140-გვერდიან დოკუმენტში, რომელსაც გერმანული მედია ავრცელებს, აღნიშნულია, რომ უცხოური სადაზვერვო საქმიანობით გამოწვეული საფრთხე კვლავ მაღალი რჩება.ანგარიშში მოყვანილია BND-ის ბერლინის სამმართველოს ხელმძღვანელის მიხაელ ფიშერის შეფასება, რომლის თანახმადაც, რუსეთის, ჩინეთის, ირანისა და თურქეთის სპეცსამსახურების გავლენა გერმანიის დედაქალაქში კვლავ მნიშვნელოვანია და უახლოეს მომავალში მისი შემცირება ნაკლებად მოსალოდნელია.დოკუმენტის მიხედვით, გერმანია რუსეთს მთავარ საფრთხედ განიხილავს. ანგარიშში ნათქვამია, რომ მოსკოვი ბერლინში როგორც ღია, ისე ფარულ ოპერაციებს ახორციელებს და დეზინფორმაციას, პროვოკაციებსა და კიბერშეტევებს იყენებს. BND-ის მტკიცებით, რუსეთის დაზვერვა გასულ წელს გერმანიაში გამართული ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნების პერიოდში საზოგადოებრივ აზრზე ზემოქმედებასაც ცდილობდა.ანგარიშში ასევე შეფასებულია თურქეთის ეროვნული სადაზვერვო ორგანიზაციის (MİT) საქმიანობა. BND-ის თანახმად, თურქული დაზვერვა ბერლინში აქტიურ სადაზვერვო საქმიანობას ეწევა, თუმცა მისი მთავარი სამიზნეები გერმანიის შიდა პოლიტიკა არა, არამედ თურქეთში აკრძალული ორგანიზაციების – ქურთისტანის მუშათა პარტიის (PKK) და ფეთჰულაჰ გიულენის მოძრაობის (FETÖ) წარმომადგენლები არიან.ანგარიშის თანახმად, ბერლინში დაახლოებით 1100 PKK-ის მხარდამჭერი და 30 DHKP-C-ის აქტივისტი ცხოვრობს. გერმანიის დაზვერვა აღნიშნავს, რომ PKK-ის მიერ თვითდაშლის შესახებ გაკეთებული განცხადების მიუხედავად, ბერლინში ორგანიზაციის მხარდამჭერების მხრიდან ტერორისტულ საქმიანობაზე უარის თქმის ნიშნები ჯერჯერობით არ შეინიშნება.დოკუმენტში ასევე ნათქვამია, რომ გერმანიის ხელისუფლებამ დისტანცია უნდა დაიცვას ისეთი ორგანიზაციებისგან, როგორებიც PKK და DHKP-C არიან.ანგარიშის მიხედვით, მხოლოდ ბერლინში 300 ათასზე მეტი თურქული წარმოშობის ადამიანი ცხოვრობს.სტატიის თანახმად, თურქეთის ხელისუფლებას აღნიშნულ ანგარიშთან დაკავშირებით ოფიციალური განცხადება ამ დრომდე არ გაუკეთებია.

1781854349

სამიტზე დებატები დაგეგმილზე ორ საათზე მეტხანს, მრჩევლებისა და მობილური ტელეფონების გარეშე, სრული კონფიდენციალურობის პირობებში მიმდინარეობდა. განხეთქილება მას შემდეგ გამწვავდა, რაც ცნობილი გახდა, რომ კოშტას ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი პედრუ ლურტიე ბოლო კვირებში ორჯერ დაუკავშირდა მოსკოვს. ევროპელი ლიდერების ნაწილმა ამ ზარების შესახებ მხოლოდ მედიიდან შეიტყო, რამაც ბლოკის შიგნით სერიოზული აღშფოთება გამოიწვია.სამიტმა ევროკავშირში ორი ძირითადი მიდგომა გამოკვეთა: პოზიციების დაზუსტება (E3-ის ხაზი): საფრანგეთისა და გერმანიის ლიდერების პოზიციით, ახლა პუტინთან დიალოგის დრო არ არის. მათ მხარს უჭერენ დანია, ნიდერლანდები და ბალტიისპირეთის ქვეყნები. ესტონეთის პრემიერ-მინისტრმა კრისტენ მიხალმა POLITICO-სთან ინტერვიუში ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ევროკავშირს არ შეუძლია მედიატორის როლის აღება და ალტერნატიული ჩარჩოების ძიება დიქტატორებთან მცდარი ნაბიჯია. მაკრონისა და მერცის გეგმით, როდესაც მოლაპარაკებების დრო დადგება, პროცესს სათავეში „E3“ (საფრანგეთი, გერმანია, დიდი ბრიტანეთი) უნდა ჩაუდგეს. ევროკავშირის მანდატი: ლიდერების მეორე, საკმაოდ დიდმა ნაწილმა მხარი ანტონიუ კოშტას დაუჭირა. ბელგიის პრემიერ-მინისტრის, ბარტ დე ვევერის განცხადებით, თუ პუტინი მოლაპარაკებების მზადყოფნას გამოხატავს, ევროკავშირის სახელით საუბრის უფლება მხოლოდ კოშტას აქვს, რის შემდეგაც ბლოკმა ერთობლივად უნდა გადაწყვიტოს მოქმედების გეგმა. პარალელურად, უკმაყოფილებას გამოხატავენ იტალია და პოლონეთიც (არაფორმალური „E5“-ის წევრები), რომლებიც სამიტის წინ უკრაინის პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკისთან გამართული საწყისი შეხვედრებიდან გამორიცხეს.ანტონიუ კოშტას გუნდი ბრალდებებს უარყოფს და აცხადებს, რომ მოსკოვთან კონტაქტები მხოლოდ მოკლე, ტექნიკური ხასიათის იყო და მიზნად ისახავდა სამომავლო საკომუნიკაციო არხის მომზადებას ევროკავშირის ინტერესების დასაცავად. გარდა ამისა, პედრუ ლურტიემ 27 ქვეყნის ელჩებთან შეხვედრაზე აღნიშნა, რომ კრემლთან დაკავშირება ვოლოდიმირ ზელენსკის პირდაპირი თხოვნით მოხდა, რათა ევროპა სამშვიდობო პროცესში აქტიურად ჩართულიყო.დიპლომატიური აქტივობის აუცილებლობა მას შემდეგ გაიზარდა, რაც აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ირანთან დროებითი შეთანხმება გააფორმა და G7-ის სამიტზე მიანიშნა, რომ მისი ყურადღება კვლავ უკრაინის კონფლიქტისკენ ბრუნდება.ევროკავშირის შიგნით მიმდინარეობს მსჯელობა ახალი, უფრო კოორდინირებული სისტემის შექმნაზე, რომელიც მჭიდროდ ითანამშრომლებს კიევთან და ვაშინგტონთან. ამ საკითხის, მათ შორის რუსეთთან დიალოგის ფორმატის განხილვა მომავალ ოთხშაბათს ბერლინში იგეგმება, სადაც ფრიდრიხ მერცი საფრანგეთის, დიდი ბრიტანეთის, იტალიისა და პოლონეთის ლიდერებს უმასპინძლებს.

