ორშაბათს მერცის პრესსპიკერმა განაცხადა, რომ კანცლერმა ვიზიტი ამ კვირაში არსებული მჭიდრო გრაფიკის გამო გააუქმა. ეს გადაწყვეტილება რამდენიმე საათში მოჰყვა საქსონია-ანჰალტის მხარის არჩევნებში კანცლერის პარტიის მარცხს ულტრამემარჯვენე „ალტერნატივა გერმანიისთვის“ (AfD) ფონზე.ოთხშაბათს მერცი ევროპული საბჭოს პრეზიდენტს, ანტონიო კოშტას შეხვდება და სიტყვით გამოვა ბუნდესტაგში, ხოლო ხუთშაბათს შეხვედრებს გამართავს არაბთა გაერთიანებული საამიროების პრეზიდენტ მუჰამედ ბინ ზაიდ ალ ნაჰიანთან და გერმანელ დიპლომატებთან.გერმანიის ლიდერის არყოფნა მორიგი დარტყმაა სამიტისთვის, რომელსაც რამდენიმე მონაწილე უმიზნო და ცუდად ორგანიზებულად აფასებს. გასულ კვირას ღონისძიებაში მონაწილეობაზე უარი თქვეს წამყვანმა ამერიკულმა კოსმოსურმა კომპანიებმაც (მათ შორის ილონ მასკის SpaceX-მა), მას შემდეგ, რაც თეთრმა სახლმა ამერიკულ კომპანიებს ღონისძიების ბოიკოტირებისკენ მოუწოდა.საფრანგეთის მთავრობა საერთაშორისო კოსმოსურ სამიტს არაერთხელ წარმოაჩენდა, როგორც გერმანიასთან თანათავმჯდომარეობით დაგეგმილ ღონისძიებას, თუმცა ონლაინ სივრცეში მას ძირითადად საფრანგეთის ეგიდით მართულ პროექტად მოიხსენიებდნენ.პარასკევს ელისეს სასახლის წარმომადგენელმა კიდევ ერთხელ გაიმეორა, რომ სამიტს საფრანგეთი და გერმანია ერთობლივად უხელმძღვანელებდნენ.გერმანელმა დიპლომატმა დაადასტურა, რომ კანცლერის არყოფნის მიუხედავად, ბერლინი კვლავ ინარჩუნებს თანათავმჯდომარის სტატუსს.ღონისძიებას გერმანიის კვლევების, ტექნოლოგიებისა და კოსმოსის მინისტრი დოროთე ბერი და მისი ფრანგი კოლეგა, ფილიპ ბატისტი გახსნიან. პანელურ დისკუსიაზე სიტყვით გამოსვლა დაგეგმილი აქვს გერმანიის თავდაცვის მინისტრ ბორის პისტორიუსს, ხოლო ევროკომისიის პრეზიდენტი ურსულა ფონ დერ ლაიენი სამიტზე ვრცელი სიტყვით წარდგება.

1788778176

მისი თქმით, COP29-ის ფარგლებში ბაქოში დაწყებული ინიციატივები უკვე მდგრად პროცესად ჩამოყალიბდა, ხოლო ბაქოს კლიმატის კვირეული ამ საქმიანობის გაგრძელებაა.შაჰბაზოვმა აღნიშნული განცხადება გაეროს კლიმატის ცვლილების ჩარჩო კონვენციის მეოთხე კლიმატის კვირეულის (CW4) კონფერენციაზე გააკეთა, რომელიც აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ორგანიზებით გაიმართა.მინისტრის განცხადებით, ახალი ენერგეტიკული რეალობის ფონზე განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს ოპტიმალური გადაწყვეტილებების მოძიება და მდგრადი ენერგეტიკული სისტემის ჩამოყალიბება.შაჰბაზოვის თქმით, COP29-ის ფარგლებში აზერბაიჯანის მიერ წამოყენებული ინიციატივები კვლავ ვითარდება.„უკვე 64–მა ქვეყანამ აიღო ვალდებულებები მწვანე ენერგიის სფეროში“, – განაცხადა მინისტრმა.მისივე ინფორმაციით, მიმდინარე წლის ბოლომდე აზერბაიჯანში ქარის ენერგიის წარმოება შესაძლოა ექვსჯერ გაიზარდოს. მომავალი წლის ბოლოსთვის კი მზის ენერგიის სექტორშიც წარმოების მნიშვნელოვანი ზრდაა მოსალოდნელი.შაჰბაზოვმა ცალკე ყურადღება გაამახვილა ყარაბაღისა და აღმოსავლეთ ზანგეზურის მნიშვნელობაზე ქვეყნის მწვანე ენერგეტიკული პოტენციალის განვითარებისთვის.„ერთ-ერთი მთავარი ამოცანაა ამ რეგიონებში წარმოებული მწვანე ენერგიის საერთაშორისო ბაზრებზე გატანა. ჩვენი ერთ-ერთი ძირითადი მიზანია მწვანე ენერგიის ზანგეზურის დერეფნის გავლით ნახიჩევანში გადამისამართება, იქიდან კი თურქეთისა და ევროპის ბაზრებზე მიწოდება“, – განაცხადა მინისტრმა.

