ოქრო გაძვირდა, ნავთობი გაიაფდა — ბაზრების რეაქცია აშშ–ირანის შესაძლო ზავზე

მაშინ, როცა ვაშინგტონი და პეკინი 2028 წლისთვის მთვარეზე ადამიანის დაბრუნებას გეგმავენ, რუსული კოსმონავტიკის როლი ამ პროცესში სულ უფრო ბუნდოვანი ხდება, მისი ერთადერთი შემორჩენილი კოზირი კი კოსმოსური ბირთვული ენერგეტიკა - შესაძლოა არასაკმარისი აღმოჩნდეს იზოლაციის დასაძლევად.ამავდროულად, რუსეთში მთვარის მიმართ ინტერესი შენარჩუნებულია. სამამულო კოსმოსური დარგის წარმომადგენლები მხარს უჭერენ მთვარის ინიციატივებს და მთავარ პრობლემად არა ტექნოლოგიურ ჩამორჩენას, არამედ დაფინანსების ნაკლებობას მიიჩნევენ. თუმცა, შექმნილ მმართველობით ვაკუუმში ამ ხმებს არავინ უსმენს.მთვარე წყლით იწყებაანალიტიკურ სტატიაში საუბარია იმაზეც, რომ ამერიკული მისიის Artemis II-ის წარმატებულმა სტარტმა კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ მთვარის ათვისება ეროვნული უპირატესობის ერთ-ერთ მთავარ სიმბოლოდ რჩება. დედამიწის ორბიტაზე გამგზავრება უკვე დიდი ხანია შედარებით მარტივია - საკმარისია მხოლოდ ბილეთის შეძენა რომელიმე კერძო კომპანიის ხომალდში. აი, მთვარეზე ასეთი ბილეთები ჯერ არ იყიდება. მთვარის პროექტებისთვის საჭირო ექსპერტიზასა და სამრეწველო ბაზას გარედან ვერ შეუკვეთავ, ხოლო უზარმაზარი ინვესტიციები შედეგის გარანტიას არ იძლევა.1960-იანი წლების ექსპედიციები Apollo-ს პროგრამით გარღვევა იყო, თუმცა მათ დედამიწის თანამგზავრის ათვისების მომენტი არ მოაახლოვა. პირიქით - აჩვენეს, რამდენად ბევრი რესურსი და კომპეტენციაა ამისთვის საჭირო. ისეთი შედარებით მარტივი ამოცანაც კი, როგორიცაა მსუბუქი ზონდების მთვარის ზედაპირზე დასმა, დღემდე შეუსრულებელ ამოცანად რჩება ეროვნული კოსმოსური სააგენტოების უმეტესობისა და ახალი კერძო კომპანიებისთვის.XXI საუკუნეში მთვარის მიმზიდველობა საგრძნობლად გაიზარდა - სამხრეთ პოლუსის კრატერებში წყლის ყინულის კვალი აღმოაჩინეს. წყლის არსებობა ერთდროულად რამდენიმე პრობლემას ჭრის და გზას ხსნის სხვა რესურსებისკენ, საწვავის ჩათვლით (წყლის დაშლა შესაძლებელია წყალბადად და ჟანგბადად, რომლისგანაც შემდეგ სარაკეტო საწვავი იწარმოება). ეს მნიშვნელოვანია, რადგან რაც უფრო ნაკლები სახარჯი მასალის მიწოდებაა საჭირო დედამიწიდან, მით მეტი სასარგებლო აღჭურვილობის წაღებაა შესაძლებელი.