1781850487

ვაჭრობის მონაცემების მიხედვით, Brent-ის მარკის ნავთობის აგვისტოს ფიუჩერსების ფასი, წინა სესიის დახურვის მაჩვენებელთან შედარებით, 3.82%-ით შემცირდა და ბარელზე $79.99 შეადგინა.ამავე დროს, WTI-ის მარკის ნავთობის ივლისის ფიუჩერსები 3.79%-ით გაიაფდა და ბარელზე $77.69–მდე დაეცა.ნავთობის ფასების მკვეთრი ვარდნა უკავშირდება ახლო აღმოსავლეთში გეოპოლიტიკური რისკების შემცირების მოლოდინს. ბაზრის მონაწილეები ყურადღებით აკვირდებიან ირანსა და აშშ-ს შორის შეთანხმების შესაძლებლობას, რაც რეგიონში დაძაბულობის შესუსტებისა და ენერგომატარებლების მიწოდების სტაბილიზაციის პერსპექტივას აჩენს.

1781614333

ევროკომისიის პრეზიდენტმა, ურსულა ფონ დერ ლაიენმა სოციალურ ქსელ X-ზე გამოქვეყნებულ პოსტში ხაზგასმით აღნიშნა, რომ შეთანხმების მთავარი პრიორიტეტი ჰორმუზის სრუტის დაუყოვნებლივი და უსასყიდლო გახსნა უნდა იყოს, რაც გლობალური ნავთობმიწოდების აღდგენისთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვანია. ევროკავშირის საგარეო პოლიტიკის ხელმძღვანელმა, კაია კალასმა კი პროცესს „პოტენციური გარღვევა“ უწოდა, რომელიც გზას უხსნის უფრო ღრმა მოლაპარაკებებს ირანის ბირთვულ პროგრამაზე.გერმანიის კანცლერმა ფრიდრიხ მერცმა და საფრანგეთის პრეზიდენტმა ემანუელ მაკრონმა მხარეებს პროგრესი მიულოცეს, თუმცა დიდი ბრიტანეთის პრემიერმა, კირ სტარმერმა კიდევ ერთხელ დააფიქსირა ლონდონის მკაცრი პოზიცია, რომ ირანმა ბირთვული იარაღი არ უნდა მიიღოს.შეთანხმების ოფიციალური გაფორმება პარასკევს, შვეიცარიაში იგეგმება, სადაც მედიატორების - პაკისტანის, კატარის, საუდის არაბეთისა და თურქეთის ლიდერებიც მიიღებენ მონაწილეობას.მიუხედავად გლობალური მხარდაჭერისა, შეთანხმებას ამ ეტაპზე არ უერთდება ისრაელი; საგარეო საქმეთა მინისტრ იტამარ ბენ-გვირის განცხადებით, ქვეყანა დამოუკიდებელ პოლიტიკას გააგრძელებს. ახლო აღმოსავლეთში სამთვიანი მწვავე კონფლიქტის დეესკალაციის საკითხი დღესვე „დიდი შვიდეულის“ (G7) ევაიანის სამიტზე იქნება განხილული.

