სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კომუნიკაციების კომისიასა და სემეკს შეამოწმებს

საინვესტიციო ბანკის მონაცემებით, გასულ თვეში ექსპორტის მოცულობამ თურქეთის მიმართულებით მხოლოდ 36.2 გვტ.სთ შეადგინა (2025 წლის მაისის 172.3 გვტ.სთ-ის საპირისპიროდ), ხოლო მიღებულმა შემოსავალმა - $1 მლნ (გასული წლის ანალოგიური პერიოდის $7.8 მლნ-თან შედარებით). მკვლევრების განმარტებით, ვარდნა ფასების კლებამაც განაპირობა - მაისში თურქეთში ექსპორტის საშუალო ფასმა კვტ.სთ-ზე 2.7 აშშ ცენტი შეადგინა, რაც წლიურ ჭრილში 39.4%-ით შემცირებული მაჩვენებელია. ექსპორტის ფასის, მოცულობისა და შემოსავლის ასეთი შემცირება თურქეთის ბაზარზე ფასების მკვეთრ კლებას უკავშირდება. 2026 წლის მაისში, ელექტროენერგიის საშუალო ფასი თურქეთის ბაზარზე შეადგენდა 1.8 აშშ ცენტს/კვტ.სთ-ზე (vs 6.4 აშშ ცენტი კვტ.სთ-ზე მაი-25). ასეთი დაბალი ფასი ექსპორტის ეკონომიკურ მიმზიდველობას მნიშვნელოვნად ამცირებს, რადგან ექსპორტიორებს სისტემასთან დაკავშირებული ხარჯების დაფარვაც უწევდათ, მათ შორის გადაცემის ტარიფისა და გარანტირებული სიმძლავრის საფასურის.გალტ & თაგარტის კვლევის მიხედვით, თურქეთის საბაზრო ფასსა და საქართველოდან ექსპორტის საშუალო ფასს შორის სხვაობა, სავარაუდოდ, ექსპორტის საათობრივ/დღიურ სტრუქტურასა და პირდაპირ კონტრაქტებს უკავშირდება.თურქეთში ელექტროენერგიის ფასების შემცირება, თავის მხრივ, მზის სადგურების მშენებლობას და ხელსაყრელ ჰიდროლოგიურ პირობებს უკავშირდება.მაისში თურქეთში ექსპორტი მხოლოდ ოთხმა კომპანიამ განახორციელა: შპს „აჭარ-ენერჯი 2007“, შპს „ენერჯი დეველოპმენტ ჯორჯია“, შპს „სვანეთი ჰიდრო“ და შპს „კასლეთი-2“. დაბალი საბაზრო ფასების მიუხედავად, ექსპორტის გაგრძელება შესაძლოა უკავშირდებოდეს როგორც მოქმედ გადაცემისა და დისპეტჩერიზაციის შეთანხმებებს, ისე კომპანიების ინდივიდუალურ საკონტრაქტო პირობებს. თურქეთის გარდა, ბალანსის მიხედვით ექსპორტი აზერბაიჯანშიც დაფიქსირდა, თუმცა ეს არ იყო კომერციული ექსპორტი. აღნიშნული სინქრონული მოცულობა აზერბაიჯანთან პარალელური მუშაობისთვის განხორციელებულ ტექნიკურ გაცვლას წარმოადგენდა და იმავე მოცულობისა და ღირებულების იმპორტით დაბალანსდა. 2026 წლის აპრილიდან შეიცვალა აღრიცხვის მეთოდოლოგია და ეს გაცვლა, რომელიც მანამდე ბალანსში სალდირებულად აისახებოდა, ახლა ფიქსირდება იმპორტსა და ექსპორტში.საბალანსო ბაზარი და ფასები საბალანსო ელექტროენერგიის საშუალო ფასი მაისში წლიურად 3.5%-ით გაიზარდა და კვტ.სთ-ზე 5.1 აშშ ცენტი შეადგინა.ამასთან, საბალანსო მოცულობა უმნიშვნელო წლიური 0.7%-ით გაიზარდა და 0.3 ტვტ.სთ შეადგინა, რაც ჯამური მიწოდების 23%-ს წარმოადგენს.2026 წლის 12 ივნისს ქსელის წესებში შევიდა ცვლილება, რომლის მიხედვით: გადაცემის სისტემის ოპერატორი ვალდებულია გააუქმოს ქსელთან მიერთების შეთანხმებები იმ ელექტროსადგურის პროექტებს, რომლებსაც არ აქვთ ეკონომიკის სამინისტროს დასტური ტექნიკურ ეკონომიკური კვლევის ან მშენებლობის ეტაპზე ყოფნის შესახებ. აღნიშნულ ინფორმაციას ელექტროსისტემა გამოითხოვს სამინისტროსგან პირველი აგვისტოს ჩათვლით. ელექტროსისტემის მიღებული გადაწყვეტილების გასაჩივრების უფლება პროექტის დეველოპერებს აქვთ 10 სამუშაო დღის განმავლობაში. გაუქმებულ პროექტებს დაუბრუნდებათ გადახდილი ქსელთან დაერთების საფასური. ენერგო-პროს და თელასის ქსელზე ახალი გენერაციის ობიექტის დაერთების განაცხადისთვის სავალდებულო გახდა მთავრობასთან გაფორმებული ხელშეკრულება პროექტის განვითარებაზე ან სამინისტროს წერილობითი დასტური. აღნიშნული ცვლილება მიზნად ისახავს ელექტროსადგურების მშენებლობის პროცესის ერთიან ჩარჩოში მოქცევას და ქსელზე მიერთების წერტილებში დარეზერვებული სიმძლავრეების გამოთავისუფლებას.

