GE EN
მსოფლიო
ენერგეტიკა, ინვესტიციები და „შუა დერეფანი“ - უკრაინა და აზერბაიჯანი თა...

უკრაინული მედიის ცნობით, მხარეებმა ორმხრივი ეკონომიკური, საინვესტიციო და ენერგეტიკული თანამშრომლობის გაღრმავების საკითხები განიხილეს.„ჩვენ მიზნად დავისახეთ ომამდელი პერიოდის დონეზე გასვლა, თუ სავაჭრო ბრუნვაზე ვისაუბრებთ. ახლა დაახლოებით $600 მლნ-ის ნიშნულს მივაღწიეთ. უკრაინულ მხარეს აზერბაიჯანელი პარტნიორებისთვის აქვს წინადადებების პაკეტი და დაინტერესებულია ენერგომატარებლების მიწოდების დივერსიფიკაციით“, - აღნიშნა სიბიგამ.მინისტრის თქმით, აზერბაიჯანის როლი ენერგეტიკული უსაფრთხოების კუთხით სტრატეგიულია არა მხოლოდ უკრაინისთვის, არამედ მთელი ევროპისთვის. ეკონომიკური კავშირების გაძლიერების მიზნით, მხარეები შეთანხმდნენ, რომ იმუშაონ უკრაინა-აზერბაიჯანის ორმხრივი მთავრობათაშორისი კომისიის მორიგი სხდომის ჩატარებაზე.შეხვედრაზე განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო სატრანსპორტო-ლოგისტიკურ მარშრუტებსაც. სიბიგამ ხაზი გაუსვა „შუა დერეფნის“ (Middle Corridor) მნიშვნელობას, რომელიც ჩინეთს, ცენტრალურ აზიას, კასპიის ზღვას, აზერბაიჯანს, საქართველოსა და თურქეთს ევროპასთან აკავშირებს. უკრაინული მხარის შეფასებით, აღნიშნული სატრანზიტო მარშრუტი საკვანძო ელემენტია ევროკავშირთან, სამხრეთ კავკასიასა და ცენტრალურ აზიასთან ვაჭრობის გაფართოებისთვის.აზერბაიჯანული ინვესტიციების მნიშვნელობაზე საუბრისას, უკრაინის საგარეო უწყების ხელმძღვანელმა აღნიშნა, რომ კიევი მიესალმება აზერბაიჯანული ბიზნესის წარმომადგენლობის შემდგომ ზრდასა და ერთობლივი პროექტების განხორციელებას. მან ასევე მადლიერება გამოხატა ოფიციალური ბაქოს მიერ უკრაინის ტერიტორიული მთლიანობის მხარდაჭერისა და გაწეული ჰუმანიტარული თუ ენერგეტიკული დახმარებისთვის.

1786013516

OpenAI Apple-ის წინააღმდეგ: კომპანია სასამართლოს სავაჭრო საიდუმლოებები...

Apple-მა OpenAI-ს სასამართლოში ივლისში უჩივლა. ტექნოლოგიური გიგანტის მტკიცებით, ChatGPT-ის შემქმნელმა ყოფილი თანამშრომლების, დაქირავების პრაქტიკისა და მომწოდებლებთან ურთიერთობების გამოყენებით Apple-ის კონფიდენციალური ინფორმაცია სისტემატურად მოიპოვა, რათა სამომხმარებლო აპარატურის (hardware) ბაზარზე თავისი პოზიციები დაეჩქარებინა.OpenAI-ს ადვოკატები წარდგენილ დოკუმენტაციაში ბრალდებებს უარყოფენ და აცხადებენ, რომ კომპანიას Apple-ის საიდუმლოებების გამოყენების არანაირი საჭიროება თუ სურვილი არ აქვს, რადგან ის სრულიად ახალ და განსხვავებულ პროდუქტზე მუშაობს.ამასთან, OpenAI-ში ადასტურებენ დაინტერესებას ინდუსტრიის წამყვანი ინჟინრებისა და დეველოპერების დასაქმებით და აღნიშნავენ, რომ Apple-ის ყოფილმა თანამშრომლებმა სამუშაო ადგილი საკუთარი სურვილით, ინოვაციური პროექტებით დაინტერესების გამო შეიცვალეს.