1781518228

მისი თქმით, წარსულში არაერთი ამერიკელი პრეზიდენტი ცდილობდა ირანთან შეთანხმების მიღწევას, თუმცა უშედეგოდ.ტრამპმა ასევე განაცხადა, რომ შეთანხმების ხელმოწერის შემდეგ ჰორმუზის სრუტე კვლავ გაიხსნება.ამავდროულად, ირანის ეროვნული უსაფრთხოების უმაღლესმა საბჭომ განაცხადა, რომ თეირანმა და ვაშინგტონმა მრავალთვიანი მოლაპარაკებების შემდეგ ომის დასრულების მემორანდუმზე მუშაობა დაასრულეს.საბჭოს ცნობით, სამხედრო მოქმედებები ყველა ფრონტზე, მათ შორის ლიბანში, „დაუყოვნებლივ და სამუდამოდ“ შეწყდება. მემორანდუმის ოფიციალური ხელმოწერა 19 ივნისისთვისაა დაგეგმილი, ხოლო საბოლოო სამშვიდობო შეთანხმებაზე მოლაპარაკებები მას შემდეგ დაიწყება, რაც მხარეები ჩარჩო-შეთანხმებით გათვალისწინებულ ვალდებულებებს შეასრულებენ.ირანულმა სააგენტო Mehr-მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ შეთანხმების პროექტი 14 პუნქტისგან შედგება, კერძოდ:1. სამხედრო მოქმედებების სრული და მუდმივი შეწყვეტა;2. აშშ-ის ვალდებულება, პატივი სცეს ირანის სუვერენიტეტს და არ ჩაერიოს ქვეყნის შიდა საქმეებში;3. 30 დღის განმავლობაში საზღვაო ბლოკადის სრულად მოხსნა;4. აშშ-ის სამხედრო ძალების გაყვანა ირანის მიმდებარე ტერიტორიებიდან;5. ჰორმუზის სრუტის გახსნა;6. ირანის ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების ექსპორტზე დაწესებული სანქციების შეჩერება;7. ირანის ფინანსურ აქტივებზე სრული წვდომის აღდგენა;8. ირანის ეკონომიკური აღდგენისთვის არანაკლებ 300 მილიარდი დოლარის მოცულობის პროგრამების მომზადება;9. ბირთვულ საკითხებზე საბოლოო შეთანხმების მისაღწევად 60-დღიანი მოლაპარაკებების დაწყება;10. ირანის მიერ ბირთვული იარაღის შექმნაზე უარის დადასტურება;11. აშშ-ის ვალდებულება, არ გაზარდოს რეგიონში სამხედრო კონტინგენტი და არ დააწესოს ახალი სანქციები;12. 24 მილიარდი დოლარის მოცულობის გაყინული ირანული აქტივების განბლოკვა.13. საბოლოო შეთანხმებას რეზოლუციით დაადასტურებს გაეროს უშიშროების საბჭო;14. დოკუმენტის თანახმად, საბოლოო შეთანხმება მხოლოდ ბირთვული პროგრამის, ურანის გამდიდრებისა და სანქციების მოხსნის საკითხებს შეეხება, ხოლო ირანის სარაკეტო პროგრამა და რეგიონულ დაჯგუფებებთან ურთიერთობები მოლაპარაკებების დღის წესრიგში არ იქნება შეტანილი.ირანსა და აშშ-ს შორის შესაძლო შეთანხმებამ ენერგეტიკულ ბაზრებზე მყისიერი რეაქცია გამოიწვია. ინვესტორები ვარაუდობენ, რომ ჰორმუზის სრუტის გახსნა და ირანული ნავთობის ექსპორტზე შეზღუდვების შემსუბუქება გლობალურ ბაზარზე ნავთობის დამატებითი მოცულობების გამოჩენას ხელს შეუწყობს.ორმუზის სრუტე მსოფლიოში ნავთობის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი სატრანსპორტო მარშრუტია. მისი გავლით ყოველდღიურად მსოფლიო ნავთობის მოხმარების დაახლოებით მეხუთედი გადაადგილდება. რეგიონში სამხედრო დაძაბულობის შემცირება, როგორც წესი, ნავთობის ფასებზე კლების მიმართულებით მოქმედებს, რადგან მიწოდების შეფერხების რისკები მცირდება.ბოლო კვირების განმავლობაში რეგიონში დაძაბულობის გამო ნავთობის ფასები მნიშვნელოვნად გაიზარდა, თუმცა შეთანხმების შესახებ ცნობების გავრცელების შემდეგ ტრეიდერებმა შესაძლო დამატებითი მიწოდების და სატრანსპორტო რისკების შემცირების ფაქტორი გაითვალისწინეს. ანალიტიკოსების შეფასებით, თუ შეთანხმება სრულად ამოქმედდება და ირანული ნავთობი საერთაშორისო ბაზარზე შეუფერხებლად დაბრუნდება, ეს შესაძლოა Brent-ისა და WTI-ის მარკის ნავთობის ფასებზე, სავარაუდოდ, დამატებით დაღმავალ ზეწოლას მოახდენს.