სამოქალაქო კოსმოსური სააგენტოები მთვარეს აღიქვამენ, როგორც სამეცნიერო ფორპოსტს – არქტიკის მსგავსად. პირობები ექსტრემალურია, მაგრამ სანაცვლოდ - შესაძლებელია ისეთი კვლევებისა და დაკვირვებების ჩატარება, რომლებიც დედამიწაზე მიუწვდომელია. გარდა ამისა, მთვარე შეიძლება გახდეს პლაცდარმი იმ ტექნოლოგიების გამოსაცდელად, რომლებიც მზის სისტემის შემდგომი ათვისებისთვის, მათ შორის მარსისთვის, იქნება საჭირო.მართალია, სტრატეგიული რესურსები მთვარეზე ჯერჯერობით აღმოჩენილი არ არის. ჰელიუმ-3-იც კი - თერმობირთვული რეაქტორების პოტენციური ნედლეული - აღარ აღელვებს საზოგადოებას ისე, როგორც ადრე.ასევე, მთვარის სამხედრო მიზნებისთვის გამოყენების სცენარები კვლავ ფანტაზიად რჩება. მოქმედების სრულფასოვან თეატრად ჯერჯერობით დედამიწის დაბალი ორბიტაც კი არ ქცეულა: მისი გამოყენების სფეროები კავშირგაბმულობითა და თანამგზავრული დაკვირვებით შემოიფარგლება. მთვარე, რომელიც დედამიწის „ცხელი წერტილებიდან“ 384 ათასი კილომეტრითაა დაშორებული, სამხედროებს კიდევ უფრო ნაკლებად აინტერესებთ.ამავდროულად, სამხედროები უდავოდ სარგებლობენ კოსმოსის განვითარებით. გაშვებების გაიაფებასთან და ინფრასტრუქტურის განვითარებასთან ერთად ჩნდება ტექნოლოგიები, რომელთა გამოყენებაც მათ უკვე დღეს შეუძლიათ. მაგალითად, SpaceX-ის Starlink - ეს არ არის მხოლოდ კავშირგაბმულობა, არამედ ორბიტაზე ობიექტების რეალურ დროში თვალთვალის გლობალური სისტემა 10 ათასზე მეტი თანამგზავრის მეშვეობით, - წერს ტრიშკინი.რბოლა ორისთვისმთვარის ნებისმიერ გრძელვადიან ათვისებამდე საჭიროა საბაზისო ამოცანის გადაჭრა - იქ რეგულარულად და, სასურველია, რაც შეიძლება იაფად ფრენის სწავლა. აშშ-მა ამ მიმართულებით მნიშვნელოვანი ნაბიჯი გადადგა 1 აპრილს, როდესაც კანავერალის კონცხიდან სტარტი აიღო ზემძიმე რაკეტამ SLS ხომალდ Orion-თან ერთად, რომლის ბორტზეც ოთხი ასტრონავტი იმყოფებოდა. ამ მისიის გეგმა Artemis II - მთვარის გარშემო შემოვლას გულისხმობს. ზედაპირზე გადასხმა კი 2028 წლის ბოლოსთვის უნდა მოხდეს Artemis IV-ის ფარგლებში.მთვარის ათვისების ამერიკული პროგრამა ნაწილობრივ ჯერ კიდევ 1980-იანი წლების ტექნოლოგიურ ბაზას ეყრდნობა. NASA უკვე არაერთი ათწლეულია ცდილობს დედამიწის თანამგზავრზე დაბრუნებას და არა უბრალოდ დაბრუნებას, არამედ ამჯერად იქ დამკვიდრებას. თუმცა აუდიტორები აღნიშნავენ: პირველ გადასხმამდე NASA Artemis-ის პროგრამაზე 100 მილიარდ დოლარზე მეტს დახარჯავს, რაც ბევრად აღემატება თავდაპირველ შეფასებებს. ამასთან, ყველა ვადამ უკვე გადაიწია და კიდევ არაერთხელ გადაიწევს.ამ დროს ჩინეთი ყოველწლიურად ამცირებს ლიდერთან ჩამორჩენას. აშშ-ისგან განსხვავებით, რომელიც წარსული ათწლეულების მემკვიდრეობას ინოვაციურ გადაწყვეტილებებთან აერთიანებს, ჩინეთი ფსონს დებს ახალი, თუნდაც ნაკლებად ამბიციური სისტემებისა და ტექნოლოგიური გადაწყვეტილებების ნულიდან შემუშავებაზე.