არ არის პარტნიორებთან კონსულტაცია და წინასწარ დაფიქრებამ. ევროპულ ქვეყნებს ვერ დაადანაშაულებ იმაში, რომ ისინი დაფიქრებულნი და ფრთხილნი არიან სწორი პასუხის ძიებაში“.მაკრონმაც მსგავსი აზრი გამოთქვა დავოსში და თქვა, რომ ევროპამ დაამტკიცა, რომ არის „პროგნოზირებადი“ და „ლოიალური“ პარტნიორი.ახალი სამყაროთუმცა, მაშინაც კი, თუ ევროკავშირი პროგნოზირებადია, სამყარო სულ უფრო არაპროგნოზირებადი ხდება.ბოლო ათწლეულში საერთაშორისო წესრიგი მკვეთრად შეიცვალა, ძველი ალიანსები დაიმსხვრა და კრიზისები გამრავლდა. რასმუსენის თქმით, გადაწყვეტილების მიღების ევროპული ძველი გზები ამას ვეღარ აუდის.„როდესაც ევროპულ საბჭოს 2001-2009 წლებში ვესწრებოდი, სამყარო ფუნდამენტურად სხვა ადგილი იყო“, - თქვა მან. „რუსეთი ჯერ კიდევ G8-ის პარტნიორი იყო, ამერიკა - უპირობო მოკავშირე. გვქონდა კრიზისები, მაგრამ გვქონდა დროც განხილვისთვის. ის სამყარო აღარ არსებობს“.რასმუსენმა მოუწოდა ევროკავშირს, „ფუნდამენტურად ხელახლა გამოიგონოს თავისი უსაფრთხოების ჩარჩო“. გაჟღერებულ იდეებს შორისაა საგარეო პოლიტიკაში ვეტოს გაუქმება, „ევროპის უსაფრთხოების საბჭოს“ შექმნა (მაღალი დონის ორგანო თავდაცვითი გადაწყვეტილებებისთვის) და ევროკომისიის უფლებამოსილების გაძლიერება. „რა თქმა უნდა, თუ იტყვით, რომ რეფორმაა საჭირო, ჩნდება კითხვა - როგორ?“ - ამბობს ჟილ პიტორსი, პოლიტოლოგიის ლექტორი.„შეგიძლიათ, მაგალითად, შემოიღოთ კვალიფიციური უმრავლესობით კენჭისყრა (QMV) საგარეო პოლიტიკის საკითხებზე. მაგრამ ეს წარმოშობს უზარმაზარ დემოკრატიულ პრობლემას“, - აღნიშნა მან. მისივე თქმით, ახალი ორგანოების შექმნა ვერაფერს გადაწყვეტს: „თუ მართლა გინდათ ევროკავშირი უფრო სწრაფი გახდეს, საუკეთესო გზა კომისიის უფლებამოსილების გაძლიერებაა“. თუმცა, წევრი ქვეყნები სკეპტიკურად უყურებენ აღმასრულებელი ხელისუფლებისთვის ზედმეტი ძალაუფლების გადაცემას.POLITICO წერს, როდესაც ლიდერები ამ კვირაში სამიტზე შეიკრიბებიან, ერთი შესამჩნევი დანაკლისი იქნება: უნგრეთის პრემიერ-მინისტრი ვიქტორ ორბანი, რომელმაც ამ თვეში არჩევნებში გამანადგურებელი მარცხის შემდეგ განაცხადა, რომ შეხვედრას არ დაესწრებოდა. ერთ-ერთი ჩინოვნიკის თქმით, „კონსენსუსის ქრონიკული ბლოკერის“ გარეშე საბჭომ, შესაძლოა, უფრო სწრაფად მიაღწიოს კომპრომისებს.მაგრამ დრო არ ითმენს. შეხვედრის დღის წესრიგს კვლავ ომი და გეოპოლიტიკა ჩაიგდებს ხელში - აშშ-მა ჰორმუზის სრუტე დაბლოკა მას შემდეგ, რაც ვაშინგტონსა და თეირანს შორის მოლაპარაკებები ჩაიშალა, გლობალური ენერგეტიკული შოკის დასასრული კი არ ჩანს.თუმცა, ერთი თავისტკივილი მაინც მოგვარდება: უკრაინა საბოლოოდ მიიღებს თავის 90-მილიარდიან სესხს, ოთხი თვის შემდეგ მას შემდეგ, რაც ლიდერები ამაზე პირველად დეკემბრის სამიტზე შეთანხმდნენ. მაგრამ ამ თვეების განმავლობაში არსებული ჩიხის მეხსიერება ასე ადვილად არ გაქრება.„უკრაინისა და 90-მილიარდიანი სესხის გარშემო არსებული გამოცდილება არის მაგალითი იმისა, თუ რამდენად ადვილად შეიძლება გაიჭედოს ევროკავშირი“, - თქვა პიტორსმა.

1776927502

The Guardian წერს, რომ გადაწყვეტილება მას შემდეგ გახდა შესაძლებელი, რაც უნგრეთმა და სლოვაკეთმა, რომლებიც თვეების განმავლობაში ბლოკავდნენ ორივე საკითხს, საკუთარი პოზიცია შეცვალეს. ბლოკირების მთავარი მიზეზი „დრუჟბას“ ნავთობსადენის დაზიანება იყო, რის გამოც აღნიშნული ქვეყნები რუსულ ნავთობს ვერ იღებდნენ.ოთხშაბათს უკრაინულმა მხარემ ოფიციალურად განაცხადა სარემონტო სამუშაოების დასრულებისა და ნავთობის ტრანზიტის აღდგენის შესახებ, რამაც ბუდაპეშტსა და ბრატისლავას ვეტოს მოხსნისკენ უბიძგა.„ორივე საკითხზე მიღწეულია წინასწარი შეთანხმება. ახლა დაიწყება წერილობითი პროცედურა საბოლოო დამტკიცებისთვის“, - განაცხადა კვიპროსის თავმჯდომარეობის წარმომადგენელმა.The Guardian წერს, ოფიციალური პროცედურა, სავარაუდოდ, ხუთშაბათს შუადღისას დასრულდება, რაც სიმბოლურად ემთხვევა კვიპროსში დაგეგმილ ევროკავშირის ლიდერების სამიტს. 90 მილიარდი ევროს ოდენობის კრედიტი უკრაინის 2026-2027 წლების ფინანსური საჭიროებების დაახლოებით ორ მესამედს დაფარავს.რაც შეეხება სანქციების მე-20 პაკეტს, ის რუსეთის წინააღმდეგ მიმართულ ახალ შეზღუდვებს ითვალისწინებს, თუმცა მისი დეტალები საბოლოო დამტკიცების შემდეგ გახდება ცნობილი. სლოვაკეთის პრემიერ-მინისტრმა რობერტ ფიცომ მანამდე განაცხადა, რომ სანქციებს მხარს მხოლოდ მილსადენის რეალურად ამოქმედების შემთხვევაში დაუჭერდა, რაზეც ელჩების დღევანდელი გადაწყვეტილება მიუთითებს.

1776860501