თბილისი (GBC) - ნავთობის გლობალური ფასები მკვეთრად გაიზარდა ორშაბათს, 9 მარტს, ახლო აღმოსავლეთში კონფლიქტის ესკალაციის ფონზე. ბაზრები განსაკუთრებით რეაგირებენ აშშ-ისა და ისრაელის სამხედრო ოპერაციებსა და ირანის საპასუხო ნაბიჯებზე, რაც ქმნის სერიოზულ საფრთხეს ნავთობის მიწოდებისთვის.
თბილისის დროით დაახლოებით 11:00 საათის მდგომარეობით, საერთაშორისო ეტალონური მარკა Brent დაახლოებით 114–119 დოლარის დიაპაზონში ივაჭრება ბარელზე, რაც ერთ დღეში დაახლოებით 23–26%-იან ზრდას ნიშნავს და წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე დიდ დღიურ ზრდას ბოლო წლებში.
ამავე პერიოდში ამერიკული West Texas Intermediate (WTI) ნავთობი გაიზარდა დაახლოებით 118 დოლარამდე ბარელზე, რაც ასევე 2022 წლის შემდეგ ყველაზე მაღალი ნიშნულია.
ბაზრის მკვეთრი რეაქცია დაკავშირებულია ჰორმუზის სრუტის გარშემო შექმნილ ვითარებასთან, რომლის გავლით ყოველდღიურად გადიოდა მსოფლიოს ნავთობის მიწოდების დაახლოებით 20%. ნებისმიერი შეფერხება ამ სტრატეგიულ მარშრუტზე მნიშვნელოვნად ამცირებს გლობალურ მიწოდებას და ზრდის ფასებს.
მდგომარეობას ამძაფრებს ისიც, რომ ახლო აღმოსავლეთის რამდენიმე მსხვილმა მწარმოებელმა ქვეყანამ — მათ შორის ერაყმა, ქუვეითმა და არაბთა გაერთიანებულმა საამიროებმა — შეამცირეს ექსპორტი ან წარმოება ლოგისტიკური პრობლემებისა და უსაფრთხოების რისკების გამო.
ენერგეტიკული ბაზრების რყევამ უკვე გამოიწვია ფართო ეკონომიკური ეფექტი. აზიის საფონდო ბირჟებზე ინდექსები მკვეთრად დაეცა, ხოლო ენერგეტიკული კომპანიების აქციები გაიზარდა. ამავე დროს, ინვესტორები ელოდებიან, რომ მაღალი ენერგეტიკული ფასები გააძლიერებს ინფლაციურ ზეწოლას მსოფლიო ეკონომიკაზე.
ანალიტიკოსები ამბობენ, რომ თუ კონფლიქტი გაგრძელდება და ჰორმუზის სრუტეში ნავთობის ტრანზიტი კიდევ უფრო შეიზღუდება, საერთაშორისო ბაზარზე ფასებმა შეიძლება 120 დოლარსაც გადააჭარბოს და უახლოეს კვირებში მაღალი რყევები შენარჩუნდეს.
ენერგეტიკული ბაზრების მონაწილეები ახლა ყურადღებით აკვირდებიან სამხედრო და დიპლომატიურ პროცესებს ახლო აღმოსავლეთში, რადგან ნებისმიერი ახალი შეტევა ან ტრანსპორტირების შეფერხება შეიძლება კვლავ სწრაფად აისახოს ნავთობის ფასებზე.