მნიშვნელოვანი ფაქტორი, რომელიც პეკინის წარმატების გარანტიას არ იძლევა, მაგრამ ხელს უწყობს მას, არის ერთიანი მკაფიო სტრატეგიის არსებობა, სადაც ეროვნული სამეცნიერო ინსტიტუტები და სააგენტოები იზოლირებულ ბაზარზე ადგილობრივ კერძო კონტრაქტორებთან ერთად მუშაობენ. NASA ამ ფონზე აშკარად აგებს გაუმართლებელი ბიუროკრატიის, ჩიხური გადაწყვეტილებების, საბიუჯეტო შეზღუდვებისა და პოლიტიკური რყევების გამო. მხოლოდ 2026 წლის პირველ თვეებში აშშ-ის შემდგომი მთვარის გეგმების კონფიგურაცია რამდენჯერმე დაკორექტირდა.აშშ-სა და ჩინეთს შორისგაშლილ მთვარის რბოლას რუსეთი გვერდიდან აკვირდება. რუსი სპეციალისტების რამდენიმე თაობას ჰქონდა შესაძლებლობა მონაწილეობა მიეღო შეჯიბრში, რადგან სსრკ-სგან რუსეთს მემკვიდრეობით დაუსრულებელი მთვარის პროგრამა ერგო. თუმცა მისი არტეფაქტები სამუზეუმო ექსპონატებად იქცა ან ყაზახეთის სტეპებში დასაჟანგად დარჩა. ამასობაში რბოლაში მონაწილეობის პირობები შეიცვალა: მთვარის ათვისება შესაძლებელია მხოლოდ მდგრადი მოდელისა და თანამედროვე ტექნოლოგიური ბაზის არსებობის შემთხვევაში, ხოლო ცივი ომის ეპოქის გადაწყვეტილებები უკვე გამოუსადეგარია.ამ მომენტისთვის „როსკოსმოსს“ მხოლოდ მთვარეზე უპილოტო მისიების გეგმები აქვს. ამასთან, სამამულო აპარატის ბოლო წარმატებული დაჯდომა მთვარეზე ჯერ კიდევ 1976 წელს განხორციელდა. რუსეთმა ჯერჯერობით ვერ შეძლო საბჭოთა მიღწევების გამეორება, რაც მას კოსმოსური სახელმწიფოების არაოფიციალურ იერარქიაში ინდოეთზე დაბლა აყენებს: ინდოეთის აპარატი Chandrayaan 3 მთვარის სამხრეთ პოლუსის რაიონში 2023 წლის აგვისტოში დაჯდა. ეს მოხდა რამდენიმე დღეში მას შემდეგ, რაც დაახლოებით იმავე რაიონში, დაჯდომის მცდელობისას, პროგრამული შეცდომის გამო ჩამოვარდა „ნპო ლავოჩკინის“ ისტორიაში ყველაზე ძვირად ღირებული სამეცნიერო აპარატი - სადგური „ლუნა-25“.იმ მისიის წარუმატებლობის ფონზე, „როსკოსმოსს“ გეგმების გადაკეთება მოუხდა: სამეცნიერო ზონდის მთვარეზე დაჯდომის შემდეგი მცდელობა 2028 წელზე ადრე არ მოხდება. ამავე დროს, აშშ და ჩინეთი უკვე დაასრულებენ მზადებას ეკიპაჟების გადასასხმელად. რუსეთისთვის ეს მიუღწეველია: მას არ გააჩნია არც კოსმოსური ხომალდი მთვარეზე ფრენისთვის, არც ზემძიმე რაკეტა და არც დაჯდომის სისტემა.