„ნაფტოგაზმა“ „გაზპრომს“ $1,4–მილიარდიანი სასამართლო დავა მოუგო

TRIPP არის სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის მიმდინარე სამშვიდობო პროცესის ერთ-ერთი მთავარი ელემენტი. პროექტი ითვალისწინებს სატრანსპორტო დერეფნის შექმნას, რომელიც სომხეთის ტერიტორიაზე გაივლის და აზერბაიჯანის ძირითად ნაწილს მის ექსკლავს — ნახიჩევანს დაუკავშირებს. პროექტის მიხედვით, ბაქო მიიღებს თავისუფალ სატრანსპორტო კავშირს, ხოლო ერევანი შეინარჩუნებს სუვერენიტეტს ამ ტერიტორიაზე.დერეფანი უნდა გაიაროს მდინარე არაქსის გასწვრივ, რომელიც სომხეთ–ირანის საზღვარზე მიედინება. ეს რეგიონი თეირანისთვის მნიშვნელოვანი სავაჭრო ჰაბია და აქვე გადის ირან-სომხეთის გაზსადენიც.ირანის ომის გავლენაექსპერტების თქმით, აშშ-ისა და ისრაელის ომმა ირანის წინააღმდეგ შესაძლოა გაართულოს ამ პროექტის განხორციელება. საერთაშორისო კრიზისული ჯგუფის ანალიტიკოსი კონულ დე მორი აღნიშნავს, რომ ომის პირობებში ირანი შესაძლოა უფრო კრიტიკულად მიუდგეს ამ ინიციატივას, თუმცა ეს ავტომატურად არ ნიშნავს პროექტის გაუქმებას.ამავე დროს, არც სომხეთი და არც აზერბაიჯანი არ უჭერენ მხარს ირანის წინააღმდეგ მიმდინარე ომს. ორივე ქვეყნის ლიდერებმა სამძიმარი გამოხატეს ირანის უზენაესი ლიდერის ალი ხამენეის მკვლელობის გამო და მის შვილს, მოჯთაბა ხამენეის, მიულოცეს ახალი ლიდერის თანამდებობაზე არჩევა.ამერიკული პროექტიTRIPP-ის ფარგლებში დაგეგმილია რკინიგზისა და საავტომობილო გზის მშენებლობა, ასევე ინფრასტრუქტურის მართვა მინიმუმ 49 წლის განმავლობაში. პროექტის განხორციელებას უნდა ხელმძღვანელობდეს კომპანია, რომელიც ამერიკის მთავრობის კონტროლის ქვეშ იქნება.თუმცა ირანში პროექტის მიმართ კრიტიკული დამოკიდებულება არსებობს. ირანის ყოფილი ლიდერის მრჩეველმა ალი აკბარ ველაიათიმ ადრე განაცხადა, რომ ამერიკული პროექტი ირანის საზღვართან შეიძლება „ტრამპის დაქირავებული მებრძოლების სასაფლაოდ“ გადაიქცეს.გავლენა სამშვიდობო პროცესზეექსპერტები აღნიშნავენ, რომ თუ TRIPP გადაიდება ან გაუქმდება, ეს შეიძლება ნეგატიურად აისახოს სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის სამშვიდობო პროცესზე.თუმცა ზოგი ანალიტიკოსი ფიქრობს, რომ მოლაპარაკებები შეიძლება გაგრძელდეს აშშ-ის გარეშეც. ბოლო ერთ წელიწადში მხარეებმა უკვე შეაჯერეს სამშვიდობო შეთანხმების ტექსტი და დაიწყეს ეკონომიკური თანამშრომლობაც — მაგალითად, აზერბაიჯანმა სომხეთში ბენზინისა და დიზელის ექსპორტი დაიწყო.ექსპერტების შეფასებით, ირანის ომმა შესაძლოა პირიქითაც იმოქმედოს — რეგიონული არასტაბილურობის ფონზე სომხეთმა და აზერბაიჯანმა შესაძლოა მოლაპარაკებები უფრო დააჩქარონ.