1785999664

Anthropic-ისა და OpenAI-ს AI მოდელები ტესტირებისას ადამიანების მოტყუებ...

ბრიტანული უწყების შეფასებით, ეს არის პირველი შემთხვევა, როდესაც AI სისტემამ პრაქტიკული შეფასებისას, პირდაპირი მითითების (prompting) გარეშე, რეალურ ადამიანებზე მიმართული ასეთი სიმძიმის ტყუილი გამოიყენა. AISI-ს 35-გვერდიანი ტექნიკური ანგარიშის თანახმად, Anthropic-ის Claude Mythos 5-მა და OpenAI-ს ChatGPT 5.6-მა 122 ტესტირებიდან 10 შემთხვევაში ავტონომიური, ნებართვის გარეშე მოქმედებები განახორციელეს ღია ინტერნეტში.ყველაზე საგანგაშო ინციდენტში Mythos 5-მა სცადა ე.წ. მიწოდების ჯაჭვზე შეტევის (supply chain attack) განხორციელება, რასაც ხშირად ჩრდილოეთ კორეელი და რუსი ჰაკერები მიმართავენ. ამისათვის მოდელმა დეველოპერულ პლატფორმა GitHub-ზე რამდენიმე ყალბი პროფილი შექმნა და ზეწოლას ახდენდა ღია კოდის პროგრამულ ინჟინერზე, რათა მას დაზიანებული განახლება შეეტანა პოპულარულ პროგრამულ უზრუნველყოფაში. როდესაც მცდელობა ჩაიშალა, AI-მ საკუთარი ადრინდელი აქტივობები ჩაასწორა უვნებლად გამოსაჩენად და პროცესის გასაგრძელებლად ახალი იდენტობის მიღებაც კი განიხილა.გარდა ამისა, ტესტირებისას რამდენიმე AI აგენტი ერთმანეთთან კომუნიკაციასაც კი ამყარებდა იმის თაობაზე, თუ როგორ მოეპოვებინათ რეალური ინჟინრების ნდობა. AISI-მ აღნიშნა, რომ ეს ექსპერიმენტი განზრახ ნებადართულ პირობებში ჩატარდა - მოდელებს ჩამოხსნილი ჰქონდათ შიდა დამცავი მექანიზმები და მიცემული ჰქონდათ ინტერნეტზე წვდომა, რათა მათი რეალური რისკები შეეფასებინათ.მომხდარმა სილიკონის ველსა და ვაშინგტონში ხელოვნური ინტელექტის მკაცრი რეგულირებისა და განვითარების ტემპის შენელების შესახებ დისკუსიები კიდევ უფრო გაამწვავა. ორივე კომპანიაში აცხადებენ, რომ ინსტიტუტთან თანამშრომლობენ და AI აგენტების უსაფრთხოდ შეფასებისთვის უფრო მკაცრი, საერთო სტანდარტების დანერგვას ემხრობიან. თავის მხრივ, კიბერუსაფრთხოების ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ ტექნოლოგია იმაზე სწრაფად ვითარდება, ვიდრე მისთვის ეფექტიანი ზედამხედველობის გაწევაა შესაძლებელი, რაც აჩენს სერიოზულ სამართლებრივ კითხვებს იმის შესახებაც, თუ ვინ აგებს პასუხს, როდესაც AI სისტემები კანონს არღვევენ.

1785919839

ტრამპის ადმინისტრაცია AI ინფრასტრუქტურის დასაცავად ჩინურ ტექნოლოგიებს...