1781502841

სააგენტო Reuters-ის ინფორმაციით, მასკის ქონება 1.1 ტრილიონ დოლარზე მეტად არის შეფასებული – უპრეცედენტო პირველადი საჯარო შეთავაზების (IPO) წყალობით.მასკის ქონების მკვეთრი ზრდა დაკავშირებულია მისი კოსმოსური კომპანიის, SpaceX-ის რეკორდულ IPO-სთან, რომელმაც $75 მლრდ მოიზიდა და კომპანიის საბაზრო ღირებულება დაახლოებით $1.75 ტრილიონამდე გაზარდა.Reuters-ის შეფასებით, მასკის სიმდიდრის მთავარი წყარო სწორედ SpaceX-ში არსებული წილია, რომლის ღირებულებაც დაახლოებით $866 მლრდ–ს აღწევს. მისი აქტივების მნიშვნელოვან ნაწილს ასევე წარმოადგენს ელექტრომობილების მწარმოებელ კომპანიაში Tesla არსებული აქციები და სხვა ტექნოლოგიური ინვესტიციები.მასკმა დამატებითი ყურადღება 2022 წელს სოციალური ქსელ Twitter-ის (ამჟამინდელი X) 44 მილიარდ დოლარად შეძენის შემდეგაც მიიპყრო, რამაც მისი გავლენა ტექნოლოგიურ და პოლიტიკურ სფეროებში კიდევ უფრო გაზარდა.54 წლის ილონ მასკი დაიბადა სამხრეთ აფრიკის ქალაქ პრეტორიაში. მისი ბიზნესიმპერია დღეს აერთიანებს კოსმოსურ ტექნოლოგიებს, ელექტრომობილებს, ხელოვნურ ინტელექტსა და ციფრულ პლატფორმებს.ანალიტიკოსების შეფასებით, Tesla-მ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა მსოფლიო ავტოინდუსტრიის ელექტრომობილებზე გადასვლაში, ხოლო SpaceX-მა კოსმოსური ინდუსტრიის გარდაქმნა შეძლო მრავალჯერადი გამოყენების რაკეტებისა და Starlink-ის თანამგზავრული ინტერნეტის ქსელის მეშვეობით.მიუხედავად ბიზნესწარმატებისა, მასკი ხშირად ხდება კრიტიკის ობიექტი პოლიტიკური განცხადებებისა და კომპანიების მართვის სტილის გამო. თუმცა ინვესტორების ნდობა მისი პროექტების მიმართ კვლავ მაღალი რჩება, რამაც საბოლოოდ მსოფლიოს პირველი ტრილიონერის სტატუსამდე მიიყვანა.

1781233253

ჭორების გავრცელების მიზეზი ნაწილობრივ გახდა ის, რომ ნაბიულინამ ავადმყოფობის გამო ბიულეტენზე გასვლის მიზეზით გამოტოვა სანკტ პეტერბურგის ეკონომიკური ფორუმი, რაც რუსულ პოლიტიკურ წრეებში სხვადასხვა ვერსიის საფუძველი გახდა.Telegram-არხ „Можем объяснить“-ის ცნობით, რომელიც ანონიმურ წყაროებზე დაყრდნობით წერს, ნაბიულინა თითქოს განიხილავს ცენტრალური ბანკის დატოვების შესაძლებლობას. ამავე წყაროების მტკიცებით, იგი არ ემხრობა ეკონომიკის კიდევ უფრო მკაცრ სამხედრო რეჟიმზე გადასვლას.პარალელურად, ვრცელდება ცნობები, რომ მიშუსტინის მთავრობა შესაძლოა გადადგეს, ხოლო მისი ადგილი თავდაცვის მინისტრმა ანდრეი ბელოუსოვმა დაიკავოს.პოლიტოლოგ ილია გრაშჩენკოვის შეფასებით, ბელოუსოვის პრემიერ-მინისტრად დანიშვნა შეიძლება ნიშნავდეს რუსეთის ეკონომიკის „მობილიზაციურ მოდელზე“ გადასვლას, რომელიც სახელმწიფო დაგეგმვის გაძლიერებას, სამხედრო შეკვეთებზე ორიენტაციასა და რესურსების უფრო მკაცრ განაწილებას გულისხმობს.თუმცა, თავად გრაშჩენკოვი აღნიშნავს, რომ ამ ეტაპზე საუბარი მხოლოდ დაუდასტურებელ ცნობებს ეხება და მსგავსი ინფორმაცია „ჭორებად უნდა აღიქმებოდეს“.ნაბიულინა რუსეთის ცენტრალურ ბანკს 2013 წლიდან ხელმძღვანელობს და საერთაშორისო ფინანსურ წრეებში ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან ცენტრალურ ბანკირს შორის სახელდება. მისი მოქმედი მანდატი 2027 წელს იწურება.მიშუსტინი კი რუსეთის პრემიერ-მინისტრია 2020 წლიდან. უკრაინაში ომის დაწყების შემდეგ რუსეთის ეკონომიკა თანდათან გადავიდა სამხედრო წარმოებაზე ორიენტირებულ რეჟიმზე, ხოლო სახელმწიფო ხარჯებში თავდაცვის სექტორის წილი რეკორდულ ნიშნულებს აღწევს. ამის ფონზე რუსულ და დასავლურ ანალიტიკურ წრეებში პერიოდულად განიხილავენ, შეიძლება თუ არა კრემლი ეკონომიკის კიდევ უფრო მკაცრ, ე.წ. მობილიზაციურ მოდელზე გადავიდეს, თუმცა მსგავსი გადაწყვეტილების შესახებ ოფიციალური ინფორმაცია ამ დროისთვის არ არსებობს.