1773396121

დონალდ ტრამპმა მომხდარში, რომელმაც ქალაქ მინაბში 168 ადამიანის სიცოცხლე იმსხვერპლა (მათი უმრავლესობა 7-დან 12 წლამდე გოგონები იყვნენ), ირანი დაადანაშაულა, თუმცა გეოლოკაცია, ვიდეომასალა, სატელიტური ფოტოები და ადგილიდან ამოღებული ნამსხვრევები საპირისპიროზე მიუთითებს.ჩინეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს განცხადებით, ჩინეთის წითელი ჯვრის საზოგადოება 200,000 დოლარს გადაურიცხავს ირანის წითელი ნახევარმთვარის საზოგადოებას გადაუდებელი ჰუმანიტარული დახმარების სახით, კონკრეტულად დაღუპული მოსწავლეების მშობლებისთვის კი „სამძიმრისა და კომპენსაციის“ მიზნით.ჩინეთის საგარეო უწყების წარმომადგენელმა გუო ძიაკუნმა, მომხდარი საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის „უხეშ დარღვევად“ შეაფასა.„თავდასხმები სკოლებსა და ბავშვებზე წარმოადგენს საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის უმძიმეს დარღვევას და სცდება ადამიანური სინდისისა და მორალის ზღვარს“, - განუცხადა გუომ ჟურნალისტებს ბრიფინგზე.მისივე თქმით, ჩინეთი მზადაა ჰუმანიტარული სულისკვეთებით კვლავაც გაუწიოს ირანს აუცილებელი დახმარება, რათა მხარი დაუჭიროს ირანელ ხალხს ამ რთულ პერიოდში.

1773395501

თიბისი განვადების ლიმიტი 100-დან 15,000 ლარამდეა, ეფექტური 23.4%-დან, რომლის დამტკიცებაც წამებში, მობაილბანკიდანვე შეგიძლიათ. ნივთის ან სერვისის ღირებულება კი, 3-დან 48 თვემდე ნაწილდება.16-დან 30 მარტის ჩათვლით, თიბისის ონლაინ განვადებით სარგებლობა განსაკუთრებით ხელსაყრელია, რადგან ამ პერიოდში მომხმარებლებს შესაძლებლობა აქვთ ჩაერთონ სპეციალურ თამაშში და მიიღონ ფულადი პრიზი - 500, 400, 300, 200 ან 100 ლარი.თამაშში მონაწილეობა შესაძლებელია მხოლოდ ონლაინ განვადების დამტკიცებისა და გაცემის შემთხვევაში.ამ პერიოდში, თიბისის 7000-ზე მეტ პარტნიორ მაღაზიაში ნებისმიერი ნივთის ან მომსახურების ონლაინ განვადებით შეძენისას, სურვილის შემთხვევაში, მომხმარებლებს შეუძლიათ ჩაერთონ თიბისი განვადების ვებგვერდზე განთავსებულ სპეციალურ თამაშში, რომელიც ერთნაირი ფიგურების სწრაფად პოვნაზეა დაფუძნებული. თითოეულ გაცემულ განვადებაზე თამაში დასაშვებია მხოლოდ ერთხელ. გამარჯვების მთავარი ფაქტორი კი, სისწრაფეა - ვინც მისიას ყველაზე სწრაფად შეასრულებს, გამარჯვებულთა შორის მოხვდება.თამაშს ყოველკვირეულად ეყოლება 5 გამარჯვებული - მომხმარებელი გამარჯვების შესახებ ინფორმაციას კვირის დასრულების შემდეგ, მომდევნო სამუშაო დღეს, SMS შეტყობინებით მიიღებს და მოგებული თანხა ერთგულ ყულაბაში, გამარჯვებიდან 10 დღეში ჩაერიცხება.დეტალური წესების და პირობების სანახავად გადადით ბმულზე.(R)

