სესხების წლიურმა ზრდამა 14.2% შეადგინა - სექტორში ეროვნული ვალუტით დაკრედიტება ჭარბობს

თამარ იოსელიანმა ამერიკულ დელეგაციას ანაკლიის პორტის სამშენებლო გეგმებ...

მინისტრის მოადგილემ ამერიკულ დელეგაციას დეტალურად გააცნო პროექტის განხორციელების ეტაპები და ხაზი გაუსვა მის განსაკუთრებულ სტრატეგიულ მნიშვნელობას.თამარ იოსელიანმა აღნიშნა, რომ ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგური წარმოადგენს საქართველოს სატრანსპორტო და ლოგისტიკური ინფრასტრუქტურის ერთ-ერთ საკვანძო პროექტს, რომელიც მნიშვნელოვან როლს შეასრულებს შუა დერეფნის ეფექტიან ფუნქციონირებაში, რეგიონული დაკავშირებადობის გაძლიერებასა და ქვეყნის, როგორც რეგიონული ჰაბის, პოზიციონირებაში.მხარეებმა დეტალურად განიხილეს ნავსადგურის გენერალური გეგმა და საზღვაო ინფრასტრუქტურის დიზაინი, რომლის საფუძველზეც მიმდინარეობს ნავსადგურის სამშენებლო-სამობილიზაციო სამუშაოები.საზღვაო ინფრასტრუქტურასთან ერთად, განხილვის საგანი იყო სარკინიგზო სექტორიც - აღინიშნა, რომ რკინიგზა წარმოადგენს შუა დერეფნის კრიტიკულ რგოლს. ამასთან, თამარ იოსელიანმა დელეგაციას სარკინიგზო სექტორში დაგეგმილი პროექტები და ის მსხვილი ინვესტიციები გააცნო, რომლებიც სახელმწიფოს მხრიდან აღნიშნული მიმართულებით ხორციელდება. მათ შორისაა ანაკლიასთან დამაკავშირებელი სარკინიგზო ხაზის პროექტი. აღნიშნული პროექტები ერთობლიობაში ქმნის მულტიმოდალურ სატრანსპორტო სისტემას და უზრუნველყოფს დერეფნის გამტარუნარიანობისა და ოპერაციული ეფექტიანობის მნიშვნელოვან ზრდას.შეხვედრას ასევე ესწრებოდნენ შპს „ანაკლიის საზღვაო ნავსადგურის", სს „საქართველოს რკინიგზისა" და საქართველოს საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოს ხელმძღვანელი პირები.

მთავრობამ ფარმაცევტული პროდუქციის ნაშთების რეალიზაციაზე დაწესებული შეზ...

რეგულაციის თანახმად, ფარმაცევტულ პროდუქტებზე GMP-ის (კარგი საწარმოო პრაქტიკის) სტანდარტის დამადასტურებელი დოკუმენტის წარდგენა გასული წლის ოქტომბრიდან გახდა სავალდებულო. რეალიზატორებს ნაშთების ამოსაყიდად ვადა 2026 წლის 1 აპრილამდე ჰქონდათ მიცემული, თუმცა ბიზნეს სექტორმა დადგენილ ვადებში მარაგების სრულად რეალიზება ვერ შეძლო.ბიზნესის არგუმენტები და ახალი ვადები ფარმაცევტთა ასოციაციის განცხადებით, დარგობრივ სამინისტროსთან კონსულტაციების საფუძველზე, მთავრობამ გაითვალისწინა სექტორის წინაშე არსებული გამოწვევა. ახალი დადგენილებით, იმ პროდუქტების საცალო და საბითუმო რეალიზაცია (გარდა იმპორტისა), რომელთაც რეგისტრაცია GMP სტანდარტის არქონის გამო შეუჩერდათ, დასაშვებია მათი ვარგისობის ვადის ამოწურვამდე.„ბიზნესმა ამ პერიოდში ნაშთების რეალიზაცია ვერ მოასწრო, რის გამოც მივმართეთ სამინისტროს და მთავრობამ გადაწყვეტილება შეცვალა“, - აცხადებენ ფარმაცევტთა ასოციაციაში.GMP სტანდარტის გამკაცრებამიუხედავად ნაშთების რეალიზაციაზე დაწესებული შეღავათისა, საქართველოში ფარმაცევტული პროდუქციის რეგისტრაციის წესები მკაცრდება: 2025 წლის 1 ოქტომბრიდან: ნებისმიერ მედიკამენტს, რომელიც გადის რეგისტრაციას ან ხელახალ რეგისტრაციას, უნდა გააჩნდეს ევროპული GMP სტანდარტის შესაბამისობის დოკუმენტი. მოთხოვნის მასშტაბი: სტანდარტი ვრცელდება როგორც საბოლოო პროდუქტზე, ისე იმ სუბსტანციებზე, რომლებიც მის დასამზადებლად გამოიყენება. ვალდებულება: აღნიშნული წესის დაცვა სავალდებულოა როგორც ადგილობრივი მწარმოებლებისთვის, ისე დისტრიბუტორებისთვის. ექსპერტების შეფასებით, აღნიშნული რეფორმა მიზნად ისახავს ბაზარზე მედიკამენტების ხარისხის კონტროლის ევროპულ სტანდარტებთან დაახლოებას, თუმცა გარდამავალ ეტაპზე ნაშთების რეალიზაციის დაშვება ბიზნესს მნიშვნელოვანი ფინანსური ზარალისგან დაიცავს.