1788776347

გერმანელმა სამართალდამცველებმა ოფიციალურად დაადასტურეს, რომ ლაიფციგის აეროპორტში უკრაინულ სატვირთო და სამგზავრო თვითმფრინავებზე განხორციელებული თავდასხმის მცდელობის უკან რუსეთის სახელმწიფო სტრუქტურები იდგნენ. ეს შემთხვევა ევროპაში განხორციელებული დივერსიების სერიის ნაწილია, რაც მოიცავს DHL-ის სატვირთო თვითმფრინავებში ასაფეთქებელი მოწყობილობების განთავსების გეგმებს, პოლონეთში რკინიგზის ლიანდაგების აფეთქების მცდელობას, ხანძარს პოლონურ დრონების ქარხანაში და სავაჭრო ცენტრებისა თუ საწყობების ხანძრებს მთელ ევროპაში.მიმდინარე კვირაში გამოძიება დაიწყო მიუნხენის თავდაცვის კონტრაქტორსა და ორ ელექტროქვესადგურზე სავარაუდო თავდასხმებზეც.ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა განაცხადა, რომ ევროპელები „მწარე რეალობის“ წინაშე დგანან, რადგან დივერსიები „ახალ ნორმად“ იქცა, რაც ევროპის მხრიდან ბევრად სწრაფ და ეფექტიან რეაგირებას მოითხოვს. ექსპერტების შეფასებით, დივერსიული აქტების ინტენსივობის ზრდა განპირობებულია ვლადიმერ პუტინის უკმაყოფილებით ფრონტზე არსებული ნელი პროგრესითა და უკრაინის მიერ რუსეთის ინფრასტრუქტურაზე მიყენებული ზარალით.ალიანსისთვის, რომელიც მსხვილი სახმელეთო შეჭრების შეკავებაზეა ორიენტირებული, ჰიბრიდულ იერიშებზე ეფექტიანი პასუხის გაცემა უაღრესად რთულია. დიპლომატების გაძევებისა და სანქციების გარდა, დასავლეთს მხოლოდ ფარული საპასუხო ზომები რჩება, კიბერშეტევები და უკრაინისთვის სადაზვერვო დახმარების გაზრდა.გერმანიამ უკვე მოამზადა კანონპროექტი, რომელიც ომის შემდგომ ისტორიაში პირველად მისცემს დაზვერვას აქტიური დივერსიული ღონისძიებების გატარების უფლებას.ამასთან, ალიანსის ერთიანობას საფრთხეს უქმნის აშშ-ის მოქმედი ადმინისტრაციის ორაზროვანი პოლიტიკა - ამერიკელი ოფიციალური პირები ხშირად ერიდებიან რუსეთის სახელდებით მოხსენიებას, ხოლო ფინანსთა მინისტრმა სკოტ ბესენტმა გლობალურ ეკონომიკურ პრობლემებსა და ენერგოკრიზისში უკრაინაც კი დაადანაშაულა რუსეთის ნავთობსექტორზე შეტევების გამო.ექსპერტების მთავარი საზრუნავია, შეინარჩუნებს თუ არა NATO თავის შემაკავებელ ფუნქციას, თუ კრემლი ჩათვლის, რომ ევროპაში დივერსიების გაგრძელებისთვის შესაბამის საფასურს არ იხდის.