1773395393

ანალიტიკოსები ვარაუდობენ, რომ უახლოეს პერიოდში ნავთობის ფასები მაღალ ნიშნულზე შენარჩუნდება. ისინი აფასებენ ჰორმუზის სრუტის მეშვეობით მიწოდების შეფერხების გავლენას - ეს არის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი დერეფანი, რომელზეც გლობალური ნავთობის ნაკადების 20%-ზე მეტი მოდის. თუმცა, ექსპერტები ზოგადად მოელიან, რომ წლის ბოლოსთვის ფასები დასტაბილურდება.Brent-ისა და ამერიკული West Texas Intermediate (WTI) ფიუჩერსები ამ კვირაში 2022 წლის ივნისის შემდეგ ყველაზე მაღალ ნიშნულამდე გაიზარდა; კვირის განმავლობაში მათი ზრდა შესაბამისად 10%-სა და 7%-ს აჭარბებდა.ირანის ახალმა უზენაესმა ლიდერმა მოჯთაბა ხამენეიმ, ხუთშაბათს პირობა დადო, რომ ჰორმუზის სრუტეს ჩაკეტილს დატოვებს, რათა ის აშშ-სა და ისრაელზე ზეწოლის ბერკეტად გამოიყენოს. ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე კონფლიქტი კვლავ აფერხებს მილიონობით ადამიანის ცხოვრებას და არყევს ენერგეტიკულ თუ ფინანსურ ბაზრებს მთელ მსოფლიოში.

1773394449

ეს მონაცემები წარმოდგენილია 2025 წლის შედეგების შესახებ საბოლოო ანგარიშში, რომელიც აჯამებს ციფრული ტენგეს პლატფორმის საპილოტე-სამრეწველო ექსპლუატაციის ეტაპს.ანგარიშის მიხედვით, 2025 წელს პროექტის მთავარი ამოცანა იყო ციფრული ტენგეს გამოყენების პრაქტიკული სცენარების გაფართოება და მისი ინტეგრაცია ქვეყნის ფინანსურ და სახელმწიფო ინფრასტრუქტურაში. საპილოტე პროექტების ფარგლებში განხორციელდა რვა სხვადასხვა გამოყენების სცენარი, მათ შორის ბიუჯეტური სახსრების მიზნობრივი ხარჯვის კონტროლი, სახელმწიფო შესყიდვები, ინფრასტრუქტურული პროექტების დაფინანსება და მეწარმეობის მხარდაჭერის პროგრამები.პლატფორმის ექსპლუატაციის პერიოდში განხორციელდა 1000-ზე მეტი ტრანზაქცია, რამაც, ეროვნული ბანკის შეფასებით, დაადასტურა სისტემის ტექნოლოგიური და ოპერაციული მდგრადობა და მისი მასშტაბური გამოყენების მზადყოფნა.ანგარიშში ასევე აღნიშნულია, რომ 2025 წელს განვითარდა პროექტი „ციფრული დღგ“, რომლის მიხედვითაც დამატებული ღირებულების გადასახადი ავტომატურად აღინიშნება გადახდის განხორციელებისას და მისი გამოყენება შესაძლებელია მხოლოდ მიწოდების ჯაჭვში შემდგომი ანგარიშსწორებისთვის ან სახელმწიფოსთვის გადასახადის გადარიცხვისთვის. სისტემის მიზანია საგადასახადო ადმინისტრირების გამჭვირვალობის გაზრდა და დღგ-ის დაბრუნების პროცესის დაჩქარება.პროექტის ფარგლებში ასევე გამოცადეს პროგრამირებადი გადახდების მექანიზმები, მათ შორის თანხების „მარკირება“ და გადახდების ავტომატური შესრულება წინასწარ განსაზღვრული პირობების შესრულების შემთხვევაში.ყაზახეთის ეროვნული ბანკის განცხადებით, მიღებული შედეგები აჩვენებს, რომ ციფრული ტენგე შეიძლება ეფექტურად გამოიყენებოდეს ბიუჯეტურ პროცესებში, საგადასახადო ადმინისტრირებასა და სხვა სფეროებში, სადაც საჭიროა გადახდების მაღალი გამჭვირვალობა და ავტომატიზაცია.ანგარიშში ასევე აღნიშნულია, რომ მიმდინარეობს კვლევები ტრანსსასაზღვრო გადახდების შესაძლებლობებზე, ცენტრალური ბანკების ციფრული ვალუტების გამოყენებით, რამაც მომავალში შეიძლება საერთაშორისო ანგარიშსწორებების დაჩქარებას შეუწყოს ხელი.ციფრული ლარი პილოტად დარჩასაქართველოს ეროვნულმა ბანკმაც შექმნა ციფრული ლარი, რომელიც საპილოტე პროგრამის ფარგლებში დაიტესტა. თუმცა, გასული წლის შემოდგომაზე სების ფინანსური და საზედამხედველო ტექნოლოგიების განვითარების დეპარტამენტის ხელმძღვანელმა ვარლამ ებანოიძემ, ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ ციფრული ლარის დანერგვის მიზანი ტექნოლოგიების დატესტვა იყო."ციფრული ლარის დანერგვაზე საბოლოო გადაწყვეტილება არასდროს მიღებულა. ქვეყნის კანონმდებლობა ჯერჯერობით მხოლოდ ერთ საგადასახადო საშუალებას აღიარებს", - განაცხადა ებანოიძემ.მანამდე, 2024 წლის თებერვალში, ნათია თურნავა, რომელიც იმ პერიოდში სების პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი იყო, ამზადებდა რომ „CBDC-ს გააჩნია პოტენციალი მნიშვნელოვანი სარგებელი მოუტანოს ინოვაციურ ბიზნეს მოდელებს, რასაც ასევე დიდი გავლენა ექნება საზოგადოების კეთილდღეობაზე. გაიზარდოს ფინანსური შუამავლობის ეფექტიანობა და დაჩქარდეს ახალი ფინანსური ტექნოლოგიების დანერგვა".ციფრული ვალუტა (Digital currency) ნაღდი ფულის ელექტრონული შემცვლელია, რომელიც ინახება, იმართება და იცვლება ციფრულ (კომპიუტერულ) სისტემაში. ციფრული ვალუტით ანგარიშსწორება მხოლოდ ელექტრონულადაა შესაძლებელი.