საუბარია ოპტიკურ ტრანსივერებზე, მოწყობილობებზე, რომლებიც მონაცემთა ცენტრების შიგნით ოპტიკურ-ბოჭკოვანი კაბელებით მონაცემების მაღალი სიჩქარით გადაცემას უზრუნველყოფს.რეგულაციაზე ფედერალური კომუნიკაციების კომისია (FCC) მუშაობს და მიზნად ისახავს თავიდან აიცილოს ჩინური კომპანიების მხრიდან მონაცემების მოპარვა ან იმ ამერიკული ცენტრების მუშაობის შეფერხება, სადაც ხელოვნური ინტელექტის (AI) მოდელების სწავლებისა და ფუნქციონირებისათვის საჭირო ჩიპებია განთავსებული.მკვლევრების შეფასებით, შეზღუდვები პირდაპირ დარტყმას მიაყენებს ჩინურ Zhongji Innolight-ს, რომელიც ამ ბაზრის 27%-იან წილს ფლობს და შემოსავლების 90%-ს ჩინეთის ფარგლებს გარეთ იღებს.ამავდროულად, ჩინური კომპონენტების ჩანაცვლებამ შესაძლოა გაზარდოს ხარჯები ისეთი ამერიკული გიგანტებისთვის, როგორიცაა Amazon Web Services (AWS), ხოლო სარგებელი მოუტანოს ამერიკულ მწარმოებლებს - Coherent-სა და Lumentum-ს.საპასუხოდ, ვაშინგტონში ჩინეთის საელჩომ განაცხადა, რომ პეკინი მოუწოდებს აშშ-ს შეწყვიტოს ჩინური კომპანიების დისკრედიტაცია და სანქციებით მუქარა, წინააღმდეგ შემთხვევაში კი მიიღებს ყველა საჭირო ზომას საკუთარი ინტერესების დასაცავად.ახალი შეზღუდვები გაგრძელებაა იმ პოლიტიკისა, რომლის ფარგლებშიც FCC-მ „აკრძალული სიის“ (Covered List) მეშვეობით უკვე დაბლოკა ჩინური დრონების, როუტერების, რობოტებისა და ინვერტორების იმპორტი ეროვნული უსაფრთხოების რისკების მიზეზით.

1785847314

TikTok-ები, პოდკასტები და დაპირებები: ბრიტანეთის ახალი პრემიერ-მინისტრ...

დიდი მანჩესტერის ყოფილმა მერმა პრემიერის სავარძელი იმ ფონზე დაიკავა, როდესაც ბრიტანულ პოლიტიკაში ბოლო ათწლეულის განმავლობაში ლიდერების ხშირმა ცვლამ, კირ სტარმერის, რიში სუნაკისა და ლიზ ტრასის ხანმოკლე მმართველობის ჩათვლით - ამომრჩევლის ნდობა საგრძნობლად შეარყია.შექმნილი კრიზისის საპასუხოდ, ბერნემმა აგრესიული ინიციატივების ტალღა წამოიწყო: გამოაცხადა პაბებისთვის საგადასახადო შეღავათები, მოიძია სახსრები ელექტროენერგიის გადასახადების დასაწევად, საქალაქო ავტობუსების მგზავრობის ტარიფი 2 ფუნტამდე შეზღუდა და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა თუ ხანდაზმულთა სოციალური მოვლის სისტემის ფუნდამენტური გარდაქმნა დააანონსა. ამასთან, ახალი პრემიერის ერთ-ერთი მთავარი დაპირება ლონდონიდან რეგიონულ მუნიციპალიტეტებსა და მერებზე ფინანსური თუ ადმინისტრაციული ძალაუფლების გადანაწილებას უკავშირდება, რის ხაზგასასმელადაც ის კვირაში ერთ დღეს მანჩესტერის ოფისიდან მუშაობს.მთავრობის მეთაურის ტაქტიკა მკვეთრად განსხვავდება მისი წინამორბედებისგან. ბერნემი ცდილობს, გვერდი აუაროს ტრადიციულ, ხშირად მემარჯვენე პოლიტიკურ მედიას და პირდაპირი კომუნიკაცია დაამყაროს მოსახლეობასთან. ამისთვის ის აქტიურად იყენებს სოციალურ ქსელებს (TikTok, X, Instagram) და პოპულარულ პოდკასტებს, სადაც არ ერიდება ისეთ ყოველდღიურ და არაფორმალურ თემებზე მსჯელობასაც კი, როგორებიცაა ადგილობრივ პაბში ლუდის ჩამოასხმა, მშენებლის ჟილეტით ახალგაზრდების უმუშევრობაზე საუბარი თუ ჩაის მომზადების ბრიტანული წესები.მიუხედავად იმისა, რომ პირველადმა გამოკითხვებმა ბერნემის პერსონალური რეიტინგის ზრდა და მისი პარტიის პოზიციების გამყარება აჩვენა, ეკონომისტები და პოლიტიკური ოპონენტები მის ამბიციურ გეგმებს ეჭვის თვალით უყურებენ. მთავარი კითხვა დაფინანსების წყაროებს უკავშირდება.ექსპერტთა შეფასებით, დაპირებული სოციალური პროგრამების რეალიზება მთავრობას საგადასახადო განაკვეთების გაზრდას ან სახელმწიფო ვალის დამძიმებას აიძულებს. გარდა ამისა, კონსერვატიული მედიასაშუალებები უკვე ახსენებენ პრემიერს 2010 წელს მის მიერ მხარდაჭერილ ინიციატივას ქონების გადასახადზე, რომელსაც ოპონენტები „სიკვდილის გადასახადს“ უწოდებდნენ.ახალ ადმინისტრაციას წინ სერიოზული გამოწვევები ელის: ირანში მიმდინარე კონფლიქტის ფონზე ენერგომატარებლების შესაძლო გაძვირება ზამთრის სეზონზე ცხოვრების ღირებულებას გაზრდის, ხოლო საიმიგრაციო პოლიტიკის გამკაცრების გეგმები უკვე იწვევს აზრთა სხვადასხვაობას როგორც მემარჯვენე ოპოზიციაში, ისე მმართველი პარტიის შიგნით. ამ ფონზე, ბერნემის მიერ არჩეული სწრაფი და პრაგმატული სტრატეგიის მდგრადობას უახლოესი თვეები აჩვენებს.