1788526831

ავტომოყვარულთა ასოციაციის (AAA) მონაცემებით, დიზელის ფასი საომარი მოქმედებების დაწყების შემდეგ 55%-ზე მეტით არის გაზრდილი, რამაც გადააჭარბა ოთხი წლის წინ, რუსეთის უკრაინაში შეჭრით გამოწვეული გლობალური ენერგოკრიზისის დროს დაფიქსირებულ პიკს. მკვეთრად გაძვირდა ბენზინიც ($4.15 გალონზე, +40%) და ავიასაწვავი.Goldman Sachs-ის ანალიტიკოსების შეფასებით, ბოლო ექვს თვეში გადამუშავებული ნავთობპროდუქტების ფასები უფრო სწრაფად გაიზარდა, ვიდრე ნედლი ნავთობისა, მიუხედავად იმისა, რომ Brent-ის მარკის ნავთობიც 30%-ით გაძვირდა და ბარელზე $96 შეადგინა.ფასების მკვეთრი ზრდა 28 თებერვალს აშშ-ისა და ისრაელის მიერ ირანზე განხორციელებული შეტევების შემდეგ დაიწყო, რასაც თეირანის მხრიდან ჰორმუზის სრუტის ჩაკეტვა მოჰყვა. ვითარებას ამძიმებს ახლო აღმოსავლეთსა და რუსეთში ნავთობგადასამუშავებელი ქარხნების დაზიანებაც.ING-ის ექსპერტების განცხადებით, საწვავის მაღალი ფასები შენარჩუნდება მაშინაც კი, თუ ახლო აღმოსავლეთში კონფლიქტი დარეგულირდება, რადგან გლობალურ ბაზარზე გადამუშავებული პროდუქტების მწვავე დეფიციტი შეინიშნება. დიზელის გაძვირება უკვე უარყოფითად აისახება ლოგისტიკურ, სასოფლო-სამეურნეო და სამშენებლო სექტორებზე.

1788515223

ინიციატივა, რომელსაც Google-ის მეცნიერი დემის ჰასაბისი ლობირებს და თეთრი სახლის მაღალჩინოსნებიც ემხრობიან, ითვალისწინებს დამოუკიდებელი ორგანოს შექმნას. ფინანსური ინდუსტრიის რეგულირების ორგანოს (FINRA) მოდელზე დაფუძნებულმა ჯგუფმა AI-ის ახალი დახვეწილი მოდელები ფართო მოხმარებაში ჩაშვებამდე პოტენციურ რისკებზე უნდა შეამოწმოს.წყაროების ცნობით, ტრამპთან საუბრისას ცუკერბერგმა აღნიშნულ წინადადებას მხარი არ დაუჭირა და აღნიშნა, რომ ნებისმიერი პოლიტიკა, რომელიც მოდელის გამოშვებას შეანელებს, სერიოზულ რისკს შეუქმნის ამერიკის ლიდერობას ჩინეთთან კონკურენციაში. მან პრეზიდენტს ურჩია, რომ საბჭოში დანიშნულმა პირებმა ტრამპის ლიბერალური (მინიმალური ჩარევის) მიდგომა უნდა გაიზიარონ.თეთრ სახლში AI-ის რეგულირებასთან დაკავშირებით აზრთა სხვადასხვაობაა. პრეზიდენტის მრჩეველი დევიდ საქსი და ელონ მასკი მხარს უჭერენ ალტერნატიულ, კერძო სექტორზე დაფუძნებულ მოდელს, ამერიკის კინოასოციაციის (MPA) მსგავსად, სადაც სახელმწიფო ჩარევის გარეშე, ნებაყოფლობითი რეიტინგების სისტემა იმოქმედებს.თეთრი სახლის განცხადებით, ადმინისტრაცია განაგრძობს მუშაობას ინოვაციებსა და უსაფრთხოებას შორის ოპტიმალური ბალანსის მოსაძებნად, ხოლო ახალი რეგულატორის შექმნის საკითხი კვლავ განხილვის პროცესშია.