კობახიძე: კაპიტალის ბაზრის რეფორმა საქართველოს „შუა დერეფნის“ სტრატეგი...

კაპიტალის ბაზრების საერთაშორისო კონფერენციაზე გამოსვლისას, პრემიერმა ხაზი გაუსვა, რომ ფიზიკურ ინფრასტრუქტურასთან ერთად, ქვეყანას სჭირდება გამჭვირვალე და ეფექტური ფინანსური ბაზარი გრძელვადიანი ინვესტიციების მოსაზიდად.კობახიძის განცხადებით, საქართველო რეგიონში ეკონომიკური ზრდის ლიდერობას ინარჩუნებს. მშპ-ის ზრდა: 2021-2025 წლებში საშუალო წლიურმა ზრდამ 9.3% შეადგინა, ხოლო 2026 წლის იანვარში მაჩვენებელი 7.9%-ს გაუტოლდა. საერთაშორისო პროგნოზი: IMF-ის მონაცემებით, მომდევნო 5 წელიწადში საქართველო ევროპაში ყველაზე მაღალ საშუალო ზრდას (5.1%) აჩვენებს. ბიზნეს გარემო: მსოფლიო ბანკის 2025 წლის რეიტინგში საქართველო ბიზნესის კეთებისთვის მზაობით მსოფლიოს ტოპ-4 ქვეყანას შორისაა. პრემიერმა განსაკუთრებული ყურადღება დათმო ადგილობრივი რესურსების მობილიზებას. მისი თქმით, დაგროვებითი საპენსიო სისტემის ფარგლებში მართვის ქვეშ არსებული აქტივები 9 მილიარდ ლარს უახლოვდება, რაც ბაზრისთვის „გრძელვადიანი ინვესტორების ძლიერ ბაზას“ ქმნის.„ლარის მიმართ ნდობა ისტორიულ მაქსიმუმზეა. ეს ნათლად გამოჩნდა ევროობლიგაციების გამოშვებისას, როდესაც ინვესტორთა მოთხოვნა შეთავაზებაზე 5.5-ჯერ მეტი იყო“, - აღნიშნა კობახიძემ.2025 წელი საქართველოს შიდა კაპიტალის ბაზრისთვის გარდამტეხი აღმოჩნდა. პრემიერის მონაცემებით, საჯარო კორპორატიული ობლიგაციების ბაზარი 33.3%-ით გაიზარდა. კობახიძის თქმით, ეს მიუთითებს „მომწიფებულ ეკოსისტემაზე“, სადაც ქართული ბიზნესი მზადაა გლობალური პარტნიორობისთვის.„ჩვენ არ ვთავაზობთ მხოლოდ ბაზარს, ჩვენ ვთავაზობთ პროგნოზირებად პარტნიორობას“, - დასძინა პრემიერმა.

