შვედეთი საქართველოს „მოსკოვის მექანიზმის“ რეკომენდაციების შესრულებისკენ მოუწოდებს

კორეცკის თქმით, შვეიცარიის ფედერალურმა უზენაესმა სასამართლომ სრულად უარყო რუსული კომპანიის საჩივარი და ძალაში დატოვა არბიტრაჟის 2025 წლის ივნისის გადაწყვეტილება.კორეცკის თქმით, გადაწყვეტილება „გაზპრომს“ ავალდებულებს, „ნაფტოგაზს“ გადაუხადოს დავალიანება გაზის ტრანსპორტირების ორგანიზების მომსახურებისთვის, ასევე დაფაროს პროცენტები და სასამართლო ხარჯები.ამჟამად კომპანია მუშაობს დავალიანების იძულებითი ამოღების საკითხზე. პარალელურად, გრძელდება არაერთი სხვა სასამართლო პროცესი აგრესორი ქვეყნის წინააღმდეგ მიყენებული ზარალის ასანაზღაურებლად.შვეიცარიის საერთაშორისო საარბიტრაჟო ტრიბუნალმა „გაზპრომს“ დააკისრა $1,37 მლრდ-ის გადახდა „უკრაინის ნაფტოგაზის“ (НАК "Нафтогаз Украины") სასარგებლოდ.

1773392089

ეს მონაცემები წარმოდგენილია 2025 წლის შედეგების შესახებ საბოლოო ანგარიშში, რომელიც აჯამებს ციფრული ტენგეს პლატფორმის საპილოტე-სამრეწველო ექსპლუატაციის ეტაპს.ანგარიშის მიხედვით, 2025 წელს პროექტის მთავარი ამოცანა იყო ციფრული ტენგეს გამოყენების პრაქტიკული სცენარების გაფართოება და მისი ინტეგრაცია ქვეყნის ფინანსურ და სახელმწიფო ინფრასტრუქტურაში. საპილოტე პროექტების ფარგლებში განხორციელდა რვა სხვადასხვა გამოყენების სცენარი, მათ შორის ბიუჯეტური სახსრების მიზნობრივი ხარჯვის კონტროლი, სახელმწიფო შესყიდვები, ინფრასტრუქტურული პროექტების დაფინანსება და მეწარმეობის მხარდაჭერის პროგრამები.პლატფორმის ექსპლუატაციის პერიოდში განხორციელდა 1000-ზე მეტი ტრანზაქცია, რამაც, ეროვნული ბანკის შეფასებით, დაადასტურა სისტემის ტექნოლოგიური და ოპერაციული მდგრადობა და მისი მასშტაბური გამოყენების მზადყოფნა.ანგარიშში ასევე აღნიშნულია, რომ 2025 წელს განვითარდა პროექტი „ციფრული დღგ“, რომლის მიხედვითაც დამატებული ღირებულების გადასახადი ავტომატურად აღინიშნება გადახდის განხორციელებისას და მისი გამოყენება შესაძლებელია მხოლოდ მიწოდების ჯაჭვში შემდგომი ანგარიშსწორებისთვის ან სახელმწიფოსთვის გადასახადის გადარიცხვისთვის. სისტემის მიზანია საგადასახადო ადმინისტრირების გამჭვირვალობის გაზრდა და დღგ-ის დაბრუნების პროცესის დაჩქარება.პროექტის ფარგლებში ასევე გამოცადეს პროგრამირებადი გადახდების მექანიზმები, მათ შორის თანხების „მარკირება“ და გადახდების ავტომატური შესრულება წინასწარ განსაზღვრული პირობების შესრულების შემთხვევაში.ყაზახეთის ეროვნული ბანკის განცხადებით, მიღებული შედეგები აჩვენებს, რომ ციფრული ტენგე შეიძლება ეფექტურად გამოიყენებოდეს ბიუჯეტურ პროცესებში, საგადასახადო ადმინისტრირებასა და სხვა სფეროებში, სადაც საჭიროა გადახდების მაღალი გამჭვირვალობა და ავტომატიზაცია.ანგარიშში ასევე აღნიშნულია, რომ მიმდინარეობს კვლევები ტრანსსასაზღვრო გადახდების შესაძლებლობებზე, ცენტრალური ბანკების ციფრული ვალუტების გამოყენებით, რამაც მომავალში შეიძლება საერთაშორისო ანგარიშსწორებების დაჩქარებას შეუწყოს ხელი.ციფრული ლარი პილოტად დარჩასაქართველოს ეროვნულმა ბანკმაც შექმნა ციფრული ლარი, რომელიც საპილოტე პროგრამის ფარგლებში დაიტესტა. თუმცა, გასული წლის შემოდგომაზე სების ფინანსური და საზედამხედველო ტექნოლოგიების განვითარების დეპარტამენტის ხელმძღვანელმა ვარლამ ებანოიძემ, ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ ციფრული ლარის დანერგვის მიზანი ტექნოლოგიების დატესტვა იყო."ციფრული ლარის დანერგვაზე საბოლოო გადაწყვეტილება არასდროს მიღებულა. ქვეყნის კანონმდებლობა ჯერჯერობით მხოლოდ ერთ საგადასახადო საშუალებას აღიარებს", - განაცხადა ებანოიძემ.მანამდე, 2024 წლის თებერვალში, ნათია თურნავა, რომელიც იმ პერიოდში სების პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი იყო, ამზადებდა რომ „CBDC-ს გააჩნია პოტენციალი მნიშვნელოვანი სარგებელი მოუტანოს ინოვაციურ ბიზნეს მოდელებს, რასაც ასევე დიდი გავლენა ექნება საზოგადოების კეთილდღეობაზე. გაიზარდოს ფინანსური შუამავლობის ეფექტიანობა და დაჩქარდეს ახალი ფინანსური ტექნოლოგიების დანერგვა".ციფრული ვალუტა (Digital currency) ნაღდი ფულის ელექტრონული შემცვლელია, რომელიც ინახება, იმართება და იცვლება ციფრულ (კომპიუტერულ) სისტემაში. ციფრული ვალუტით ანგარიშსწორება მხოლოდ ელექტრონულადაა შესაძლებელი.