საკვანძო ელემენტების ნაკლებობის კომპენსირება შესაძლებელი იქნებოდა იმ ქვეყნებთან საერთაშორისო თანამშრომლობით, სადაც ეს ელემენტები უკვე არის ან თითქმის მზადაა. ეს ისევ აშშ და ჩინეთია, თუმცა მათთან პარტნიორობის დამყარების მომენტი ხელიდანაა გაშვებული.პეკინმა დამოუკიდებლად - თავისი ხომალდით „მენჯოუ“, სხვადასხვა კლასის რაკეტებითა და დასაჯდომი აპარატით „ლანიუე“ - შეძლო ტემპის აკრეფა მთვარეზე პირველობისთვის რბოლაში. ჩინეთისთვის ახლა მნიშვნელოვანია ეროვნული უპირატესობის დემონსტრირება, მთვარეზე ადამიანის გაგზავნის უნარის ჩვენებით. ამ ეტაპზე ნებისმიერი პარტნიორი - განსაკუთრებით ისეთი ისტორიული წარსულით, როგორიც რუსეთია - ზედმეტად გამოიყურება.„როსკოსმოსი“ არც ამერიკულ კოსმოსურ სააგენტოს დასჭირდა. ჯერ კიდევ 2017 წელს ისინი განიხილავდნენ შეთანხმებას მთვარის ორბიტაზე საერთაშორისო სადგურის, Lunar Gateway-ს შექმნასთან დაკავშირებით. ის უნდა გამხდარიყო გადასასვლელი პუნქტი: ზოგიერთი ასტრონავტი სადგურზე სამეცნიერო ექსპერიმენტებს ატარებს, სხვები კი ამ დროს მთვარის ზედაპირზე მუშაობენ.მოსალოდნელი იყო, რომ ექსპედიციებში ადგილების სანაცვლოდ, საერთაშორისო პარტნიორები სხვადასხვა აღჭურვილობას მიაწვდიდნენ. „როსკოსმოსის“ შემთხვევაში განიხილებოდა ღია კოსმოსში გასასვლელი შლუზის პროექტი. რუსეთი ერთ-ერთია იმ სამ ქვეყანას შორის, ვისაც მსგავსი ელემენტების შექმნის გამოცდილება აქვს.თუმცა, ფინანსური რესურსების ნაკლებობისა და ტექნიკური პრობლემების გამო, რუსეთი ვერ აცხადებდა პრეტენზიას აშშ-ის თანასწორუფლებიან პარტნიორობაზე ამ პროექტში, ხოლო ნაკლებზე „როსკოსმოსი“, რომელსაც 2018–2022 წლებში დიმიტრი როგოზინი ხელმძღვანელობდა, არ თანხმდებოდა. საბოლოოდ, 2021 წლისთვის მოლაპარაკებები ჩიხში შევიდა, ხოლო შლუზზე პასუხისმგებელი არაბთა გაერთიანებული საამიროები გახდა, რომლებმაც წარმოება ევროპულ კომპანია Thales Alenia Space-ს შეუკვეთეს.თუმცა, გარკვეული გაგებით შეიძლება ჩაითვალოს, რომ რუსეთს გაუმართლა და „კოსმოსურ ნაგავს“ თავი აარიდა. ახლა მთვარისპირა სადგურის შექმნის პროექტი დე ფაქტო გაყინულია. ამერიკელი კანონმდებლები არაერთხელ სვამდნენ საჯაროდ კითხვას: „რატომ სჭირდება აშშ-ს სადგური მთვარის ორბიტაზე, თუ ჩინეთი ბაზას ზედაპირზე გეგმავს?“. შედეგად, მარტის ბოლოს NASA-მ პრიორიტეტად საკუთარი ბაზის მშენებლობა გამოაცხადა უშუალოდ დედამიწის თანამგზავრზე.დაკარგული რესურსიმიუხედავად ამისა, რუსეთს ჯერ კიდევ აქვს შანსი, მნიშვნელოვანი როლი ითამაშოს მთვარის ათვისებაში. აშშ-ც და ჩინეთიც მთვარეზე ბაზების მშენებლობას პარტნიორებთან ერთად გეგმავენ; ბაზის შესაქმნელად საჭირო აღჭურვილობის გადაზიდვა დამოუკიდებლად ნებისმიერი ქვეყნისთვის და მით უმეტეს კერძო კომპანიისთვის გადაუჭრელი ამოცანაა. სწორედ აქ შეიძლება გამოდგეს რუსული გამოცდილება ბირთვული ენერგეტიკული დანადგარების შექმნაში.