1782209289

დოკუმენტის მიხედვით, გასულ თვეში ადგილობრივი მოხმარება წლიურად 3.8%-ით გაიზარდა და 1.1 ტვტ.სთ შეადგინა, თუმცა ექსპორტის მკვეთრი კლების გამო, ჯამურმა მოთხოვნამ ბაზარზე 8.6%-ით იკლო (1.2 ტვტ.სთ-მდე). საინვესტიციო ბანკში განმარტავენ, რომ მაისი ისტორიულად საექსპორტო თვეა, რაც ჰიდროსადგურების სეზონურობითაა გამოწვეული, თუმცა მიმდინარე წელს გენერაციის იძულებითი შეზღუდვის გამო, ადგილობრივი გამომუშავება წლიურად 9.5%-ით შემცირდა.ექსპორტის მკვეთრი კლება თურქეთის ბაზარზე ფასების ისტორიულ მინიმუმამდე - საშუალოდ 1.8 აშშ ცენტ/კვტ.სთ მდე - შემცირებამ განაპირობა, რაც, როგორც გალტ & თაგარტის მკვლევრები აღნიშნავენ, ხელსაყრელ ჰიდროლოგიურ პირობებსა და მზის გენერაციის ზრდას უკავშირდება. თურქეთში მზის სიმძლავრეების ზრდამ შესაძლოა ზაფხულის ფასებზე ზეწოლა მომავალშიც შეინარჩუნოს, თუმცა ეფექტი ბაზრისა და ჰიდროლოგიურ პირობებზეც იქნება დამოკიდებული.2026 წლის 5 თვის მონაცემებით, საქართველოში ელექტროენერგიის ადგილობრივი მოხმარება წლიურად 6.1%-ით გაიზარდა და 6.2 ტვტ.სთ შეადგინა. იმპორტისა და თბოგენერაციის წილი ჯამურ მიწოდებაში 36.3% შეადგენდა (vs 31.1% 2025 წლის 5 თვეში). გაზრდილი იმპორტ-დამოკიდებულება იანვარ-აპრილში და შემცირებული ექსპორტი მაისში საქართველოს სეზონურ გამოწვევებს უსვამს ხაზს.მთლიანობაში, 2026 წლის მონაცემები მიუთითებს ისეთი გენერაციის ობიექტების განვითარების საჭიროებაზე, რომლებიც პასუხობენ საქართველოს სეზონურ გამოწვევებს, მაგალითად რეზერვუარიანი ჰიდროსადგურებისა და ქარის სადგურების. ამასთან, მონაცემები ხაზს უსვამს ენერგიის დამაგროვებლებისა და საექსპორტო ინფრასტრუქტურის განვითარების მნიშვნელობას.ადგილობრივი მოხმარების ზრდა ყველა კატეგორიაში გალტ & თაგარტის კვლევის მიხედვით, ადგილობრივი მოხმარება წლიურად 3.8%-ით გაიზარდა და 1.1 ტვტ.სთ შეადგინა. წლიური ზრდა დაფიქსირდა ყველა სეგმენტში: აფხაზეთის რეგიონი: +6.6% პირდაპირი მომხმარებლები: +5.8% საცალო მომხმარებლები: +2.1% მოხმარების ზრდა უკავშირდება როგორც კლიმატურ ფაქტორებს, ასევე ენერგოინტენსიური საწარმოების გააქტიურებას.