1773389972

აქედან, ექსპორტი $1.02 მლრდ იყო (გაიზარდა 22.9%-ით), ხოლო იმპორტი $2.48 მლრდ (შემცირდა 15.4%-ით). უარყოფითმა სავაჭრო ბალანსმა 2026 წლის იანვარ-თებერვალში $1.45 მლრდ შეადგინა, რაც საგარეო სავაჭრო ბრუნვის 41.5%-ია.

1773386132

ასევე, ქვეყნები მოუწოდებენ მთავრობას, გააგრძელონ ჩართულობა და მომხსენებლის დასკვნები განიხილონ ბაზისად კონსტრუქციული დიალოგისა და რეფორმისთვის.“ანგარიში 2024 წლის გაზაფხულიდან საქართველოში მოვლენების დეტალურ და სანდო შეფასებას იძლევა და ნათელ რეკომენდაციებს აძლევს საქართველოს მთავრობას, [ეუთოს] წევრ სახელმწიფოებსა და უფრო ფართო საერთაშორისო საზოგადოებას.ამავდროულად, მივესალმებით საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებას, რომ ხელი შეუწყო ქვეყანაში მომხსენებლის ვიზიტს და სამთავრობო ინსტიტუტებთან მაღალი დონის შეხვედრების ორგანიზება მოახდინა.საქართველოს მთავრობას მოვუწოდებთ, გააგრძელონ ჩართულობა და მომხსენებლის დასკვნები განიხილონ, როგორც ბაზისი კონსტრუქციული დიალოგისა და რეფორმისთვის.ასევე, ძალიან ვაფასებთ საქართველოს სამოქალაქო საზოგადოების წევრებს, ჟურნალისტებს, უფლებადამცველებსა და სხვა თანამოსაუბრეებს, რომლებიც ჩართული იყვნენ მომხსენებელთან. მათი მზაობა, წარმოედგინათ ჩვენებები და დოკუმენტაცია, აუცილებელი იყო ამ ანგარიშის სისრულისთვისა და სიღრმისთვის. მათი წვლილი ხაზს უსვამს ნებისმიერ დემოკრატიულ საზოგადოებაში სამოქალაქო საზოგადოების სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან როლს და გარემოს უზრუნველყოფის მნიშვნელობას, რომელშიც მათ თავისუფლად და უსაფრთხოდ შეუძლიათ ოპერირება.მომხსენებლის მთავარი დასკვნა ერთმნიშვნელოვანია. როგორც ანგარიში ამბობს: “მანდატით გათვალისწინებულ პერიოდში საქართველოში დემოკრატიული უკუსვლა დაფიქსირდა”...საქართველოს მოვუწოდებთ, ყურადღება მიაქციონ დემოკრატიულ უკუსვლას და სრულად შეასრულონ “მოსკოვის მექანიზმის” რეკომენდაციები.დღეს, გვსურს, რომ ხაზი გავუსვათ კონკრეტულად შემდეგ ნაბიჯებს:1.საქართველოს მთავრობამ უნდა უზრუნველყოს, რომ სამართალდამცველები საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისად მოქმედებენ, ჩაატაროს სწრაფი, დამოუკიდებელი და მიუკერძოებელი გამოძიებები წამებისა და არასათანადოდ მოპყრობის ყველა ბრალდებაზე, და პასუხში მისცენ პასუხისმგებელი პირები.2. საქართველომ უნდა გაიწვიოს ან ფუნდამენტურად გადახედოს კანონებს, რომლებიც არ შეესაბამება საერთაშორისო ადამიანის უფლებების ვალდებულებებსა და დაპირებებს, მათ შორის კანონები "უცხოური გავლენის გამჭვირვალობაზე", "უცხოური აგენტების რეგისტრაციაზე", და დაკავშირებული შესწორებები გრანტებზე, მაუწყებლობაზე და პოლიტიკურ მონაწილეობაზე.