თბილისი (GBC) - უკრაინის სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი მარცვლეულის ექსპორტი კვლავ მკვეთრად შეფერხდა. გამოცემა POLITICO-ს ინფორმაციით, ქვეყანა ერთდროულად სამი სერიოზული გამოწვევის წინაშე აღმოჩნდა: შავ ზღვაში რუსეთის მიერ განხორციელებული სარაკეტო თავდასხმები, დუნაიზე არსებული გვალვა და აღმოსავლეთ ევროპელი მოკავშირეების პროტექციონისტული პოლიტიკა.
შექმნილი ვითარება საფრთხეს უქმნის სურსათის გლობალურ ფასებს. უკრაინის სოფლის მეურნეობის მინისტრის ტარას ვისოცკის განცხადებით, თუ პროცესი ამ სცენარით გაგრძელდა, მსოფლიო ბაზარზე პროდუქციაზე ფასების 25-30%-იანი ზრდაა მოსალოდნელი, რაც 2022 წლის კრიზისის განმეორების რისკს აჩენს.
ივლისის ბოლოს რუსული რაკეტის მიერ ოდესის პორტიდან გამავალ სატვირთო გემზე დარტყმისა და 10 ადამიანის დაღუპვის შემდეგ, გადამზიდავი კომპანიები და გემის ეკიპაჟები უსაფრთხოების რისკების გამო უკრაინულ პორტებში შესვლაზე უარს ამბობენ.
აგვისტოს პირველ დღეებში უკრაინამ ჩვეულებრივი ტემპის მხოლოდ მესამედის ექსპორტი შეძლო. ნოემბრისთვის, ახალი მოსავლის აღების პარალელურად, ქვეყანას მარცვლეულის შესანახი საწყობების დეფიციტი ემუქრება.
შავი ზღვის ჩაკეტვის გამო კიევი ცდილობს ტვირთების გადაზიდვა სახმელეთო გზებითა და დუნაის მარშრუტით უზრუნველყოს. თუმცა, დუნაიზე წყლის დაბალი დონის გამო გემების გამტარუნარიანობა შეზღუდულია, ხოლო რკინიგზითა და ავტოტრანსპორტით გადაზიდვა ტონაზე $50-$70-ით ძვირი ჯდება, რაც არსებული საბაზრო ფასების პირობებში ექსპორტიორებისთვის წამგებიანია.
სახმელეთო ტრანზიტის გაზრდის მცდელობა კვლავ აცოცხლებს პოლიტიკურ უთანხმოებას პოლონეთთან, უნგრეთსა და სლოვაკეთთან. პოლონეთმა განაცხადა, რომ უკრაინულ მარცვლეულზე დაწესებულ ემბარგოს ძალაში დატოვებს. თუმცა ვარშავა აცხადებს, რომ მზადაა ხელი შეუწყოს ტრანზიტს მესამე ქვეყნებისკენ, პოლონელი ფერმერები მაინც უნდობლობას უცხადებენ ამ გარანტიებს და შიშობენ, რომ იაფი პროდუქცია ადგილობრივ ბაზარზე დარჩება.
კიევმა ევროკომისიას უკვე მიმართა €220 მლნ-ის ოდენობის გრანტის გამოყოფის თხოვნით, რათა მცირე და საშუალო ფერმერულ მეურნეობებს საბანკო სესხების სუბსიდირებით დაეხმაროს და თავიდან აიცილოს მოსავლის ზარალით გაყიდვა.