1781199037

უკვე ორი ათწლეულია, რაც ევროკავშირი მკაფიო პოზიციას ინარჩუნებს: ბრიუსელი თავისუფლად ვაჭრობს უშუალოდ ისრაელთან, თუმცა ეს რეჟიმი არ ვრცელდება იმ დასახლებებზე, რომლებიც ქვეყანამ 1967 წლის ომის შედეგად ეგვიპტის, იორდანიისა და სირიისთვის წართმეულ მიწებზე ააშენა. პალესტინის ტერიტორიაზე არსებულ ამ დასახლებებს „ორსახელმწიფოებრივი მოდელის“ მომხრეები მკაცრად გმობენ, რადგან მიიჩნევენ, რომ ეს პროცესი მომავალი პალესტინური სახელმწიფოს ჩამოყალიბებას უთხრის ძირს.ამერიკული იურიდიული ორგანიზაციის Global Echo Litigation Center კვლევა აჩვენებს, რომ ევროპის საზღვრებზე ეს მკაფიო გამიჯვნა ხშირად არ მუშაობს. ანგარიშის მიხედვით, დასახლებებში წარმოებული ისეთი პროდუქტები, როგორიცაა ფინიკი, ციტრუსი და ტაჰინი (ქუნჯუტის პასტა), ევროპაში შეღავათიანი ტარიფებით, ორგანული პროდუქტის სტატუსითა და იმ ფიტოსანიტარიული სერტიფიკატებით შედის, რომლებიც ევროკავშირისა და დიდი ბრიტანეთის კანონმდებლობით მხოლოდ საკუთრივ ისრაელში მოყვანილ მოსავალს ეკუთვნის.ორგანიზაცია Global Echo აღნიშნავს, რომ ევროპელ მომხმარებელს არანაირი შესაძლებლობა არ აქვს, გაიგოს პროდუქტის რეალური წარმომავლობა. ჯგუფმა უკვე მოამზადა სარჩელები საფრანგეთსა და დიდ ბრიტანეთში, რათა საბაჟო და მომხმარებელთა უფლებების დამცველ ორგანოებს ქმედითი ნაბიჯების გადადგმა აიძულოს.POLITICO–ს თანახმად, საერთაშორისო სამართლის მიხედვით, დასავლეთ სანაპიროსა და აღმოსავლეთ იერუსალიმში არსებული ებრაული დასახლებები უკანონოდ მიიჩნევა. ეს პოზიცია კიდევ უფრო განამტკიცა გაეროს საერთაშორისო სასამართლომ (ICJ) 2024 წლის საკონსულტაციო დასკვნაში, სადაც აღნიშნა, რომ სახელმწიფოებმა თავი უნდა აარიდონ ისეთ სავაჭრო კავშირებს, რომლებიც ოკუპირებულ ტერიტორიებზე ისრაელის ყოფნას უწყობს ხელს. თავად ისრაელი სასამართლოს ამ გადაწყვეტილებას არ აღიარებს და ხსენებულ რეგიონებს სადავო ტერიტორიებად განიხილავს.ამერიკის შეერთებული შტატების გარდა, საერთაშორისო საზოგადოება არც გოლანის მაღლობებზე აღიარებს ისრაელის სუვერენიტეტს - ეს არის სტრატეგიული მთიანი რეგიონი, რომელიც ლიბანსა და სირიას შორის მდებარეობს.POLITICO-ს ინფორმაციით, უფლებადამცველების ეს დასკვნა ზუსტად იმ პერიოდს დაემთხვა, როდესაც ევროკავშირმა სანქციები დააწესა იმ რადიკალი ისრაელელი მოსახლეების წინააღმდეგ, რომლებიც დასავლეთ სანაპიროზე პალესტინელებს ესხმიან თავს. თუმცა, ევროკავშირის ზოგიერთი წევრი ქვეყნის მთავრობა მიიჩნევს, რომ ეს ზომები არასაკმარისია და ისრაელთან სავაჭრო და პოლიტიკური ურთიერთობების უფრო ფართო შეზღუდვას ითხოვს.„უკანონო დასახლებებთან ვაჭრობით ევროკავშირი თავადვე აფინანსებს იმ დარღვევებს, მათ შორის ეთნიკურ წმენდასა და აპარტეიდს, რომლებსაც თითქმის ყოველდღიურ რეჟიმში გმობს. ამ დასახლებებთან ლეგალური ვაჭრობის არანაირი სამართლებრივი გზა არ არსებობს“, - აცხადებს კლაუდიო ფრანკავილა, ორგანიზაცია Human Rights Watch-ის წარმომადგენელი, რომელიც ამ ანგარიშის გავრცელებას უზრუნველყოფს.აღსანიშნავია, რომ 2025 წელს 160-ზე მეტმა არასამთავრობო ორგანიზაციამ და პროფკავშირმა ოფიციალური წერილით მიმართა ევროკომისიის პრეზიდენტ ურსულა ფონ დერ ლაიენს და ჰააგის სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსასრულებლად ისრაელის უკანონო დასახლებებთან ყოველგვარი ბიზნესკავშირის აკრძალვა მოითხოვა. კომენტარისთვის გაგზავნილ შეკითხვებს არც ევროკომისიამ უპასუხა და არც ისრაელის ოფიციალურმა უწყებებმა (საგარეო, სოფლის მეურნეობის სამინისტროებმა და ევროკავშირში ისრაელის საელჩომ).როგორ ხდება პროდუქციის შენიღბვა? (სამი ძირითადი სქემა)კვლევის ფარგლებში ორგანიზაციამ Global Echo შეისწავლა 30,000-ზე მეტი საექსპორტო დოკუმენტი, რომლებიც ისრაელის სამთავრობო ბაზებსა და სასოფლო-სამეურნეო ნაკვეთების მონაცემებს შეადარა. ასევე ჩატარდა საველე მოკვლევა და ინტერვიუები უშუალოდ ისრაელელ ექსპორტიორებთან.