1773389972

აქედან, ექსპორტი $1.02 მლრდ იყო (გაიზარდა 22.9%-ით), ხოლო იმპორტი $2.48 მლრდ (შემცირდა 15.4%-ით). უარყოფითმა სავაჭრო ბალანსმა 2026 წლის იანვარ-თებერვალში $1.45 მლრდ შეადგინა, რაც საგარეო სავაჭრო ბრუნვის 41.5%-ია.

1773386132

ასევე, ქვეყნები მოუწოდებენ მთავრობას, გააგრძელონ ჩართულობა და მომხსენებლის დასკვნები განიხილონ ბაზისად კონსტრუქციული დიალოგისა და რეფორმისთვის.“ანგარიში 2024 წლის გაზაფხულიდან საქართველოში მოვლენების დეტალურ და სანდო შეფასებას იძლევა და ნათელ რეკომენდაციებს აძლევს საქართველოს მთავრობას, [ეუთოს] წევრ სახელმწიფოებსა და უფრო ფართო საერთაშორისო საზოგადოებას.ამავდროულად, მივესალმებით საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებას, რომ ხელი შეუწყო ქვეყანაში მომხსენებლის ვიზიტს და სამთავრობო ინსტიტუტებთან მაღალი დონის შეხვედრების ორგანიზება მოახდინა.საქართველოს მთავრობას მოვუწოდებთ, გააგრძელონ ჩართულობა და მომხსენებლის დასკვნები განიხილონ, როგორც ბაზისი კონსტრუქციული დიალოგისა და რეფორმისთვის.ასევე, ძალიან ვაფასებთ საქართველოს სამოქალაქო საზოგადოების წევრებს, ჟურნალისტებს, უფლებადამცველებსა და სხვა თანამოსაუბრეებს, რომლებიც ჩართული იყვნენ მომხსენებელთან. მათი მზაობა, წარმოედგინათ ჩვენებები და დოკუმენტაცია, აუცილებელი იყო ამ ანგარიშის სისრულისთვისა და სიღრმისთვის. მათი წვლილი ხაზს უსვამს ნებისმიერ დემოკრატიულ საზოგადოებაში სამოქალაქო საზოგადოების სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან როლს და გარემოს უზრუნველყოფის მნიშვნელობას, რომელშიც მათ თავისუფლად და უსაფრთხოდ შეუძლიათ ოპერირება.მომხსენებლის მთავარი დასკვნა ერთმნიშვნელოვანია. როგორც ანგარიში ამბობს: “მანდატით გათვალისწინებულ პერიოდში საქართველოში დემოკრატიული უკუსვლა დაფიქსირდა”...საქართველოს მოვუწოდებთ, ყურადღება მიაქციონ დემოკრატიულ უკუსვლას და სრულად შეასრულონ “მოსკოვის მექანიზმის” რეკომენდაციები.დღეს, გვსურს, რომ ხაზი გავუსვათ კონკრეტულად შემდეგ ნაბიჯებს:1.საქართველოს მთავრობამ უნდა უზრუნველყოს, რომ სამართალდამცველები საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისად მოქმედებენ, ჩაატაროს სწრაფი, დამოუკიდებელი და მიუკერძოებელი გამოძიებები წამებისა და არასათანადოდ მოპყრობის ყველა ბრალდებაზე, და პასუხში მისცენ პასუხისმგებელი პირები.2. საქართველომ უნდა გაიწვიოს ან ფუნდამენტურად გადახედოს კანონებს, რომლებიც არ შეესაბამება საერთაშორისო ადამიანის უფლებების ვალდებულებებსა და დაპირებებს, მათ შორის კანონები "უცხოური გავლენის გამჭვირვალობაზე", "უცხოური აგენტების რეგისტრაციაზე", და დაკავშირებული შესწორებები გრანტებზე, მაუწყებლობაზე და პოლიტიკურ მონაწილეობაზე.