1785837835

მრავალგზის დაბომბილი Wildberries რუსეთიდან ყაზახეთში გარბის

მინისტრის ინფორმაციით, ალმათიში შენდება დაახლოებით 160 ათასი კვადრატული მეტრის ლოგისტიკური კომპლექსი, ხოლო ასტანაში – დაახლოებით 100 ათასი კვადრატული მეტრის. ობიექტების ექსპლუატაციაში გაშვება 2027 წლის პირველ კვარტალში იგეგმება.ამჟამად Wildberries ყაზახეთში დაახლოებით 46 ათას კვადრატულ მეტრ სასაწყობე ფართს ქირაობს.კომპანიის გაფართოება ყაზახეთში ხდება იმ ფონზე, როდესაც რუსეთში Wildberries-ის ლოგისტიკურ ობიექტებზე დრონებით თავდასხმების სერია დაფიქსირდა. 18 ივლისიდან დღემდე დაზიანდა კომპანიის საწყობები და სადისტრიბუციო ცენტრები რუსეთის რამდენიმე რეგიონში, მათ შორის მოსკოვის, ლენინგრადის, რიაზანის, პენზის, სამარისა და სხვა ოლქებში.რუსული მხარისა და კომპანიის ინფორმაციით, რამდენიმე ობიექტზე ხანძარი გაჩნდა, დაზიანდა ინფრასტრუქტურა და განადგურდა პროდუქციის ნაწილი, რის გამოც კომპანიას მიწოდების ჯაჭვების გადამისამართება სხვა სადისტრიბუციო ცენტრებზე მოუწია.Wildberries-ის ყაზახეთში გაფართოება ასევე უკავშირდება ცენტრალურ აზიის ბაზარზე ელექტრონული კომერციის ზრდას. კომპანია ბოლო წლებში აქტიურად ავითარებს რეგიონულ ინფრასტრუქტურას და ყაზახეთს განიხილავს როგორც მნიშვნელოვან ლოგისტიკურ ჰაბს.

1785837653

ომისა და ლოგისტიკური კრიზისის მიუხედავად, Saudi Aramco-ს მოგება 33%-ით...