მონაცემების მიხედვით, 2017-დან 2026 წლამდე პერიოდში ევროკავშირში, დიდ ბრიტანეთში, ნორვეგიასა და შვეიცარიაში 5,900-ზე მეტი აგროპროდუქციის გზავნილი შევიდა. კვლევამ დაადასტურა, რომ მათი 17.2% (ხოლო უშუალოდ ევროკავშირის შემთხვევაში - 19.2%) სწორედ დასავლეთ სანაპიროსა და გოლანის მაღლობებიდან იყო წაღებული. ავტორების განცხადებით, ვინაიდან წარმოშობის ადგილის მანიპულაცია ხშირად ხდება, რეალური მაჩვენებელი, სავარაუდოდ, ბევრად მაღალია.ანგარიშში აღწერილია სამი ძირითადი მეთოდი, რომლითაც კომპანიები 13.1 მილიონი ევროს ღირებულების საქონლის საბაჟო დეკლარირებას ახდენდნენ: პირდაპირი მანიპულაცია: ექსპორტიორი დოკუმენტში უთითებს ოკუპირებულ ტერიტორიაზე არსებულ რეალურ საწარმოს, თუმცა წარმოშობის ქვეყნად მაინც ისრაელს წერს. ყალბი მისამართი: კომპანიები იყენებენ ფიქტიურ იურიდიულ მისამართებს უშუალოდ ისრაელის საერთაშორისოდ აღიარებულ საზღვრებში. პროდუქციის შერევა: შესაფუთ ქარხნებში ოკუპირებულ ზონაში მოწეულ მოსავალს ისრაელის შიდა პროდუქტს ურევენ და ერთიან პარტიად აგზავნიან. საინტერესოა, რომ მაშინაც კი, როდესაც საბაჟო ორგანოები დარღვევას აღმოაჩენენ და პროდუქტს სტანდარტული ტარიფით ბეგრავენ, ექსპორტიორები ფინანსურად არ ზარალდებიან. 2006 წლიდან ისრაელში მოქმედებს სახელმწიფო პროგრამა, რომელიც ადგილობრივ ბიზნესს ზუსტად იმ საგადასახადო ხარჯს უნაზღაურებს, რასაც ევროპული საბაჟო ოკუპირებული ტერიტორიების პროდუქციას აკისრებს. Global Echo-ს შეფასებით, ეს სუბსიდირება აზრს უკარგავს დაწესებულ სანქციებს, ხოლო ამ მიზნით ისრაელის ბიუჯეტიდან უკვე დახარჯულია დაახლოებით 63 მილიონი ევრო.გარდა ამისა, ევროპული რეგულაციებით, ფიტოსანიტარიული სერტიფიკატი იმ ქვეყანამ უნდა გასცეს, სადაც პროდუქტი რეალურად მოიყვანეს. მიუხედავად ამისა, შემთხვევათა მეოთხედში ისრაელის შესაბამისმა სამსახურებმა სერტიფიკატები ოკუპირებულ მიწებზე მოყვანილ სურსათზე გასცეს, რაც ევროპულმა საბაჟოებმა უპრობლემოდ მიიღეს. ანგარიშში ასევე საუბარია 31 ორგანულ სერტიფიკატზე, რომელიც ევროკავშირის მიერ აკრედიტებულმა ისრაელის სააგენტო Secal-მა ოკუპირებული ზონის პროდუქციას მიანიჭა.ყოველივე ამის შედეგად მომხმარებელი შეცდომაში შედის. მაგალითად მოყვანილია ისრაელის ცნობილი ბრენდი Achva, რომლის ტაჰინიც დასავლეთ სანაპიროზე მზადდება, თუმცა მაღაზიის დახლებზე წარწერით — „ისრაელის პროდუქტი“ ხვდება. ეს ხდება მიუხედავად იმისა, რომ 2019 წლიდან სასამართლოს მიერ სავალდებულოა დასახლებებიდან წამოსული სურსათის სპეციალური მარკირება.ნდობაზე დაფუძნებული სისტემის ხარვეზებიევროკავშირსა და ისრაელს შორის მოქმედი სავაჭრო შეთანხმებით, აგროპროდუქციის უდიდესი ნაწილი ევროპაში უბაჟოდ შედის, თუმცა ეს პრივილეგია არ ვრცელდება 1967 წელს ანექსირებულ რეგიონებზე.2005 წლიდან მოქმედებს ტექნიკური მექანიზმი, რომლის მიხედვითაც ისრაელელმა ექსპორტიორებმა დეკლარაციაში უნდა მიუთითონ წარმოების ადგილის საფოსტო ინდექსი, რათა საბაჟომ გადაამოწმოს, მოდის თუ არა ტვირთი უკანონო დასახლებებიდან. გამოძიება ასკვნის, რომ ეს სისტემა ეფექტური არ არის, ვინაიდან ის მთლიანად თავად ბიზნესის კეთილსინდისიერებასა და დეკლარაციებზეა დამოკიდებული.2025 წლის სექტემბერში ევროკომისიამ, ადამიანის უფლებათა პუნქტის დარღვევის გამო, ისრაელთან სავაჭრო შეთანხმების გარკვეული დებულებების შეჩერების ინიციატივა წამოაყენა, თუმცა წევრმა სახელმწიფოებმა კონსენსუსს ჯერ ვერ მიაღწიეს. ამ ფონზე, ესპანეთმა დამოუკიდებელი ნაბიჯი გადადგა და 2025 წლის ბოლოდან ქვეყნის მასშტაბით სრულად აკრძალა პალესტინის ოკუპირებული ტერიტორიებიდან ნებისმიერი პროდუქტის იმპორტი.