ესკალაცია ახლო აღმოსავლეთში: უახლესი მაკროეკონომიკური ინდიკატორები

კერძოდ, მიმდინარე მოვლენების საქართველოს ეკონომიკაზე გავლენა შეფასებულია შემდეგ ინდიკატორებზე დაყრდნობით: დეპოზიტების კონვერტაციების დღიური დინამიკა, საქართველოს საერთაშორისო აეროპორტებში დატვირთულობის დონე, Google-ის საძიებო სისტემაში საქართველოსთან დაკავშირებული ძებნების სიხშირე, უნაღდო დანახარჯების უახლესი ტენდენციები, საწვავის ფასები და საერთაშორისო ბაზრებზე საპროცენტო განაკვეთების ცვლილება.„წინა განახლების შემდეგ დეპოზიტების კონვერტაციების მხრივ სურათი შეცვლილია. კერძოდ, ყოველდღიურ მონაცემებზე დაყრდნობით, გასულ კვირაში ლარიზაცია კვლავ გაიზარდა, რაც უკვე ლარის მხარდამჭერი ფაქტორია. მთლიანობაში, ჩვენი შეფასებით, სავალუტო ბაზარი, დღეის მდგომარეობით, მეტნაკლებად წონასწორობაშია. კონფლიქტის ესკალაციის საწყის დღეებში, სენტიმენტების გაუარესების გამო, უცხოური ვალუტის დეპოზიტებში კონვერტაციები საგრძნობლად გააქტიურდა. შედეგად, აშშ დოლარის მიმართ ლარიც გაუფასურდა. თუმცა, პირველი ტალღის შემდეგ დოლარიზაცია ჯერ შეჩერდა, შემდეგ კი კვლავ შემცირება დაიწყო და, 18 მარტის მდგომარეობით, ომამდე პერიოდის ნიშნულს დაუბრუნდა. თიბისი კაპიტალის მკითხველისთვის ცნობილია, რომ ეს ფაქტორი, ლარის გაცვლითი კურსის კუთხით, სავალუტო შემოდინებებზე არანაკლები და ხშირად უფრო მეტი მნიშვნელობისაც კია.საპირისპიროდ, ჯამური უნაღდო ხარჯები, ძლიერი პირველი კვირის მიუხედავად, მარტის მომდევნო დღეებში დასუსტდა, განსაკუთრებით არარეზიდენტების ნაწილში. ადგილობრივი ბარათებით დანახარჯები, რომლებიც თვის დასაწყისში საკმაოდ იყო გაზრდილი, 19 მარტის მდგომარეობით, წინა თვესთან შედარებით, სეზონურად შესწორებულ ჭრილში თითქმის უცვლელია. რაც შეეხება უცხოური ბარათებით ხარჯებს, რომლებიც ტურიზმიდან შემოსავლების პროგნოზისთვის გამოიყენება, წინა თვესთან შედარებით კლება უკვე აშკარად გამოიკვეთა, როგორც სასტუმროებისა და ავიახაზების, ასევე უფრო ფართო კატეგორიების მხრივაც.სტუმარმასპინძლობის სექტორში აქტივობის შენელებაზე მიუთითებს Google-ის საძიებო სისტემაში საქართველოსთან დაკავშირებული ძებნების სიხშირე და საქართველოს აეროპორტებში ფრენების რაოდენობაც, თუმცა თბილისში შედარებით უკეთესი სურათი იკვეთება. კერძოდ, თბილისის საერთაშორისო აეროპორტში ფრენები (ჩამოფრენებისა და გაფრენების ჯამი) 9 მარტის შემდეგ იზრდება, თუმცა ჯერ კიდევ ომამდე ნიშნულზე ნაკლები რჩება. დაგეგმილ და ფაქტობრივ ფრენებს შორის სხვაობაც, მარტის მეორე ნახევრისკენ, შედარებით შემცირებულია, რაც გაუქმებული რეისების კლებაზე მიუთითებს.იმავეს ვერ ვიტყვით ბათუმის საერთაშორისო აეროპორტზე, რომელიც ახლო აღმოსავლეთიდან მოთხოვნაზე მეტადაა დამოკიდებული. მარტში ფრენების რაოდენობა, ერთი მხრივ, არა მხოლოდ 2025 წლის, არამედ 2024 წლის მაჩვენებლებსაც ჩამორჩება, ხოლო, მეორე მხრივ, ჯერჯერობით არც გაუმჯობესების ტენდენცია ჩანს, მათ შორის, არც გაუქმებული რეისების თვალსაზრისით.რაც შეეხება ქუთაისის საერთაშორისო აეროპორტს, მიმდინარე მოვლენების შედეგად ფრენების რაოდენობაში საგრძნობი ცვლილება არ ვლინდება, თუმცა 2025 წლის ნოემბრის შემდეგ დატვირთულობა მნიშვნელოვნად არის შემცირებული, რაც, სავარაუდოდ, Wizz Air-ის ვენის ბაზის დახურვასა და მასთან დაკავშირებული რეისების გაუქმებას უკავშირდება.ამავდროულად, Google-ის საძიებო სისტემაში საქართველოსთან დაკავშირებული ძებნების სიხშირე ისრაელიდან, არაბთა გაერთიანებული საამიროებიდან და საუდის არაბეთიდან 28 თებერვლის შემდეგ სტაბილურად დაბალ დონეზე ნარჩუნდება. თიბისი კაპიტალის მკითხველს ახსოვს, რომ ეს ინდიკატორი გასული წლის ივნისში ისრაელიდან ტურისტული ნაკადების როგორც თავდაპირველი კლების, ასევე შემდგომი აღდგენის რეალურ დროში დაკვირვებისთვის ძალზე გამოსადეგი იყო.ამავე დროს, მართალია ჯერჯერობით კონკრეტულ რიცხვებზე საუბარი რთულია, თუმცა, გარკვეული მონაცემებით, ბოლო პერიოდში საქართველოს უძრავი ქონების ბაზარზე ახლო აღმოსავლეთიდან მზარდი მოთხოვნა ფიქსირდება, რაც მიგრაციის პოტენციური ეფექტების გათვალისწინების აუცილებლობას უსვამს ხაზს.