საქართველო მსოფლიო ავიაციის მთავარ არტერიად იქცა - თბილისის საჰაერო სი...
ხუთშაბათს ჰონკონგის ავი
გადამზიდავმა Cathay Pacific-მა
გამოაცხადა საწვავის
მოსაკრებლის - იმ დანამატის
გაზრდის შესახებ, რომელსაც
ავიაკომპანიები ბილეთის
ღირებულებაში რთავენ. ეს
მოსაკრებელი გარკვეულ
ქვეყნებში 18 მარტიდან
შეძენილი ბილეთებისთვის
თითქმის ორმაგდება.
მაგალითად, კანადაში
ნაყიდი ბილეთებისთვის
მოსაკრებელი 101 კანადური
დოლარიდან ($73.5 აშშ დოლარი) 202.6
დოლარამდე (148 აშშ დოლარი)
გაიზარდა - ეს კი
გარდაუვლად იწვევს
ბილეთის ფასის ზრდას.BBC-ის
ინფორმაციით, ერთი დღით
ადრე საწვავის
მოსაკრებლის გაზრდაზე
განაცხადა Air India-მაც.
მოსაკრებელი გაიზრდება
ყველა შიდა და
საერთაშორისო რეისზე. 18
მარტიდან ევროპის
მიმართულებით ფრენებზე
მოსაკრებელი 25 დოლარით - 125
დოლარამდე მოიმატებს, ხოლო
ჩრდილოეთ ამერიკის
ბილეთები 50 დოლარით
გაძვირდება და
მოსაკრებელი 200 აშშ დოლარს
შეადგენს.მანამდე მსგავსი
გადაწყვეტილება მიიღეს Air New
Zealand-მა და Hong Kong Airlines-მა. Reuters-ის
ინფორმაციით, Scandinavian Airlines-მა 10
მარტს განაცხადა, რომ
საავიაციო საწვავის
გაძვირების გამო ფასების
დროებითი კორექტირება
აამოქმედა.ირანში ომის
დაწყების შემდეგ
საავიაციო საწვავის ფასი
ბარელზე 85-90 დოლარიდან 150-200
დოლარამდე გაიზარდა.
საწვავი ავიაკომპანიების
საოპერაციო ხარჯების
მეოთხედს შეადგენს.
ზოგიერთმა კომპანიამ
განაცხადა, რომ ფასებს
დაუყოვნებლივ არ ზრდის,
თუმცა მათი
განცხადებებიდან არ
გამომდინარეობს, რომ ეს
მოგვიანებით არ მოხდება.
ნავთობის ფასი იზრდება - 13
მარტს Brent-ის მარკის
ნავთობის ფასი ბარელზე 100
დოლარს ასცდა, რაც ომის
დაწყებიდან დაახლოებით
24%-იანი ზრდაა.ჩაკეტილი
საჰაერო სივრცესაჰაერო
მარშრუტები დაგრძელდა
რამდენიმე ქვეყნის მიერ
ცის ჩაკეტვის გამო. BBC-ის
ინფორმაციით, 2026 წლის
თებერვალში ომის დაწყების
შემდეგ, სპარსეთის ყურის
ბევრმა ქვეყანამ ჩაკეტა
საჰაერო სივრცე, თუმცა
მოგვიანებით რეჟიმი
შეამსუბუქა. საუდის
არაბეთი კვლავ დაკეტილს
ტოვებს ერაყთან და
სპარსეთის ყურესთან
მოსაზღვრე სივრცეს, ხოლო
არაბთა გაერთიანებულმა
საამიროებმა და კატარმა
საჰაერო მოძრაობის
უსაფრთხოების
განსაკუთრებული რეჟიმი (ESCAT)
შემოიღეს. ეს ნიშნავს, რომ
ყოველ რეისზე საჭიროა
სპეციალური ნებართვა,
მოძრაობას კი სამხედროები
აკონტროლებენ.ზოგიერთი
სახელმწიფოს თავზე ცა
სრულად ჩაკეტილი რჩება: ეს
თავად ირანია, სადაც
საბრძოლო მოქმედებები
მიმდინარეობს, ასევე
ბაჰრეინი, ერაყი, ისრაელი,
ქუვეითი და სირია. რეგიონის
ცის სრულად ჩაკეტვა
შეუძლებელია, რადგან აქ
მდებარეობს უმსხვილესი
საავიაციო ჰაბები. ერთი
ასეთი კვანძის
გაჩერებამაც კი შეიძლება
ძლიერ გაართულოს კავშირი
მსოფლიოს დაშორებულ
წერტილებს შორის,
მაგალითად, დასავლეთ
ევროპასა და
სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიას
შორის. შედეგად,
გადამზიდავები იძულებულნი
გახდნენ გაეუქმებინათ
რეისები ან შეეცვალათ
მარშრუტები ჩაკეტილი
ზონებისთვის გვერდის
ავლის მიზნით.ახალი
მარშრუტებიცაში
ლაინერები, როგორც წესი,
დადგენილი მარშრუტებით -
თავისებური
„ავტომაგისტრალებით“
მოძრაობენ. ეს კეთდება
საჰაერო მოძრაობის
რეგულირებისთვის.
