თბილისი (GBC) - BBC-ის ინფორმაციით, ბრიტანული ძალები სრულ მზადყოფნაში არიან რუსეთის ე.წ. ჩრდილოვანი ფლოტის გემებზე ასვლისა და მათი დაკავებისთვის მას შემდეგ, რაც პრემიერ-მინისტრმა დაამტკიცა სამხედრო მოქმედებები ამ ხომალდების წინააღმდეგ.
რუსეთს ბრალად ედება გემების მართვა ვალიდური ეროვნული დროშის გარეშე, რათა თავი აარიდოს ნავთობზე დაწესებულ სანქციებს და დაეხმაროს უკრაინაში მისი ომის დაფინანსებას.
მინისტრებმა იანვარში გამოავლინეს სამართლებრივი საფუძველი, რომელიც სამხედრო ძალებს საშუალებას მისცემს ავიდნენ სანქცირებულ გემებზე გაერთიანებული სამეფოს წყლებში. მიუხედავად იმისა, რომ ჯერჯერობით არცერთ გემზე არ განხორციელებულა ასვლა, ცნობილია, რომ პირველი ასეთი ოპერაცია მალე მოხდება.
კირ სტარმერმა განაცხადა, რომ ეს ნაბიჯი „პუტინის სამხედრო მანქანას წაართმევს იმ ბინძურ მოგებას, რომელიც მის ბარბაროსულ კამპანიას აფინანსებს“.
მინისტრებს სურთ ხაზი გაუსვან საფრთხეს, რომელიც კვლავ მომდინარეობს რუსეთისგან, მიუხედავად იმისა, რომ ბოლო კვირებში უაითჰოლის (Whitehall) ყურადღების დიდი ნაწილი ფოკუსირებული იყო ახლო აღმოსავლეთის ომზე.
BBC-ის ინფორმაციით, გემებზე ასვლის ნებართვა მას შემდეგ გაიცა, რაც პრემიერ-მინისტრი ფინეთში ჩავიდა გაერთიანებული საექსპედიციო ძალების (JEF) სამიტზე ჰელსინკიში - ეს არის ჩრდილოეთ ევროპის ქვეყნების სამხედრო კოალიცია. სტარმერი სამიტზე სიტყვით დღეს, 26 მარტს გამოვა.
სამეფო ფლოტის პერსონალი ბოლო კვირების განმავლობაში ეხმარებოდა ისეთ ქვეყნებს, როგორიცაა ფინეთი, შვედეთი და ესტონეთი, ჩრდილოვანი ფლოტის გემების მონიტორინგსა და თვალთვალში.
გაერთიანებული სამეფოს სამხედრო პერსონალი ჯერჯერობით არცერთ გემზე არ ასულა, თუმცა მთავრობის მაღალჩინოსნებს სურთ, რომ ეს შეიცვალოს. სპეციალური სამხედრო ნაწილები ბოლო კვირებში გადიოდნენ წვრთნებს სხვადასხვა სცენარების გასათამაშებლად, მათ შორის, თუ როგორ უნდა მოიქცნენ შეიარაღებული ეკიპაჟების შემთხვევაში.
ცნობილია, რომ ეს წვრთნები უკვე დასრულებულია და თავდაცვის სამინისტროს ოფიციალური პირები მუშაობენ დაშვებაზე, რომ ამ ტიპის პირველი ოპერაცია უფრო ადრე მოხდება, ვიდრე გვიან.
ოპერაციაში მონაწილეები შეიძლება იყვნენ სპეციალური საზღვაო სამსახური (Special Boat Service) და სამეფო საზღვაო ქვეითები (Royal Marines), რაც დამოკიდებული იქნება ჩრდილოვანი გემების ეკიპაჟების მხრიდან მოსალოდნელი წინააღმდეგობის დონეზე.
BBC-ის ცნობით, მთავრობას სჯერა, რომ რუსეთის ნედლი ნავთობის დაახლოებით 75% გადაიზიდება მოძველებული გემებით და სანქციები დააწესა 544 ხომალდზე, რომლებიც ჩრდილოვანი ფლოტის წევრებად მიიჩნევიან.