ეს არის მძიმე და რთული სისტემები, რომლებიც მკვეთრად განსხვავდება ჩვეულებრივი მცირე მოდულური რეაქტორებისგან. სამრეწველო აღჭურვილობის მუშაობისთვის და წყლის გადამუშავებისთვის დიდი მოცულობის ენერგიაა საჭირო, ხოლო მხოლოდ მზის პანელებისა და აკუმულატორების იმედად ყოფნა სარისკოა. ამიტომ, ბირთვული დანადგარები მიმზიდველ გადაწყვეტილებად და ამავდროულად უკიდურესად რთულად გამოიყურება.ჯერჯერობით არცერთ ქვეყანას არ აქვს არც მზა გადაწყვეტილება და არც ასეთი სახიფათო აღჭურვილობის მიწოდების საიმედო გზა. აშშ-საც და სსრკ-საც პირველი მთვარის რბოლის გარიჟრაჟზე ჰქონდათ მსგავსი პროექტები, მაგრამ საქმე რეალიზაციამდე არ მისულა. 2025 წლის ბოლოს ამერიკელებმა ბირთვული დანადგარების ერთდროულად სამი პროექტი დაამტკიცეს - ორბიტისთვის, მთვარის ზედაპირისთვის და ძრავებისთვის. პროექტები ადრეულ სტადიაზეა, ჯამური დაფინანსება წელიწადში 420 მილიონ დოლარს შეადგენს.რუსეთში მსგავსი დანადგარის შემუშავება დიდი ხანია მიმდინარეობს, მაგრამ სპეციალისტებს ამოცანის მკაფიოდ ჩამოყალიბება აკლდათ. მიზნები და გამოყენების სცენარები მუდმივად იცვლებოდა და მხოლოდ ახლახან დაიწყო უფრო კონკრეტულ პროგრამად ჩამოყალიბება. 2025 წლის გაზაფხულზე რუსეთმა და ჩინეთმა ხელი მოაწერეს თანამშრომლობის მემორანდუმს 2036 წლისთვის მთვარის ელექტროსადგურის შექმნის შესახებ. მართალია, ეს არასავალდებულო დოკუმენტია: განზრახვების საჯარო დეკლარაცია და არა კონტრაქტი კონკრეტული ვალდებულებებით. პროექტის დაფინანსების მექანიზმები და ინტელექტუალური საკუთრების განაწილება არ საჯაროვდება.მიუხედავად აშშ-ის მხრიდან ჩინური კოსმოსის მიმართ არსებული შეზღუდვებისა, სხვა ქვეყნები და კერძო კომპანიები აგრძელებენ ჩინეთთან ურთიერთქმედებას - თუნდაც მეორადი სანქციების რისკის ფასად. მათ შორისაა რუსეთიც, რომელიც ახლა ორ სკამზე ჯდომას ცდილობს: აწმყო და უახლოესი მომავალი კვლავ დაკავშირებულია საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურთან (ISS) და ამერიკელ პარტნიორებთან ერთობლივ ფრენებთან, მაგრამ ამავდროულად გაკეთებულია ჩანახატი - თუმცა ჯერჯერობით მხოლოდ ფურცელზე - ჩინეთთან თანამშრომლობაზე მომდევნო ათწლეულში. თუმცა, არცერთი ეს მიმართულება არ იძლევა გარანტიას მთვარის პილოტირებულ მისიებში თუნდაც ერთი ადგილის მოსაპოვებლად.