ამასთან, 2026 წლის მაისში ჰიდროგენერაცია წლიურად 9.9%-ით შემცირდა და 1.2 ტვტ.სთ შეადგინა, რაც ჯამური მიწოდების 97.5%-ია. კლება დაკავშირებულია კლიმატურ პირობებთან და ამავდროულად, სისტემის ოპერატორის მიერ დაწესებულ გენერაციის შეზღუდვებთან. ეს შეზღუდვები საჭირო გახდა მოთხოვნა-მიწოდებას შორის ბალანსის დასაცავად. გენერაციის შეზღუდვის გარეშე, მიწოდება გადააჭარბებდა მოთხოვნას, ადგილობრივი ბაზრისა და ექსპორტის ჩათვლით.მაისში განხორციელებული შეზღუდვების ზუსტი მოცულობის შესახებ საჯაროდ ხელმისაწვდომი ინფორმაცია არ არის.ქარისა და მზის გენერაცია წლიურად 55.8%-ით გაიზარდა, თუმცა ჯამურ მიწოდებაში მისი წილი კვლავ მცირე 1% იყო. ზრდა დაკავშირებულია აპრილში 18.7 მგვტ-იანი „ზემო ქარის სადგურისა“ და 2025 წლის ბოლოს დამატებული ახალი მზის სადგურების (ჯამში 10.8 მგვტ) ექსპლუატაციაში შესვლასთან.თბოსადგურები, მაისისთვის დამახასიათებელი სეზონურობის შესაბამისად, არ მუშაობდნენ.გენერაციის შეზღუდვების გაგრძელებას გალტ & თაგარტის მკვლევარები ივნის-ივლისშიც ელოდებიან, თუმცა შედარებით ნაკლები მოცულობით, რადგან: ისტორიულად, ივნისი და ივლისი მაისთან შედარებით ნაკლები სიჭარბით გამოირჩევა. ესკომ თურქეთთან გააფორმა ბარტერის შეთანხმება, რომლის ფარგლებშიც მაისი-ივლისის განმავლობაში განახორციელებს თურქეთში ელექტროენერგიის ექსპორტს, ხოლო სექტემბერ-ნოემბერში იმპორტს. ეს გარიგება გაზრდის ექსპორტის რაოდენობას და ჯამურ მოთხოვნას, შესაბამისად, შეამცირებს გენერაციის შეზღუდვებს ივნის-ივლისის პერიოდში. ბარტერის ფარგლებში განსახორციელებელი ექსპორტის მოცულობას ესკო შეისყიდის კვტ.სთ-ზე 4.021 თეთრად იმ ელექტროსადგურებისგან, რომელთაც წინააღმდეგ შემთხვევაში მოუწევდათ გენერაციის შეზღუდვა (სსე-ს განკარგულების შედეგად). ბარტერული შეთანხმების ზუსტი კომერციული პირობები, მათ შორის ექსპორტისა და სანაცვლო იმპორტის პროპორცია, საჯაროდ ცნობილი არ არის.