1781162066

კვლევა, რომელიც ოთხშაბათს ორგანიზაცია „ევროპის საგარეო ურთიერთობათა საბჭომ“ (ECFR) გამოაქვეყნა, მომავალ კვირებში საფრანგეთსა და თურქეთში დაგეგმილი „დიდი შვიდეულისა“ (G7) და NATO-ს კრიტიკული სამიტების წინ - ავტორების შეფასებით, „აშშ-ის მიმართ ევროპელთა ღრმა უნდობლობას“ ააშკარავებს.ანგარიშის თანახმად, მიუხედავად იმისა, რომ ბევრი ევროპელი ელოდება ვაშინგტონთან ურთიერთობების გაუმჯობესებას დონალდ ტრამპის მიერ თანამდებობის დატოვების შემდეგ, ისინი ამავდროულად სულ უფრო მეტად არიან მზად, თავი დაიცვან აშშ-ის არასაიმედოობისგან და გააძლიერონ ევროპის თავდაცვა.მოხსენების თანახმად, აშშ-ის პრეზიდენტის აგრესიამ ახლო აღმოსავლეთში, მუქარებმა გრენლანდიის მისამართით, ევროპული ბაზებიდან ჯარების გაყვანის პირობამ და NATO-ს მომავლის მიმართ სკეპტიციზმმა ევროპელებში პრაგმატიზმის ზრდა გამოიწვია.„კონტინენტზე აშკარაა მხარდაჭერა ვაშინგტონზე დამოკიდებულების შემცირების მიმართ“, - განაცხადა იანა კობზოვამ, კვლევის თანაავტორმა და ECFR-ის უფროსმა მკვლევარმა. – „ევროპელები სულ უფრო მეტად უჭერენ მხარს თავდაცვის ხარჯების გაზრდას და, რაც მთავარია, გასაოცარ ნდობას ავლენენ იმის მიმართ, რომ კრიზისის დროს მათ დასახმარებლად მეზობელი ქვეყნები მივლენ“.პაველ ზერკამ, კობზოვას თანაავტორმა და ასევე ECFR-ის უფროსმა მკვლევარმა, აღნიშნა, რომ საზოგადოების მკაფიო მოთხოვნამ მეტი თვითმყოფადობისკენ და აშშ-ის თავდაცვის გარანტიებისგან თავის დაზღვევის აუცილებლობამ „ევროპის ლიდერებს შეუქმნა შესაძლებლობა, უსაფრთხოების საკითხებში უფრო შორს და სწრაფად წავიდნენ“.კვლევამ, რომელიც მაისში ჩატარდა ავსტრიაში, ბულგარეთში, დანიაში, ესტონეთში, საფრანგეთში, გერმანიაში, უნგრეთში, იტალიაში, ნიდერლანდებში, პოლონეთში, პორტუგალიაში, ესპანეთში, შვედეთში, შვეიცარიასა და გაერთიანებულ სამეფოში, აჩვენა, რომ გამოკითხულთა საშუალოდ მხოლოდ 11% მიიჩნევს აშშ-ს მოკავშირედ.ეს მაჩვენებელი ექვსი თვის წინ 16%-ს შეადგენდა, ხოლო 2024 წლის ნოემბერში - 22%-ს. გაბატონებული მოსაზრებით, აშშ ახლა „აუცილებელი პარტნიორია“, თუმცა ევროპული საზოგადოების 13% მას კონკურენტად მიიჩნევს, ხოლო 12% - პირდაპირ მოწინააღმდეგედ.ყველა ქვეყანაში უმრავლესობას აღარ აქვს იმედი, რომ თავდასხმის შემთხვევაში აშშ მათ დასახმარებლად მივა. ბულგარეთის გარდა, ადამიანების უმეტესობას,  მათ შორის იმ ქვეყნებშიც, სადაც ძლიერი მემარჯვენე პარტიები არიან, როგორებიცაა საფრანგეთი, იტალია, ნიდერლანდები და შვედეთი, სჯერა, რომ მსგავს სცენარში მათ „მინიმუმ ზოგიერთი ევროპული ქვეყანა“ მაინც დაეხმარება.გამოკითხვის მიხედვით, ევროპელები ახლა საშუალოდ 4%-ით უფრო მეტად უჭერენ მხარს ეროვნული თავდაცვის ხარჯების გაზრდას, ვიდრე გასულ წელს. იტალია ერთადერთი ქვეყანაა, სადაც მკაფიო უმრავლესობა ამის წინააღმდეგია.საშუალოდ, რესპონდენტთა 47% მხარს უჭერს ევროკავშირის მიერ ერთობლივი სესხის აღებას თავდაცვის ხარჯების დასაფინანსებლად, ხოლო 35% ამის წინააღმდეგია. მხარდაჭერა ყველაზე ძლიერია პორტუგალიაში (59%), დანიაში (56%), ნიდერლანდებში (55%) და ესპანეთში. თითქმის ყველა გამოკითხულ ქვეყანაში რესპონდენტთა უმრავლესობამ აღნიშნა, რომ მათმა ქვეყანამ უნდა შეამციროს სტრატეგიული დამოკიდებულება აშშ-ის სამხედრო ტექნიკაზე. იდეას „იყიდე ევროპული“ ყველაზე მეტი მომხრე ჰყავს დანიაში (75%), ნიდერლანდებში (72%), შვედეთში (70%), პორტუგალიაში (69%), საფრანგეთში (66%), შვეიცარიაში (64%), გაერთიანებულ სამეფოსა და ესპანეთში (ორივეში 62%).თუმცა, მნიშვნელოვნად ნაკლები მხარდაჭერა აქვს შიდა სახელმწიფოებრივი ხარჯების შემცირებას ეროვნული თავდაცვის ბიუჯეტების გასაზრდელად. ამ იდეის მიმართ წინააღმდეგობა ყველაზე დიდია იტალიაში (63%), ავსტრიაში (59%), გერმანიაში (56%), ესპანეთსა (54%) და დანიაში (52%).ასევე მცირეა მხარდაჭერა (29%) NATO-ს ახალი, მხოლოდ ევროკავშირის თავდაცვის ორგანოთი ჩანაცვლების იდეის მიმართ. ბულგარეთის გარდა, თითქმის ყველა ქვეყანაში გაბატონებული მოსაზრებაა, რომ აშშ-ევროპის ურთიერთობები „სავარაუდოდ გაუმჯობესდება“ ტრამპის წასვლის შემდეგ - ამ პოზიციას იზიარებს გამოკითხულთა 60% ან მეტი საფრანგეთში, ესპანეთში, დანიაში, ნიდერლანდებსა და შვედეთში.ენერგორესურსების გაზრდილი ფასების მიუხედავად, ევროპელთა 44% მიიჩნევს, რომ რუსეთიდან ნავთობისა და გაზის იმპორტის აღდგენა „უფრო ცუდი“ ან „ძალიან ცუდი“ იდეა იქნებოდა.თუმცა, უკრაინის ამბიცია ევროკავშირში გაწევრიანებასთან დაკავშირებით კვლავ ყოფს ევროპულ აზრს. უნგრეთში, ბულგარეთში, ავსტრიაში, გერმანიასა და ესტონეთშიც კი, რომელიც კიევის ერთ-ერთი ყველაზე მტკიცე მხარდამჭერია, რესპონდენტები „არსებულ კონტექსტში“ უკრაინის მიღებას უფრო მეტად ეწინააღმდეგებიან, ვიდრე მხარს უჭერენ.