გამოცემის ინფორმაციით, აპრილი-ივნისის პერიოდში საუდის არაბეთის სახელმწიფო გიგანტის დაზუსტებულმა წმინდა შემოსავალმა $33.4 მლრდ შეადგინა (გასული წლის შესაბამის პერიოდში $25.2 მლრდ). ეს Aramco-სთვის ყველაზე მაღალი კვარტალური მაჩვენებელია 2022 წლის შემდეგ.მოგების მკვეთრი ზრდა გლობალურ ბაზარზე ენერგომატარებლების ომით გამოწვეულმა გაძვირებამ განაპირობა.28 თებერვალს აშშ-ისა და ისრაელის მიერ ირანზე განხორციელებული სამხედრო დარტყმების შემდეგ, თეირანმა ფაქტობრივად პარალიზებული გახადა გემების მიმოსვლა ჰორმუზის სრუტეში.საპასუხოდ, საუდის არაბეთმა ოპერატიულად მოახდინა რეაგირება და თავისი ნავთობის 70%-ზე მეტი მილსადენით წითელი ზღვის დასავლეთ პორტებისკენ გადაამისამართა, რამაც კომპანიას საშუალება მისცა, მიწოდების კრიზისი აეცილებინა და ექსპორტი გაეგრძელებინა. თუმცა, ამჟამად საფრთხე ამ ალტერნატიულ მარშრუტსაც ემუქრება იემენელი ჰუსიტების მიერ გამოცხადებული ბლოკადისა და თავდასხმების გამო.Saudi Aramco-ს აღმასრულებელი დირექტორის ამინ ჰ. ნასერის შეფასებით, გასული თვეები კომპანიის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე რთული გამოწვევა იყო. მან ასევე აღნიშნა, რომ ჰორმუზისა და ბაბ-ელ-მანდების სრუტეებში შეფერხებების გაგრძელება გლობალური ეკონომიკისთვის სერიოზულ რისკს წარმოადგენს.The New York Times-ის ინფორმაციით, ენერგორესურსებზე ფასების მატებით ისარგებლეს სხვა გლობალურმა მოთამაშეებმაც: ამერიკულ Exxon Mobil-ის მოგება გაორმაგდა და $14.5 მლრდ-ს მიაღწია, Chevron-ის შემოსავალი $12.1 მლრდ-მდე გაიზარდა, ხოლო ბრიტანულმა BP-მ მოგება $5.7 მლრდ-მდე გააორმაგა.Aramco-ს სარეკორდო შემოსავლების მიუხედავად, ომმა საუდის არაბეთის საერთო ეკონომიკა მაინც დააზარალა - ქვეყნის მშპ II კვარტალში 4.8%-ით შემცირდა.

1785831037

თოყაევის ადმინისტრაცია: სახელმწიფოში რელიგიურ შეზღუდვებზე მაღლა კანონი...

კარინის თქმით, სოციალურ ქსელებში გავრცელდა ვიდეო, რომელშიც ერთ-ერთი პირი საჯარო ღონისძიებაზე სიტყვით გამოსვლისას ქალების, მომღერლებისა და მუსიკალური ხელოვნების მიმართ შეურაცხმყოფელ და რადიკალურ განცხადებებს აკეთებდა.„ყაზახეთი სეკულარული სახელმწიფოა. ჩვენი მთავარი ორიენტირი კონსტიტუციაა. ჩვენს ქვეყანაში პირველ ადგილზე დგას არა რელიგიური შეზღუდვები, არამედ სახელმწიფოს კანონები. ასევე დაუშვებელია ხელოვნებისა და კულტურის რელიგიასთან დაპირისპირება. ეს უკიდურესობის გამოვლინებაა. სახელმწიფომ სხვა გზა აირჩია – განათლების, მეცნიერების, ხელოვნებისა და კულტურის მხარდაჭერის გზა“, – განაცხადა კარინმა.მისი შეფასებით, ადამიანების საჯაროდ დაყოფა და მათთვის საკუთარი შეხედულებების თავს მოხვევა ურთიერთპატივისცემისა და საზოგადოებრივი ეთიკის პრინციპებს ეწინააღმდეგება. მისი თქმით, საზოგადოებამ უნდა დაუპირისპირდეს ისეთ ქმედებებს, რომლებიც ქვეყნის ეროვნულ იდენტობასა და სახელმწიფო პრინციპებს ეწინააღმდეგება.ბოლო პერიოდში რელიგიის, კულტურისა და გამოხატვის თავისუფლების საკითხები საქართველოშიც აქტიური განხილვის თემაა. არაერთი ინციდენტი უკავშირდებოდა რელიგიური გრძნობების შეურაცხყოფის ბრალდებებსა და კულტურულ საკითხებზე საზოგადოებრივ დაპირისპირებას. მათ შორის, ბოლო თვეებში გახმაურებული იყო შემთხვევა, როდესაც ნოდარ დუმბაძის შემოქმედების კრიტიკის შემდეგ ერთ-ერთ პირზე ფიზიკურად იძალადეს, რაც კიდევ ერთხელ გახდა დისკუსიის საგანი გამოხატვის თავისუფლებასა და საზოგადოებრივ რეაქციებზე.