რომელი დროშა, ამერიკული თუ ჩინური აღმოჩნდება პირველი მთვარეზე XXI საუკუნეში, ჯერ უცნობია. კიდევ უფრო მეტი გაურკვევლობაა იმის შესახებ, თუ როდის შეიძლება გამოჩნდეს იქ რუსული ტრიკოლორი. თუმცა სრულიად ნათელია, რომ არსებულ რეალობაში მას იქ სამამულო სისტემა ვერ მიიტანს.რუსეთის კოსმოსურმა დარგმა ხელიდან გაუშვა შესაფერისი მომენტი, რათა მთვარისთვის რბოლის ორივე მონაწილისთვის თანასწორუფლებიანი პარტნიორობის პირობები შეეთავაზებინა. რუსეთს ჰქონდა რესურსები და კომპეტენციები, თუმცა ფედერალური კოსმოსური პროგრამის ამჟამინდელი შედეგები თავადვე მეტყველებენ ყველაფერზე - პროექტების უმეტესობა ან ჩამორჩება თავდაპირველ გრაფიკს, ან საერთოდ არ არის რეალიზებული.და ეს ჩამორჩენა, როგორც ჩანს, მხოლოდ გაიზრდება. კერძო კოსმონავტიკის სწრაფი ზრდის ფონზე, სახელმწიფო სტრუქტურები მათი ამჟამინდელი სახით, როგორიცაა „როსკოსმოსი“, წარსული ეპოქის გადმონაშთად გამოიყურება. მით უმეტეს, რომ რუსეთის ფედერაციაში კოსმოსურ პოლიტიკაზე მეტწილად ისევ ის ადამიანები არიან პასუხისმგებელნი, ვინც მეოთხედი საუკუნის წინ მუშაობდნენ დარგში.დღევანდელ რუსეთს პრაქტიკულად არაფერი აქვს შესათავაზებელი რბოლის ლიდერებისთვის - არც ტექნოლოგიური და არც ფინანსური თვალსაზრისით. არსებითად, მთვარის ზედაპირზე ადგილისთვის ბრძოლაში მისი ბოლო დარჩენილი უპირატესობა კოსმოსური ბირთვული ენერგეტიკაა. თუმცა ამ მიმართულებითაც მოსკოვის კონკურენტები დამოუკიდებლად წინსვლას ამჯობინებენ და არ სურთ პირველ კოსმოსურ სახელმწიფოსთან თანამშრომლობაზე დამოკიდებული გახდნენ.სტატიის ორიგინალის სანახავად ეწვიეთ ბმულს. 

1775635614

კობახიძის თქმით, ცვლილებები გასული წლის სექტემბერში, მენეჯმენტის შეცვლის შემდეგ დაიწყო.განხორციელებული და მიმდინარე ოპტიმიზაციის შედეგად, წლიურ ჭრილში ₾3,5 მლნ-ზე მეტი დაიზოგება, ხოლო შუამავალ კომპანიებში გატანილი ბიზნესპროცესების უკან დაბრუნება კომპანიის შემოსავალს ყოველწლიურად ₾14,2 მლნ-ით გაზრდის.ამასთანავე, აღდგა საჰაერო ტერმინალის ფუნქცია და მიმდინარეობს ახალ ავიაკომპანიებთან ხელშეკრულებების გაფორმების პროცესი. არსებულ პარტნიორებთან პირობების განახლებამ დაზოგა სატერმინალო მომსახურების ხარჯი და შეამცირა სატრანზიტო ვადები, რის შედეგადაც „საქართველოს ფოსტა“ ყოველწლიურად დამატებით ₾5 მლნ-ზე მეტ შემოსავალს მიიღებს.„ბოლო 5 წლის განმავლობაში ყველა ამ ცვლილების შედეგად, საქართველოს ფოსტა პირველად გავა მოგებაზე. ხედავთ, რამდენად ფუნდამენტურია ცვლილებები, რომლებიც განხორციელდა და ხორციელდება“, - განაცხადა პრემიერ-მინისტრმა.