როგორც მომხსენებელი აღნიშნავს, შეუძლებელია ამ კანონების შესაბამისობაში მოყვანა მხოლოდ მცირე შესწორებებით. ამისთვის, საქართველოს მთავრობას მოვუწოდებთ, აღადგინოს თანამშრომლობა ოდირთან და ვენეციის კომისიასთან, მთლიანად გაატარონ მათი რეკომენდაციები.3. მთავრობამ თავი უნდა შეიკავოს პოლიტიკური ოპონენტების, ჟურნალისტებისა და საჯარო განხილვის სხვა მონაწილეების უკანონო დაკავებებისგან და დევნისგან, გაიწვიოს უკანონოდ წამოყენებული ბრალდებები, და გაათავისუფლოს პოლიტიკური მიზეზებით დაკავებული ყველა პირი.4. საქართველომ უნდა შეწყვიტოს ოპოზიციური პარტიების აკრძალვის მცდელობები, გაიწვიოს ამასთან დაკავშირებული განხილვის ქვეშ მყოფი განაცხადები, და უზრუნველყოს, რომ პოლიტიკური პლურალიზმი სრულად არის დაცული.5. ანგარიში ხაზს უსვამს სასამართლო სისტემისადმი ნდობის აღდგენის საჭიროებას სასამართლო სისტემის დამოუკიდებლობის გაძლიერებით, სამართლიანი სასამართლო პროცესების გარანტიების უზრუნველყოფით, ისეთი ინსტიტუტების რეფორმირებით, როგორიცაა იუსტიციის უმაღლესი საბჭო, ეუთოსა და ვენეციის კომისიის მრავალწლიან რეკომენდაციებთან შესაბამისად”, - ნათქვამია განცხადებაში.ერთობლივი განცხადების ხელმომწერები არიან: გაერთიანებული სამეფო, ალბანეთი, ავსტრია, ბელგია, კანადა, ჩეხეთი, დანია, ესტონეთი, ფინეთი, გერმანია, ისლანდია, ირლანდია, ლატვია, ლიხტენშტაინი, ლიეტუვა, ლუქსემბურგი, მოლდოვა, მონტენეგრო, ნიდერლანდები, ნორვეგია, სლოვენია, შვედეთი, უკრაინა და პოლონეთი."მოსკოვის მექანიზმის" ფარგლებში საქართველოზე მომზადებულ ანგარიშში ერთ-ერთი საკვანძო მოთხოვნა, საქართველოს მიერ „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის“, „უცხოური აგენტების რეგისტრაციისა“ და „გრანტების შესახებ“ კანონებში შეტანილი ცვლილებების გაწვევაა. დოკუმენტის თანახმად, ეს საკანონმდებლო აქტები იმდენად სცილდება საერთაშორისო ვალდებულებებს, რომ მათი უბრალო კორექტირება შეუსაბამობას ვერ აღმოფხვრის. იმ შემთხვევაში, თუ ხელისუფლება კანონების სრულ გაუქმებაზე უარს იტყვის, ანგარიში ითხოვს ვალდებულებების რადიკალურ შემცირებას, რაც გულისხმობს კონფიდენციალური ინფორმაციის გამჟღავნების აკრძალვას, ჯარიმების მკვეთრ შემცირებას და „აგენტის“ სტატუსის მინიჭების კრიტერიუმების შევიწროებას.პარალელურად, მოთხოვნილია „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონში შესული იმ ცვლილებების გაუქმება, რომლებიც უცხოურ დაფინანსებას ზღუდავს, და „ოჯახის ღირებულებების შესახებ“ კანონის სრული გაწვევა, რომელიც ანგარიშში დისკრიმინაციულად არის შეფასებული. დოკუმენტი ასევე მოუწოდებს სახელმწიფოს, შეავიწროოს სახელმწიფო ღალატის მუხლის ინტერპრეტაცია, რათა გამოირიცხოს მისი გამოყენება მთავრობის კრიტიკის წინააღმდეგ, და გააუქმოს რეგულაციები, რომლებიც აქციებზე სახის დაფარვას კრძალავს ან არაპროპორციულ ჯარიმებს აწესებს.