როგორც მომხსენებელი აღნიშნავს, შეუძლებელია ამ კანონების შესაბამისობაში მოყვანა მხოლოდ მცირე შესწორებებით. ამისთვის, საქართველოს მთავრობას მოვუწოდებთ, აღადგინოს თანამშრომლობა ოდირთან და ვენეციის კომისიასთან, მთლიანად გაატარონ მათი რეკომენდაციები.3. მთავრობამ თავი უნდა შეიკავოს პოლიტიკური ოპონენტების, ჟურნალისტებისა და საჯარო განხილვის სხვა მონაწილეების უკანონო დაკავებებისგან და დევნისგან, გაიწვიოს უკანონოდ წამოყენებული ბრალდებები, და გაათავისუფლოს პოლიტიკური მიზეზებით დაკავებული ყველა პირი.4. საქართველომ უნდა შეწყვიტოს ოპოზიციური პარტიების აკრძალვის მცდელობები, გაიწვიოს ამასთან დაკავშირებული განხილვის ქვეშ მყოფი განაცხადები, და უზრუნველყოს, რომ პოლიტიკური პლურალიზმი სრულად არის დაცული.5. ანგარიში ხაზს უსვამს სასამართლო სისტემისადმი ნდობის აღდგენის საჭიროებას სასამართლო სისტემის დამოუკიდებლობის გაძლიერებით, სამართლიანი სასამართლო პროცესების გარანტიების უზრუნველყოფით, ისეთი ინსტიტუტების რეფორმირებით, როგორიცაა იუსტიციის უმაღლესი საბჭო, ეუთოსა და ვენეციის კომისიის მრავალწლიან რეკომენდაციებთან შესაბამისად”, - ნათქვამია განცხადებაში.ერთობლივი განცხადების ხელმომწერები არიან: გაერთიანებული სამეფო, ალბანეთი, ავსტრია, ბელგია, კანადა, ჩეხეთი, დანია, ესტონეთი, ფინეთი, გერმანია, ისლანდია, ირლანდია, ლატვია, ლიხტენშტაინი, ლიეტუვა, ლუქსემბურგი, მოლდოვა, მონტენეგრო, ნიდერლანდები, ნორვეგია, სლოვენია, შვედეთი, უკრაინა და პოლონეთი."მოსკოვის მექანიზმის" ფარგლებში საქართველოზე მომზადებულ ანგარიშში ერთ-ერთი საკვანძო მოთხოვნა, საქართველოს მიერ „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის“, „უცხოური აგენტების რეგისტრაციისა“ და „გრანტების შესახებ“ კანონებში შეტანილი ცვლილებების გაწვევაა. დოკუმენტის თანახმად, ეს საკანონმდებლო აქტები იმდენად სცილდება საერთაშორისო ვალდებულებებს, რომ მათი უბრალო კორექტირება შეუსაბამობას ვერ აღმოფხვრის. იმ შემთხვევაში, თუ ხელისუფლება კანონების სრულ გაუქმებაზე უარს იტყვის, ანგარიში ითხოვს ვალდებულებების რადიკალურ შემცირებას, რაც გულისხმობს კონფიდენციალური ინფორმაციის გამჟღავნების აკრძალვას, ჯარიმების მკვეთრ შემცირებას და „აგენტის“ სტატუსის მინიჭების კრიტერიუმების შევიწროებას.პარალელურად, მოთხოვნილია „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონში შესული იმ ცვლილებების გაუქმება, რომლებიც უცხოურ დაფინანსებას ზღუდავს, და „ოჯახის ღირებულებების შესახებ“ კანონის სრული გაწვევა, რომელიც ანგარიშში დისკრიმინაციულად არის შეფასებული. დოკუმენტი ასევე მოუწოდებს სახელმწიფოს, შეავიწროოს სახელმწიფო ღალატის მუხლის ინტერპრეტაცია, რათა გამოირიცხოს მისი გამოყენება მთავრობის კრიტიკის წინააღმდეგ, და გააუქმოს რეგულაციები, რომლებიც აქციებზე სახის დაფარვას კრძალავს ან არაპროპორციულ ჯარიმებს აწესებს.