1781082662

კომპანიამ სოციალურ ქსელ X-ში გავრცელებულ განცხადებაში აღნიშნა, რომ ახლახან წარადგინა კონფიდენციალური განაცხადი S-1 ფორმით.„ცოტა ხნის წინ კონფიდენციალური S-1 განაცხადი შევიტანეთ. ველოდებით, რომ ის საჯარო გახდება, ამიტომ ამის შესახებ წინასწარ ვაცხადებთ“, – ნათქვამია კომპანიის განცხადებაში.OpenAI-ის ინფორმაციით, IPO-ს ზუსტი ვადები ამ ეტაპზე განსაზღვრული არ არის.„ამ პროცესს გარკვეული დრო დასჭირდება, რადგან არსებობს საკითხები, რომელთა განხორციელებაც კერძო კომპანიის სტატუსით უფრო მარტივია“, – აცხადებენ კომპანიაში.ანალიტიკოსების შეფასებით, 2026 წლის მარტის ბოლოს OpenAI-ის საბაზრო ღირებულება დაახლოებით $852 მლრდ–ს შეადგენდა.სააგენტო Reuters-ის ინფორმაციით, კომპანია შესაძლოა საფონდო ბირჟაზე 2026 წლის სექტემბერში გავიდეს. აქციების განთავსების შედეგად OpenAI მიზნად ისახავს საბაზრო კაპიტალიზაციის 1 ტრილიონ დოლარამდე გაზრდას.OpenAI 2015 წელს დაარსდა და ბოლო წლებში მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე სწრაფად მზარდ ტექნოლოგიურ კომპანიად იქცა. კომპანიის ყველაზე ცნობილი პროდუქტი ChatGPT-ია, რომელსაც ასობით მილიონი მომხმარებელი ჰყავს. OpenAI-ის მსხვილ ინვესტორებს შორისაა Microsoft, რომელმაც კომპანიაში ათობით მილიარდი დოლარის ინვესტიცია განახორციელა. თუ IPO შედგება, OpenAI მსოფლიოს ყველაზე ძვირად ღირებულ საჯარო ტექნოლოგიურ კომპანიებს შორის მოხვდება.

1780982914