1782208872

პრემიერ-მინისტრმა დეტალურად მიმოიხილა მმართველი პარტიის მიერ მიღებული ის საკანონმდებლო აქტები, რომლებიც ევროპული სტრუქტურების კრიტიკის საგანი გახდა. კობახიძის განმარტებით, „შეკრებებისა და მანიფესტაციების შესახებ“ კანონში შესული ცვლილებები აბსოლუტურად გამართულია, რადგან მისი მიზანი მცირერიცხოვანი ჯგუფების მიერ დედაქალაქის ცენტრალური გამზირისა და ტროტუარების ბლოკირების აღკვეთა და მოქალაქეებისთვის დისკომფორტის აცილება იყო.„გრანტების შესახებ“ კანონზე საუბრისას მთავრობის მეთაურმა აღნიშნა, რომ ამ რეგულაციის მიღებამ ქვეყანაში სიტუაციის სტაბილიზაცია უზრუნველყო. კობახიძის მტკიცებით, მანამდე უცხოური დაფინანსება ეკლესიისა და სახელმწიფო ინსტიტუტების წინააღმდეგ თავდასხმებისთვის, ასევე რევოლუციური სცენარების მოსამზადებლად გამოიყენებოდა.„როდესაც გეუბნება ევროპარლამენტი, რომ ეს კანონი უნდა გააუქმო, ეს ნიშნავს იმას, რომ უნდათ მოაწყონ კიდევ რევოლუციის მორიგი მცდელობა და, რა თქმა უნდა, ამაზე ჩვენ გვექნება ძალიან მკაცრი რეაქცია. თუ ევროპარლამენტს უნდა საქართველოში რევოლუციის მოწყობა, მიიღებენ შესაბამის პასუხს“, - განაცხადა პრემიერმა.აქციების დროს მომხდარ ძალადობრივ ფაქტებზე საუბრისას ირაკლი კობახიძემ აღნიშნა, რომ სამართალდამცველებს იმ შემთხვევებზე, სადაც აშკარა დანაშაულის ნიშნები იკვეთებოდა, რეაგირება უკვე ჰქონდათ. ამასთან, მან ხაზი გაუსვა, რომ საპროტესტო აქციების მიმდინარეობისას ყოველდღიურად 500-ზე მეტი პირი ძალადობდა, თუმცა სამართალდამცველებმა მხოლოდ 30 მათგანი დააკავეს.პრემიერ-მინისტრმა ევროპარლამენტი ადამიანის უფლებების საკითხში ორმაგ სტანდარტებში დაადანაშაულა და აღნიშნა, რომ 2004-2012 წლებში აღნიშნული სტრუქტურა ყოფილი ხელისუფლების რეჟიმის დარღვევებს „აპრავებდა“.კობახიძის თქმით, ევროპელი პარტნიორების მხრიდან მიდგომების გადახედვის შემთხვევაში, ორმხრივი ურთიერთობები მალევე დაუბრუნდება სწორ ჩარჩოებს.