1788498000

ფაშინიანმა ამის შესახებ ხუთშაბათს გამართულ ბრიფინგზე განაცხადა, სადაც რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინთან ბიშკეკში გამართული შეხვედრა შეაფასა.„განვიხილეთ რკინიგზის საკითხი. არსებობს ურთიერთგაგება, რომ ეს საკითხი უნდა გადაწყდეს. არსებული ვითარება დიდხანს ვერ გაგრძელდება და გადაწყვეტილების მიღებაა საჭირო“, – განაცხადა ფაშინიანმა.მისი თქმით, სომხურ და რუსულ მხარეებს ესმით, რომ პრობლემის ერთ-ერთი შესაძლო გადაწყვეტა რკინიგზის კონცესიის უფლების მესამე ქვეყნისთვის მიყიდვაა, თუ ეს ქვეყანა ორივე მხარისთვის მისაღები იქნება.„ეს საუკეთესო გამოსავალია. ჩემთვის სხვა ვარიანტები არარეალისტურია“, – აღნიშნა სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა.ფაშინიანის თქმით, რუსეთმა სომხეთის რკინიგზის კონცესიის უფლება დაახლოებით 400 მილიონ დოლარად შეიძლება გაყიდოს.სომხეთის რკინიგზის ინფრასტრუქტურას კომპანია „სამხრეთ კავკასიის რკინიგზა“ მართავს, რომელიც რუსეთის სახელმწიფო კომპანია „რუსეთის რკინიგზის“ შვილობილი კომპანიაა. კონცესიის შეთანხმება 2008 წელს გაფორმდა.ფაშინიანი: თუ რუსეთი 102-ე სამხედრო ბაზის გაყვანას გადაწყვეტს, სომხეთი წინააღმდეგი არ იქნებაფაშინიანმა ასევე განაცხადა, რომ სომხეთი რუსეთის 102-ე სამხედრო ბაზის ქვეყანაში ყოფნას სასიცოცხლოდ აუცილებელ პირობად არ მიიჩნევს და მოსკოვის მიერ მისი გაყვანის წინააღმდეგი არ იქნება.„ჩვენ არ მიგვაჩნია, რომ სომხეთში 102-ე სამხედრო ბაზის ყოფნას სასიცოცხლო მნიშვნელობა აქვს. თუ რუსეთი გადაწყვეტს სამხედრო ბაზის სომხეთის ტერიტორიიდან გაყვანას, ჩვენ წინააღმდეგი არ ვიქნებით. თუმცა, თუ დარჩენის სურვილს გამოთქვამს, მზად ვართ, ეს საკითხიც განვიხილოთ. ამასთან, მთელი ამ პერიოდის განმავლობაში ჩვენ ეს საკითხი არასდროს დაგვიყენებია“, – განაცხადა ფაშინიანმა.ფაშინიანის განცხადებას წინ უძღოდა რუსეთის პრეზიდენტის პოზიცია. ვლადიმერ პუტინმა განაცხადა, რომ მოსკოვი მზად არის, სომხეთიდან სამხედრო ბაზა „თუნდაც ხვალ“ გაიყვანოს, თუ ერევანი მიიჩნევს, რომ მისი არსებობა აღარ არის საჭირო.პუტინის თქმით, რუსეთი სომხეთს საკუთარ სამხედრო ყოფნას თავს არ მოახვევს.