გემების თვალთვალის ტექნოლოგია შეიძლება გამოყენებულ იქნეს იმის დასადგენად, თუ რომელი სანქცირებული გემები მიემართებიან გაერთიანებული სამეფოს წყლებისკენ მათ მოსვლამდე რამდენიმე კვირით ადრე.
როგორც ცნობილია, სამხედრო დამგეგმავები და თავდაცვის ოფიციალური პირები აკვირდებიან თვალთვალის ამ სისტემებს, რათა დაადგინონ, რომელი ხომალდები იქნებიან პირველები, რომლებზეც მოხდება ასვლა და დაკავება.
წლის დასაწყისში ბრიტანეთის შეიარაღებული ძალები დაეხმარნენ აშშ-ის ჯარებს ნავთობის ტანკერ Marinera-ს დაკავებაში, რომელსაც ამერიკელი მაღალჩინოსნები სანქციების დარღვევაში ადანაშაულებდნენ ვენესუელის, რუსეთისა და ირანისთვის ნავთობის გადაზიდვის გამო.
ამის შემდეგ მინისტრებმა დაიწყეს იმის შესწავლა, თუ როგორ შეეძლოთ ბრიტანულ ძალებს მსგავსი ოპერაციების წარმართვა გაერთიანებული სამეფოს წყლებში მოძრავი სანქცირებული გემების წინააღმდეგ. მთავრობის იურისტებმა 2018 წლის სანქციებისა და ფულის გათეთრების შესახებ აქტი (Sanctions and Money Laundering Act) განსაზღვრეს, როგორც სამართლებრივი საშუალება, რომელიც სამხედრო ძალის გამოყენების ნებას იძლევა.
თუმცა, BBC Verify-ის ანალიზმა აჩვენა, რომ ათეულობით სანქცირებულმა გემმა გაიარა ლა-მანშის სრუტეში იმ კვირების განმავლობაში, როდესაც ეს სამართლებრივი მექანიზმი უკვე იდენტიფიცირებული იყო.
თავდაცვის მდივანი ჯონ ჰილი და გენერალური პროკურორი ლორდ ჰერმერი ბოლო კვირებში შეხვდნენ თავიანთ კოლეგებს გაერთიანებული საექსპედიციო ძალებიდან, რათა დეტალურად განეხილათ ზუსტი სამართლებრივი შედეგები სხვადასხვა ტიპის სცენარებისთვის.
JEF-ის სამიტის წინ საუბრისას სტარმერმა თქვა, რომ მსოფლიო ხდება „სულ უფრო არასტაბილური და საშიში“.
მან დასძინა: „პუტინი ხელებს იფშვნეტს ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე ომის გამო, რადგან ფიქრობს, რომ ნავთობის მაღალი ფასები მას ჯიბეების გასქელების საშუალებას მისცემს. სწორედ ამიტომ, ჩვენ კიდევ უფრო ძლიერად ვუტევთ მის ჩრდილოვან ფლოტს; არა მხოლოდ ბრიტანეთის უსაფრთხოების დასაცავად, არამედ პუტინის სამხედრო მანქანისთვის იმ ბინძური მოგების წასართმევად, რომელიც უკრაინაში მის ბარბაროსულ კამპანიას აფინანსებს“.
კონსერვატიული პარტიის წარმომადგენელმა განაცხადა: „ნებისმიერი ძალისხმევა, რომ სანქცირებული გემები ჩვენი წყლებიდან შორს დავიჭიროთ, მნიშვნელოვანია. მაგრამ ლეიბორისტების წარუმატებლობა, მხარი დაუჭირონ ჩვენს შეიარაღებულ ძალებს საჭირო რესურსებით, აჩვენებს, რომ ის უარყოფს იმ საფრთხეების მასშტაბებს, რომელთა წინაშეც ჩვენი ქვეყანა დგას“.