საყურადღებოა, რომ გლობალურ ბაზრებზე ნავთობის ფასების ზრდის პარალელურად, საქართველოში საწვავმა გაძვირება დაიწყო. ზოგიერთ შემთხვევაში, ფასები თვის დასაწყისთან შედარებით 10%-მდეა მომატებული. ამასთან, 28 თებერვლის შემდგომ მსოფლიო ფასი, დაახლოებით, 45%-ითაა გაზრდილი, რაც ადგილობრივ ბაზარზე ფასების შემდგომი ზრდის პოტენციალზე მიუთითებს. როგორც ჩვენს წინა პუბლიკაციაში იყო მითითებული, მხედველობაშია მისაღები აღნიშნულის გავლენა სხვა პროდუქტებზეც, რადგან საწვავის გაძვირება, პირდაპირი ეფექტის გარდა, შუალედურ ხარჯებზეც მოქმედებს. ასევე გასათვალისწინებელია ტრანსპორტირებისა და სასუქების გაზრდილი ღირებულებაც, თუმცა, ამავდროულად, ამ მიზეზების გამო იკვეთება საქართველოს სასაქონლო პროდუქტების ექსპორტის ზრდის პერსპექტივა.მიმდინარე მოვლენების ფონზე, მსოფლიოს მასშტაბით საგრძნობლად არის გაზრდილი ინფლაციური მოლოდინები. ეს, თავის მხრივ, უფრო მკაცრ მონეტარულ პოლიტიკას და, ამდენად, მაღალ საპროცენტო განაკვეთებს მოიაზრებს. ბაზრის უახლესი პროგნოზით, ფედერალური სარეზერვო სისტემა მიმდინარე წელს განაკვეთის შემცირებას ვეღარ შეძლებს, მაშინ როცა 28 თებერვლამდე საბაზო სცენარს 50 პროცენტული პუნქტით კლება წარმოადგენდა. ინგლისისა და ევროპის ცენტრალური ბანკების შემთხვევაში უკვე განაკვეთის ზრდაც კია მოსალოდნელი.შეცვლილი განწყობები, რასაკვირველია, საქართველოზეც მოქმედებს. ინფლაციის მზარდი რისკები და საპროცენტო განაკვეთების გაფართოებული დიფერენციალი მონეტარული პოლიტიკის შერბილების ალბათობას ამცირებს. წინა განახლებაში აღვნიშნეთ, რომ იმ დაშვებით, რომ აქტიური სამხედრო მოქმედებები, დაახლოებით, ერთ თვეში დასრულდებოდა, გაზრდილი იყო იმის ალბათობაც, რომ სებ-ს წლის ბოლომდე მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთი მხოლოდ 25 საბაზისო პუნქტით, 7.75%-მდე შეემცირებინა. უახლოეს პერიოდში მნიშვნელოვანი დეესკალაციის გარეშე, შესაძლოა, განაკვეთის თუნდაც მცირედით შემცირების სივრცეც ნაკლებად გაჩნდეს.ჯამურად, მაკროეკონომიკურ ჭრილში, მოვლენათა განვითარება მჭიდრო თანხვედრაშია ჩვენს მოლოდინებთან, რომლებზეც 2 მარტის პუბლიკაციაში იყო საუბარი. რა შეგვიძლია ვთქვათ ახლა, უახლესი ინფორმაციის გათვალისწინებით? თიბისი კაპიტალის მკითხველისთვის ცნობილია, რომ 2026 წელს 4.5%-იანი ეკონომიკური ზრდის ჩვენი საბაზო სცენარი, გარკვეული ალბათობით, უკრაინაში კონფლიქტის დასრულებას ითვალისწინებდა. მიმდინარე მდგომარეობით, სამწუხაროდ, ეს ალბათობა საგრძნობლად შემცირებულია. რეზოლუციის შემდგომ სავალუტო ნაკადების ნაწილობრივ პოტენციური გადინების გადავადება საბაზო სცენარის ზრდის არგუმენტია, თუმცა, მეორე მხრივ, ახლო აღმოსავლეთის ესკალაცია ახალ უარყოფით შოკს წარმოადგენს. ამავდროულად, მართალია იანვრის ეკონომიკური ზრდა მოსალოდნელზე მაღალი გამოდგა, თუმცა თებერვალსა და მარტში უნაღდო ხარჯები საკმაო შენელებაზე მიუთითებს. საერთო ჯამში, ყველა ამ ფაქტორის გათვალისწინებით, ეკონომიკური ზრდის პროგნოზს კვლავ, დაახლოებით, 4.5%-ის ფარგლებში ვინარჩუნებთ.რაც შეეხება ლარს, ჩვენი შეფასება ნეიტრალური რჩება. ახლო აღმოსავლეთში საომარ მოქმედებებამდე თიბისი კაპიტალის საბაზო სცენარი 2026 წლის ბოლოსთვის ლარის მცირედი გაუფასურება იყო, დიდწილად ასევე უკრაინის კონფლიქტის დასრულების ალბათობის გათვალისწინებით. ამდენად, როგორც ეკონომიკური ზრდის შემთხვევაში, უკრაინაში ომის დასრულების ალბათობის შემცირებას ახლო აღმოსავლეთში მზარდი ესკალაცია აბალანსებს. გარდა ამისა, 2025 წელს მნიშვნელოვანი გაუმჯობესების შემდეგ, 2026 წელს საბაზო სცენარად საგარეო ბალანსის გარკვეული გაუარესება რჩება.და ბოლოს, მიმდინარე გაურკვევლობის ფონზე, კვლავ ძალზე აქტუალურია შეკითხვა, თუ რა ვალუტაშია ოპტიმალური სესხის აღება. მართალია, როგორც მკვლევრებს, ერთგვერდიანი შეჯამებები განსაკუთრებულად არ გვხიბლავს. თუმცა, ფართო მოთხოვნის გათვალისწინებით, უახლოეს დღეებში თიბისი კაპიტალი სწორედ ამ ფორმატის პუბლიკაციის გამოქვეყნებას გეგმავს, რაც ხელს შეუწყობს დაფინანსების ოპტიმალური სავალუტო სტრატეგიის პრაქტიკაში უფრო მჭიდროდ დანერგვას“, – ნათქვამია თიბისი კაპიტალის მაკროეკონომიკურ განახლებაში.