1788429381

მადუროს ადვოკატების, ბარი პოლაკისა და ანა ესტევაოს მიერ წარდგენილ 60-გვერდიან მემორანდუმში აღნიშნულია, რომ აღნიშნული სისხლისსამართლებრივი დევნა უპრეცედენტოა და არღვევს საერთაშორისო ჩვეულებითი სამართლისა და საერთო სამართლის (common law) ფუნდამენტურ პრინციპებს, რომლებიც სახელმწიფოს მეთაურებს იურისდიქციისგან იცავს.აშშ-ის ძალების მიერ იანვარში ჩატარებული ოპერაციისა და მისი დაკავების შემდეგ, მადურომ და მისმა მეუღლემ, სილვია ფლორესმა წარდგენილი ნარკოტერორიზმისა და ნარკოტიკებით ვაჭრობის ბრალდებები არ აღიარეს. მადურო თავის თავს „გატაცებულ პრეზიდენტსა და სამხედრო ტყვეს“ უწოდებს. მისი სასამართლო პროცესი მომავალ ზაფხულს არის დაგეგმილი.დაცვის მხარე ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ ტრამპის ადმინისტრაციის განცხადებები მადუროს არალეგიტიმურობის შესახებ მხოლოდ „პოლიტიკური აქტია“ და სამართლებრივად რელევანტური არ არის. ადვოკატების განმარტებით, იმუნიტეტით სარგებლობისთვის საკმარისია ის ფაქტი, რომ მადურო პრეზიდენტის უფლებამოსილებას ახორციელებდა, როგორც, სულ მცირე, ქვეყნის დე ფაქტო ლიდერი.გარდა ამისა, დაცვის მხარე აცხადებს, რომ ბრალდებაში აღწერილი ქმედებები წარმოადგენდა სუვერენული სახელმწიფოს სახელით განხორციელებულ ოფიციალურ აქტებს. საკუთარი პოზიციის გასამყარებლად ადვოკატებმა აშშ-ის უზენაესი სასამართლოს გასული წლის გადაწყვეტილებაც მოიხმეს საპრეზიდენტო იმუნიტეტის შესახებ, რომლის მიხედვითაც სასამართლოებს არ აქვთ უფლება გამოიკვლიონ პრეზიდენტის მოტივები იმის დადგენისას, თუ რა ითვლება ოფიციალურ ქმედებად.

1788412174

აღნიშნული თანხიდან $3 მილიონი მისი ხელფასი იქნება, ხოლო კიდევ $55 მილიონი – კომპანიის აქციების პაკეტის სავარაუდო ღირებულება, რომელიც ახალ ხელმძღვანელს გადაეცემა.ტერნუსი Apple-ის გენერალურ დირექტორობას 1 სექტემბერს შეუდგა. მანამდე ის კომპანიის აპარატურის განვითარების მიმართულების უფროსი ვიცე-პრეზიდენტი იყო და Apple-ის უმნიშვნელოვანესი პროდუქტების, მათ შორის iPhone-ის, iPad-ისა და Mac-ის შექმნაში მონაწილეობდა.Apple-ის ხელმძღვანელის პოსტზე ტერნუსმა ტიმ კუკი შეცვალა, რომელიც კომპანიას 15 წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა.კუკი Apple-ის დირექტორთა საბჭოს აღმასრულებელი თავმჯდომარის პოზიციაზე გააგრძელებს მუშაობას. მისი ანაზღაურება დაახლოებით $47 მილიონი იქნება, საიდანაც $2 მილიონი ხელფასზე, დაახლოებით $45 მილიონი კი კომპანიის აქციებზე მოდის.