1773381900

თიბისი მომხმარებელს ატყობინებს, რომ ტრანზაქციული (საბარათე / არასაბარათე ოპერაციების ამსახველი* ) და საინფორმაციო შეტყობინებები აღარ გაიგზავნება ტელეფონის უცხოურ ნომრებზე (ნომრებზე, რომლებიც არ არის გაცემული საქართველოს სატელეკომუნიკაციო მობილური ოპერატორების მიერ).შეზღუდვა არ ეხება შეტყობინებებს, პროდუქტებზე.*ცვლილება ეხება ყველა რეზიდენტ და არარეზიდენტ კლიენტს, რომელსაც ბანკში საკომუნიკაციოდ ტელეფონის უცხოური ნომერი აქვს მითითებული. როგორც იცით, ინფორმირება შესაძლებელია სხვა არხებითაც. მ.შ. ინტერნეტ და მობაილ ბანკით.თუმცა, ამის მიუხედავად, თუ მომხმარებლისთვის SMS ბანკი მაინც პრიორიტეტია. საკომინიკაციოდ მითითებული უცხოური ნომერი  ადგილობრივი მობილური ქსელის ნომრით უნდა შეცვალოს. 

1773333840

25 მარტიდან, ნებისმიერის ტიპის ბარათით  ტრანზაქციებზე შეტყონებების მიღება მხოლოდ ფასინი sms ბანკით იქნება შესაძლებელი, თვეში 1 ლარად.იგულისხმება ნაშთის ცვლილების ოპერაციები, შესაბამისად კონვერტაციაც. სხვა შეტყობინებები, რომელიც სასესხო და საანაბრე პროდუქტს ახლავს. მათ შორის სასესხო შენატანის ვადის მოახლოების ან სხვა შემახსენებელი ცნობები სტანდარტულად უფასო რჩება.ამ დროისთვის წამყვანი ბანკების ხუთეულში (აქტივების მიხედვით) მხოლოდ თიბისი იყო გამონაკლისი უფასო sms სერვისით.ანალოგიური ტარიფი აქვს ლიბერთი, რომელმაც უფასო SMS ბანკი გასული წლის მიწურულს გააუქმმა. 1 ლარია საქართველოს ბანკის ტარიფი. 2  ლარს აფასებს  ბაზისბანკი, კრედოს მომხმარებელს კი აღნიშბული სერვისის მიღება 38 თეთრად შეუძლია. 