დედაქალაქში ბინების გაყიდვები 20.4%-ით გაიზარდა

2026 წლის თებერვალში თბილისში ძველი ბინების საშუალო შეწონილი გასაყიდი ფასი 2025 წლის თებერვალთან შედარებით 8%-ით გაიზარდა გარეუბნებში, ფართო ცენტრში 4.8%-ით, ხოლო ქალაქის ცენტრში კი 11.6%-იანი ზრდა დაფიქსირდა. ქალაქის მასშტაბით ძველ პროექტებში ფასმა 8.5%-ით მოიმატა.2026 წლის თებერვალში თბილისში ახალაშენებული ბინების საშუალო შეწონილი გასაყიდი ფასი 2025 წლის თებერვალთან შედარებით 9.1%-ით გაიზარდა გარეუბნებში, 8.2%-ით - ფართო ცენტრში, ხოლო ქალაქის ცენტრში 14.7%-იანი ზრდა დაფიქსირდა.ქალაქის ცენტრში ახალაშენებული ბინების პირველად ბაზარზე ფასებმა 15.1%-ით მოიმატა, რაც განპირობებულია დეველოპერების მიერ ტრანზაქციების დაგვიანებული რეგისტრაციით, ხოლო ქალაქის ცენტრის მეორეულ ბაზარზე 8.2%-იანი ზრდა დაფიქსირდა. ქალაქის მასშტაბით პირველადი ტრანზაქციების საშუალო შეწონილი ფასის ზრდამ 10.7% შეადგინა. მეორეულ ბაზარზე კი საშუალო შეწონილი ფასი ქალაქის მასშტაბით 6.3%-ით გაიზარდა.ამასთან, 2026 წლის თებერვალში თბილისში საცხოვრებელი ბინების ტრანზაქციების რაოდენობამ 3 801 ერთეული შეადგინა და გასული წლის თებერვალთან შედარებით 20.4%-იანი ზრდა დაფიქსირდა. ბაზრის ზომა 34.4%-ით, 311 მილიონ აშშ დოლარამდე გაიზარდა.