თვითმფრინავი კვეთს
ზონებს, რომლებსაც
დისპეტჩერები მართავენ (FIR -
საფრენოსნო ინფორმაციის
რაიონი). როდესაც რეგიონში
ომი იწყება,
თვითმფრინავები უბრალოდ
ვერ შემოუფრენენ ამ ადგილს
- ისინი უნდა ჩაეწერონ
ნაკადში, რომელიც სხვა
მარშრუტით მიდის. ეს
ტვირთავს დისპეტჩერებს,
რის გამოც ცენტრები
ჩვეულებრივ დამატებით
კადრებს ამატებენ.ირანის
თავზე გადიოდა ერთ-ერთი
ყველაზე დატვირთული
საერთაშორისო მარშრუტი,
რომელიც სპარსეთის ყურის
ქვეყნებს ევროპასთან,
ინდოეთთან და
სამხრეთ-აღმოსავლეთ
აზიასთან აკავშირებდა.
რეისები ევროპიდან ახლა
უფრო ჩრდილოეთით -
უკრაინისა და რუსეთის
ჩაკეტილ სივრცეებსა და
ირანს შორის არსებულ
საკმაოდ ვიწრო კორიდორში
გადის. ეს მარშრუტი შავი
ზღვის სამხრეთ ნაწილზე,
შემდეგ აზერბაიჯანზე,
კასპიის ზღვაზე,
თურქმენეთზე, ავღანეთსა და
პაკისტანზე გადის.ერთ-ერთი
ყველაზე დატვირთული
საფრენოსნო ინფორმაციის
რაიონები გახდა ბაქოს (UBBA) და
თბილისის (UGGG) ცენტრები. ამ
ქვეყნების სადისპეტჩერო
ცენტრები ახლა
ემსახურებიან მსოფლიოში
ერთ-ერთი ყველაზე
პოპულარული მარშრუტის ე.წ.
„ბოთლის ყელს“.მეორე
ვარიანტი არაბეთის
ნახევარკუნძულის თავზე
ფრენაა. მაგალითად, Swiss Airlines-ის
რეისი LX181 ბანგკოკიდან
ციურიხში ადრე პირდაპირ
ირანს კვეთდა. 2026 წლის ომის
დაწყებისთანავე, მარშრუტი
კვლავ კავკასიისკენ
გადამისამართდა. ორივე
ვარიანტი - კავკასიის
გავლითაც და არაბეთის
ნახევარკუნძულზეც — ზრდის
ფრენის დროს და საწვავის
ხარჯს.რეისები
ჩრდილოეთიდან
სამხრეთისკენ არანაკლებ
ზარალდება. რუსული
„აეროფლოტის“ რეისი
მოსკოვიდან სეიშელის
კუნძულებისკენ 18 თებერვალს
8.5 საათს გრძელდებოდა, 11
მარტს კი - 10 საათს.
თვითმფრინავს დიდი წრის
დარტყმა მოუწია
პაკისტანისა და ავღანეთის
თავზე.„ამჟამად მთელი ახლო
აღმოსავლეთი მიუწვდომელია
ავიაციისთვის, რაც
ზოგიერთი
ავიაკომპანიისთვის ძალიან
მაღალი ფასია“, - განაცხადა
სუბჰას მენონმა,
აზია-წყნარი ოკეანის
ავიაკომპანიების
ასოციაციის
ხელმძღვანელმა.სახიფათო
რეგიონიBBC წერს, ირანის
თავზე ავიაციის
მარშრუტები ჯერ კიდევ 2020
წელს შეიცვალა, თეირანსა და
ვაშინგტონს შორის
ურთიერთობების
გამწვავებისას. მაშინ, 8
იანვარს, „უკრაინის
საერთაშორისო
ავიახაზების“ რეისი PS752
თეირანიდან აფრენისთანავე
ირანის საჰაერო თავდაცვამ
ჩამოაგდო, რასაც 176 ადამიანი
ემსხვერპლა.2025 წლის
ზაფხულში, 12-დღიანი ომის
დროს, მარშრუტები კვლავ
შეიცვალა - უცნაური
იქნებოდა სამოქალაქო
თვითმფრინავების ფრენა
იმავე ცაზე, სადაც
გამანადგურებლები და
ბომბდამშენები
მოქმედებდნენ. თუმცა, იმ
მომენტისთვის სამოქალაქო
ავიაციის საერთაშორისო
ორგანიზაციას (ICAO) უკვე
შემუშავებული ჰქონდა
მარშრუტების ცვლილების
სქემა, რათა საჭიროების
შემთხვევაში
ავიაკომპანიებს მუშაობის
სწრაფად გადაწყობა
შეძლებოდათ.
1773421312