1782206918

თიბისიმ აღიარება ვაჭრობის ხელშეწყობის პროგრამის - TFP-ის - ფარგლებში განხორციელებული ტრანზაქციების რაოდენობის მიხედვით მოიპოვა.  პროგრამის ფარგლებში, EBRD პარტნიორ ბანკებთან ერთად საერთაშორისო ვაჭრობას უჭერს მხარს და ბიზნესებს გლობალურ ბაზრებზე საქმიანობის გაფართოებაში ეხმარება. პროგრამა ყოველწლიურად აჯილდოებს იმ ბანკებს, რომლებიც ამ მიმართულებით ყველაზე აქტიურად მუშაობენ და მნიშვნელოვანი წვლილი შეაქვთ საერთაშორისო ვაჭრობის განვითარებაში. წელს EBRD-მა ყველაზე აქტიური ბანკის ნომინაციაში 22 ქვეყნის ფინანსური ინსტიტუტი დააჯილდოვა.„EBRD-ის ჯილდო თიბისისთვის მნიშვნელოვანი საერთაშორისო აღიარებაა, რომელიც კიდევ ერთხელ ადასტურებს ჩვენს ლიდერულ პოზიციას ბაზარზე. 45%-ზე მეტი წილით ვაჭრობის დაფინანსებაში პირველები ვართ, რაც ჩვენი მომხმარებლებისა და საერთაშორისო პარტნიორების ნდობის შედეგია. 1000-ზე მეტ კლიენტს ვთავაზობთ თანამედროვე და მოქნილ ფინანსურ სერვისებს, რომლებიც მათ საერთაშორისო ბაზრებზე საქმიანობის განვითარებასა და გაფართოებაში ეხმარება. ამ გზით, ხელს ვუწყობთ საერთაშორისო ვაჭრობის ზრდას და საქართველოს ეკონომიკის განვითარებას“, - თამარ ხიზანიშვილი, თიბისის ვაჭრობის ფინანსირებისა და ფაქტორინგის დეპარტამენტის დირექტორი.(R)

1782205968

საიას ცნობით, დეტალურ ინფორმაციას ორგანიზაცია საზოგადოებას 15:00 საათზე მიაწვდის.

1782205342

საკანონმდებლო ინიციატივის ავტორები პარლამენტის წევრები: შოთა ბერეკაშვილი, გიორგი ბარვენაშვილი, თორნიკე ბერეკაშვილი, ანტონ ობოლაშვილი და მარიამ ლაშხი არიან.ცვლილებების თანახმად, ახალი კატეგორიის ნებართვები შემოღებული იქნება სისტემურ-ელექტრონული ფორმით სამორინის, სათამაშო აპარატებისა და ტოტალიზატორის თამაშობების საერთაშორისო ორგანიზებისთვის. ამ ჩარჩოს დანერგვა სხვა ქვეყნებში რეგისტრირებული აზარტული თამაშების ოპერატორების საქართველოში ლეგალურ შემოსვლას წაახალისებს. თუმცა, კანონპროექტის მიხედვით, ამ პლატფორმებზე თამაშის უფლება მხოლოდ უცხო ქვეყნის მოქალაქეებსა და მოქალაქეობის არმქონე პირებს ექნებათ, ხოლო საქართველოს მოქალაქეებს აღნიშნულ ინტერნეტ ვებგვერდებზე წვდომა ავტომატურად აეკრძალებათ.ინიციატორების განმარტებით, მხოლოდ უცხოელებისთვის განკუთვნილ ონლაინ-კაზინოებს სახელმწიფო საგადასახადო შეღავათს სთავაზობს - ისინი დაიბეგრებიან უფრო დაბალი, 5%-იანი მოგების გადასახადის (GGR) განაკვეთით, ნაცვლად 20%-ისა, რომლითაც სტანდარტული, საქართველოს მოქალაქეებისთვის ხელმისაწვდომი ონლაინ-კაზინოები იბეგრებიან. ყოველთვიური 5%-იანი საგადასახადო განაკვეთი მიღებულ ფსონებსა და გაცემულ მოგებას შორის სხვაობაზე დაირიცხება.ამასთან, თითოეული სახის საერთაშორისო ნებართვა 5 წლის ვადით გაიცემა და მისი ყოველწლიური მოსაკრებელი 100 000 ლარით განისაზღვრება. სანებართვო პირობების ან მოსაკრებლის გადახდის ვადის დარღვევისთვის კი 20 000 ლარის ოდენობის ჯარიმა წესდება. პროექტით ასევე მკაცრდება ინტერნეტდომენების შეზღუდვა: თუ მოქმედი წესით 1 ნებართვით მაქსიმუმ 2 ვებგვერდის ოპერირება იყო შესაძლებელი, ახალი კანონით ლიმიტი 1 ნებართვაზე 1 ვებგვერდამდე მცირდება, ხოლო უკვე არსებულ ნებართვებზე მათი მოქმედების დარჩენილი ვადით გარდამავალი პერიოდი იმოქმედებს.კანონპროექტის განმარტებით ბარათში ხაზგასმულია, რომ რეფორმა ერთი მხრივ უზრუნველყოფს საქართველოს მოქალაქეთა დაცვას მავნე ზეგავლენისგან, ხოლო მეორე მხრივ, ხელს შეუწყობს პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების ზრდას, მომსახურების სფეროს განვითარებას, ქვეყანაში მაღალკვალიფიციური ტექნოლოგიური და მარკეტინგული კადრების შემოსვლას და სახელმწიფო ბიუჯეტში დამატებითი შემოსავლების აკუმულირებას.