1785827982

The Guardian: თურქეთში ახალი ოპოზიციური პარტია შეიქმნა - შეძლებს თუ არ...

პარტიის შიდა განხეთქილება და მასობრივი დემარში მაისში ანკარაში, CHP-ის სათავო ოფისში პოლიციის ძალისმიერ შეჭრას მოჰყვა. პოლიციამ ცრემლსადენი გაზი გამოიყენა სასამართლოს იმ გადაწყვეტილების აღსასრულებლად, რომლითაც პარტიის თავმჯდომარის პოსტზე 77 წლის ყოფილი ლიდერი, ქემალ ქილიჩდაროღლუ აღადგინეს. ოზგურ ოზელის მხარდამჭერები შენობიდან იძულებით გაიყვანეს. ამ მოვლენების შემდეგ ოზელმა და 90-მა დეპუტატმა CHP დატოვეს, რის შედეგადაც 1923 წელს ათათურქის მიერ დაარსებული ისტორიული პარტია 600-ადგილიან პარლამენტში სულ 44 კანონმდებლით დარჩა.ვითარება კიდევ უფრო დაძაბა ქილიჩდაროღლუს განცხადებებმა, რომელმაც ირიბად ეჭვქვეშ დააყენა დაკავებული ოპოზიციონერი მერების უდანაშაულობა და პარტიის „წმენდისკენ“ მოუწოდა. ბოლო 18 თვის განმავლობაში ხელისუფლებამ სამართლებრივი დევნა დაიწყო CHP-ის საკვანძო ფიგურების, მათ შორის სტამბოლის მერის, ექრემ იმამოღლუს წინააღმდეგ, რომელსაც 142 მუხლით ედება ბრალი და 2 000 წელზე მეტი პატიმრობა ემუქრება, რაც ფაქტობრივად გამორიცხავს მის მონაწილეობას 2028 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში.„ახალი პარტია“, რომელმაც პარლამენტში უმცირესობის უდიდესი ფრაქცია დაიკავა, აცხადებს, რომ სოციალ-დემოკრატიულ პლატფორმას დაეფუძნება. პარტიის პროგრამა მოიცავს ეთნიკური და რელიგიური მრავალფეროვნების აღიარებას, ევროკავშირში სრულფასოვან ინტეგრაციასა და NATO-ში როლის გაძლიერებას. თუმცა, ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ ახალ ძალას სერიოზული გამოწვევები ელის, მათ შორის სახელმწიფო დაფინანსების, ინფრასტრუქტურისა და იმ ისტორიული ბრენდის ნაკლებობა, რასაც საუკუნოვანი CHP ფლობს.

1785483725

აშშ-ის ანტირუსულმა „ჯოჯოხეთური სანქციების“ კანონპროექტმა მეორე ეტაპიც...

29 ივლისს გამართულ მეორე პროცედურულ კენჭისყრაზე დოკუმენტის განხილვის დაწყებას მხარი 84-მა სენატორმა დაუჭირა, წინააღმდეგი 12 იყო. ეს ნიშნავს, რომ კანონპროექტზე მუშაობა გაგრძელდება და მოგვიანებით შესაძლოა საბოლოო კენჭისყრაც გაიმართოს.დოკუმენტზე პირველი პროცედურული კენჭისყრა 28 ივლისს გაიმართა, როდესაც ინიციატივას მხარი 86-მა სენატორმა დაუჭირა, წინააღმდეგი კი 12 იყო.

1785404055