1788352421

ევროკავშირს საუკუნის შუა წლებისთვის ატომური ენერგიის წარმოების 50%-ით გაზრდა სურს, დიდი ბრიტანეთი სიმძლავრეების გაოთხმაგებას გეგმავს, ხოლო აშშ-ის ადმინისტრაცია 2050 წლისთვის ოთხჯერ მეტი ატომური ენერგიის მიღებას აპირებს, მათ შორის მონაცემთა ცენტრების მზარდი მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად. თუმცა, კონტინენტზე არსებული ინფრასტრუქტურა ახალ კლიმატურ პირობებს ვერ უძლებს.ექსტრემალურმა სიცხემ და გვალვამ ევროპის მდინარეებში წყლის დონე სარეკორდო მინიმუმამდე დაიყვანა, რის გამოც ატომურ ელექტროსადგურებს რეაქტორების გასაგრილებლად წყლის დეფიციტი შეექმნათ: ბულგარეთში ერთადერთმა ატომურმა სადგურმა ენერგიის მიწოდება შეამცირა. რუმინეთმა წყლის ნაკადის შესანარჩუნებლად კლდე ააფეთქა, თუმცა საბოლოოდ ორივე რეაქტორის გაჩერება მოუწია. უნგრეთმა ძლივს აირიდა ერთადერთი ატომური სადგურის სრული გაჩერება, თუმცა წარმოება 75%-ით შეამცირა. საფრანგეთში სარეკორდო რაოდენობის რეაქტორმა შეამცირა ან შეაჩერა მუშაობა. შვეიცარიაში რეაქტორი გაჩერდა მდინარის წყლის გადახურების გამო, გარემოსდაცვითი სტანდარტები ველური ბუნების დასაცავად ცხელი წყლის მდინარეში ჩაშვებას კრძალავს. ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს (IAEA) ცნობით, მსოფლიო რეაქტორების უმეტესობა გასული საუკუნის 70-80-იან წლებში სრულიად განსხვავებული კლიმატისთვის დაპროექტდა. თუ 2022 წელს რეაქტორების 15% იყო დამოკიდებული მტკნარი წყლის სტრესულ წყაროებზე, 20 წელში ეს მაჩვენებელი 25%-მდე გაიზრდება.გარდა გვალვებისა, საფრთხეს ქმნის შტორმები, წყალდიდობები, ოკეანის დონის მატება და მედუზების მასობრივი გამრავლებაც, რაც სანაპირო სადგურების სატუმბ სისტემებს ჭედავს.მზარდი კლიმატური რისკების გამო ენერგოსექტორი იძულებულია დაგეგმარება შეცვალოს. ფრანგული სახელმწიფო გიგანტი EDF 2040 წლისთვის 4.3 მილიარდი ევროს დახარჯვას გეგმავს სადგურების კლიმატურ ცვლილებებთან მოსარგებად.ამასთან, უნგრეთის პრემიერ-მინისტრი პეტერ მადიარი გაგრილების სისტემის ხარვეზების გამო სადგურის გაფართოების გეგმებზე მუშაობს.ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტოს (IEA) ცნობით, ახალი ატომური ენერგოპროექტების უმრავლესობის მშენებლობა შიდა მდინარეების ნაცვლად უკვე სანაპირო ზოლებზე იგეგმება, რათა წყლის დეფიციტის რისკები მაქსიმალურად აირიდონ თავიდან.

1788330368

ირლანდიაში, ევროკავშირის თავდაცვის მინისტრების არაფორმალური შეხვედრის დაწყებამდე კალასმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ნაოსნობის თავისუფლება დაცული უნდა იყოს და მიუღებელია საერთაშორისო მარშრუტებზე რაიმე სახის გადასახადის თუ მოსაკრებლის დაწესება.განცხადებას წინ უძღოდა აშშ-ის მიერ კუნძულ ლარაკის მახლობლად ირანულ პოზიციებზე განხორციელებული სამხედრო დარტყმები. ვაშინგტონის ცნობით, ირანის „ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსი“ სრუტეში საზღვაო ნაღმების ჩაშვებას გეგმავდა.მიუხედავად იმისა, რომ აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი სრუტის გახსნასა და ნაოსნობის აღდგენაზე აცხადებს, კომერციული გადაზიდვები მკვეთრად შემცირებულია. ომამდე არსებული 130 გემის ნაცვლად, გასულ კვირას სრუტე მხოლოდ 24-მა გემმა გადაკვეთა.ამასთან, ირანი და ომანი დროებითი საზღვაო დერეფნის შექმნას განიხილავენ, რაც უსაფრთხოების სპეციალური მოსაკრებლის დაწესებას ითვალისწინებს. აღნიშნული ინიციატივა პირდაპირ ეწინააღმდეგება ევროკავშირის მოთხოვნას უპირობო და უფასო გადაადგილების შესახებ.ჰორმუზის სრუტის კრიზისი ევროპისთვის სერიოზულ ეკონომიკურ საფრთხეს წარმოადგენს. ვინაიდან აღნიშნულ მარშრუტზე გლობალური ნავთობის მეხუთედი და თხევადი ბუნებრივი აირის (LNG) 20%-ზე მეტი გადის, მიწოდების შეფერხება ენერგომატარებლების ფასების ზრდისა და ინფლაციის რისკებს ზრდის.

1788269132