1773381900

ოფიციალური სტოკჰოლმი ხაზს უსვამს, რომ ადამიანის უფლებები, დემოკრატია და კანონის უზენაესობა ეუთოს ფუნდამენტური პრინციპებია, რომელთა დაცვაც წევრი სახელმწიფოების პირდაპირი ვალდებულებაა.„შვედეთი მიესალმება საქართველოს ადამიანის უფლებების მდგომარეობის შესახებ დამოუკიდებელი ექსპერტის შეფასებას და მოუწოდებს საქართველოს ხელისუფლებას, სრულად განახორციელოს ეუთოს „მოსკოვის მექანიზმის“ რეკომენდაციები“, - ნათქვამია უწყების განცხადებაში. ადამიანის უფლებები, დემოკრატია &კანონის უზენაესობა ეუთოს ძირეულ პრინციპებსა &ვალდებულებას წარმოადგენს. 🇸🇪 მიესალმება 🇬🇪 ადამიანის უფლებების მდგომარეობის შესახებ დამოუკიდებელი ექსპერტის შეფასებას& მოუწოდებს 🇬🇪 ხელისუფლებას სრულად განახორციელოს ეუთოს #MoscowMechanism რეკომენდაციები https://t.co/KkRuLhGtAd — Sweden in Georgia (@SwedeninGE) March 12, 2026 შვედეთი იმ 24 ქვეყანას შორისაა, რომლებმაც ერთობლივი განცხადებით დაადასტურეს საქართველოში დემოკრატიული უკუსვლის ფაქტი და მოითხოვეს ისეთი კანონების გაწვევა, როგორიცაა „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“ კანონი.

1773378840