1773329880

საერთაშორისო ფინანსური სერვისების პლატფორმის CEO-სთან  შეხვედრაზე საუბარი შეეხო Bybit-ის ქართულ ბაზარზე საქმიანობის ოფიციალურად დაწყებას.როგორც ნათია თურნავამ აღნიშნა ეროვნული ბანკისთვის პრიორიტეტია ფინანსურ სტაბილურობასთან ერთად ხელი შეუწყოს ბაზარზე ახალი მოთამაშეების შემოსვლას  და კონკურენციის ზრდას.„ჩვენთვის ძალიან სასიხარულოა მსგავსი კომპანიების შემოსვლა საქართველოს ბაზარზე. ეს კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ ჩვენი ბიზნეს გარემო საკმაოდ მიმზიდველია, ხოლო რეგულაციები ხელს უწყობს ფინანსური ტექნოლოგიების განვითარებას. მნიშვნელოვანია ისიც, რომ ტრადიციულ საბანკო სექტორთან ერთად სულ უფრო მეტად ვითარდება არასაბანკო საფინანსო სექტორიც, რომელიც ვირტუალური აქტივების სერვისების მიმწოდებლებითაც არის წარმოდგენილი. ერთ-ერთი მათგანი არის კრიპტო აქტივების ბაზარზე ლიდერი კომპანია  Bybit, რომელსაც მილიონობით მომხმარებელი ჰყავს. ასეთი კომპანიის შემოსვლა ნიშნავს მეტ კონკურენციას და უფრო ხელმისაწვდომ პროდუქტებს გადახდების სფეროში“, - განაცხადა ნათია თურნავამ.Bybit-ის თანადამფუძნებელმა და აღმასრულებელმა დირექტორმა აღნიშნა, რომ საქართველოში ლიცენზიის მიღების პროცესი მკაცრი და დეტალურია, თუმცა ამავდროულად გამჭვირვალე და პროგნოზირებადი, რაც საერთაშორისო კომპანიებისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია.„საქართველოს ეროვნული ბანკი რეგიონში ერთ-ერთი ყველაზე პროგრესული და ინოვაციაზე ორიენტირებული რეგულატორია. მათ მიერ შექმნილი გამჭვირვალე და პროგნოზირებადი რეგულაციური გარემო საერთაშორისო კომპანიებს, მათ შორის Bybit-ს, ქვეყანაში ოპერირების და ინვესტირების მოტივაციას აძლევს”, - განაცხადა ბენ ჟოუმ.როგორც Bybit-ის თანადამფუძნებელმა და აღმასრულებელმა დირექტორმა აღნიშნა, კომპანიას დაგეგმილი აქვს არაერთი ინიციატივა, რომელიც მოიცავს საგანმანათლებლო პარტნიორობას, ტრენინგებსა და სამუშაო შეხვედრებს, სტაჟირებისა და პროფესიული განვითარების პროგრამებს. ასევე ინიციატივებს, რომლებიც მიზნად ისახავს რეგულირებულ ჩარჩოში ციფრული აქტივების სერვისების შესახებ ცნობიერების ამაღლებას, პასუხისმგებლიანი მონაწილეობის წახალისებასა და ახალი სამუშაო ადგილების შექმნას.შეხვედრას ეროვნული ბანკის ვიცე-პრეზიდენტი ნინო ჯელაძე, აღმასრულებელი დირექტორი ბექა დოჭვირი, სებ-ის მიმართულებების ხელმძღვანელები, ასევე,  Bybit Georgia-ს თანადამფუძნებელი და აღმასრულებელი დირექტორი შოთა ლომთაძე ესწრებოდნენ.

1773323558

შეხვედრის მსვლელობისას, მხარეებმა საქართველოსა და საფრანგეთს შორის მრავალწლიანი, პარტნიორული ურთიერთობები განიხილეს და თანამშრომლობის შემდგომი გაღრმავების მნიშვნელობაზე ისაუბრეს.შემოსავლების სამსახურში გამართულ შეხვედრას ესწრებოდნენ საერთაშორისო ურთიერთობათა დეპარტამენტის უფროსი, არჩილ დარახველიძე, ასევე მისი მოადგილე მინდია გრძელიძე და საქართველოში საფრანგეთის საელჩოს ეკონომიკური სამსახურის უფროსი, ჰუგო დებრუა. (R)

1773321025