1782204618

საკანონმდებლო ცვლილებების ავტორები და ინიციატორები პარლამენტის წევრები: პაატა კვიჟინაძე, ირაკლი ხელაძე, ბეჟან წაქაძე, ზურაბ რურუა, გიორგი ბარვენაშვილი და ლევან მაჭავარიანი არიან.ახალი რეგულაციების თანახმად, გარდამავალი პერიოდი 2027 წლიდან დაიწყება, როდესაც საგადასახადო ორგანოში რეგისტრაციას მხოლოდ ახალი სტანრდარტის საკონტროლო-სალარო ტექნიკა დაექვემდებარება. ამასთან, ბიზნესს მიეცემა შესაძლებლობა, 2028 წლის 1-ელ მაისამდე შეუფერხებლად გამოიყენოს უკვე რეგისტრირებული ძველი სალარო აპარატები და ტერმინალები.კანონის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელების ახალი ტექნიკით უზრუნველყოფას, ისევე როგორც მათ შემდგომ ტექნიკურ მომსახურებას, ბაზარზე მხოლოდ საქართველოს მთავრობის მიერ შერჩეული ერთი ოპერატორი განახორციელებს. აღნიშნული სერვისის საფასურის ოდენობასა და გადახდის კონკრეტულ წესს მთავრობა დამატებით განსაზღვრავს.საკანონმდებლო ცვლილებების ძირითადი ნაწილი უკვე ამოქმედდა, თუმცა ახალი სისტემის სავალდებულო მოთხოვნები ძალაში ეტაპობრივად, 2027 და 2028 წლებში შევა.ამასთან, მკაცრდება სანქციებიც - მომხმარებელთან ანგარიშსწორებისას სალარო აპარატის გარეშე მუშაობა ან მისი გამოუყენებლობა ბიზნესსუბიექტების 200-ლარიან დაჯარიმებას გამოიწვევს.

1782203297

ჟურნალისტებთან საუბრისას პრემიერ-მინისტრმა ოპოზიციაში არსებული ვითარება მიმოიხილა და აღნიშნა, რომ ოპოზიციური პარტიების დასუსტება და პოლიტიკური ძალის მორღვევა დადებითად აისახება ქვეყნის დემოკრატიულ გარემოსა და პოლიტიკურ სისტემაზე.კობახიძის განცხადებით, ოპოზიციურ სუბიექტებს შორის არსებული უთანხმოება საზოგადოების მხარდაჭერის მოპოვების შესაძლებლობას გამორიცხავს.მთავრობის მეთაურმა ხაზი გაუსვა, რომ აღნიშნული ტენდენცია და ამომრჩევლის განწყობები მკაფიოდ აისახა 2020, 2021, 2024 და 2025 წლის საარჩევნო ციკლებში, სადაც ოპოზიციამ სასურველი შედეგის მიღწევა ვერ შეძლო.პრემიერ-მინისტრმა ოპოზიციური სპექტრი ანტისახელმწიფოებრივ დაჯგუფებად და უცხოურ აგენტურად შეაფასა და დასძინა, რომ მათი სტრუქტურული მოშლა ქვეყნის გრძელვადიანი სტაბილურობის წინაპირობაა.

1782202232