1775635288

საბაჟო კონტროლის ფარგლებში, პოლონეთის რესპუბლიკიდან გამოგზავნილი საფოსტო გზავნილის რენტგენო ინსპექტირების სისტემით დათვალიერების შედეგად, საკვები დანამატებისთვის განკუთვნილ ექვს პლასტმასის ჰერმეტულ ქილაში 6 კილოგრამამდე "მეფედრონის" მალულად შემოტანის ფაქტი გამოვლინდა.

1775634376

გეგმის მიხედვით, სახელმწიფო მასშტაბურ ინვესტიციას განახორციელებს მოძრავი შემადგენლობის განსაახლებლად. კერძოდ, იგეგმება: 50 ახალი ლოკომოტივისა და 1 500 ვაგონის შესყიდვა 10 ახალი სამგზავრო მატარებლის შეძენა, რაც საშუალებას მისცემს კომპანიას, ყველა მაგისტრალური რეისი ახალი შემადგენლობებით შეასრულოს თანამედროვე სარკინიგზო სისტემების დანერგვა საოპერაციო პროცესების გასაუმჯობესებლად ახალი მიმართულებები და მგზავრობის შემცირებული დროპრემიერის განცხადებით, რკინიგზას დაემატება თბილისი-ქუთაისის მიმართულება. გარდა ამისა, აგვისტოში დასრულდება რამდენიმე მნიშვნელოვანი პროექტი: თბილისი-ბათუმი: რეაბილიტაციის შედეგად მგზავრობის დრო 1.5 საათით შემცირდება და 5.5 საათის ნაცვლად 4 საათი გახდება თბილისი-ახალციხე: აღდგება 2009 წლიდან გაუქმებული რეისი. მგზავრობის დრო კი განახევრდება და 6 საათის ნაცვლად 3 საათს შეადგენს ისტორიული „კუკუშკის“ რეაბილიტაციამთავრობამ მიიღო გადაწყვეტილება ბორჯომ-ბაკურიანის ისტორიული მატარებლის, ე.წ. „კუკუშკის“ სრული რეაბილიტაციის შესახებ. პროექტი მოიცავს როგორც მატარებლის, ისე სარკინიგზო ინფრასტრუქტურისა და 5 სადგურის განახლებას.„ეს ხაზიც იყო 2020 წლიდან გაჩერებული და გეგმის მიხედვით, მატარებელი მომავალი წლის იანვრიდან მოემსახურება ჩვენს მოქალაქეებს და ჩვენი ქვეყნის სტუმრებს. ტურისტული თვალსაზრისითაც დიდი მნიშვნელობა აქვს რკინიგზის ამ ხაზის აღდგენას“, - აღნიშნა ირაკლი კობახიძემ.

1775634183

Fulbright-ის სასტიპენდიო პროგრამაზე განაცხადების მიღება დაიწყო. აპლიკაციის ეტაპის წარმატებით გადალახვის შემდეგ, ახალგაზრდებს ჩაუტარდებათ გასაუბრება; შერჩეული აპლიკანტებმა უნდა ჩააბარებენ სამი ტიპის ტესტი: TOEFL, GRE, GMAT. სასტიპენდიო პროგრამის მოთხოვნებისა და განაცხადის შევსების წესების შესახებ ინფორმაცია ხელმისაწვდომია ბმულზე.ინფორმაციისთვის, Fulbright-ი აშშ-ს მთავრობის მიერ დაფინანსებული გლობალური სტუდენტური პროგრამაა, რომელიც სტუდენტებს აძლევს შესაძლებლობას, აშშ-ში მათთვის სასურველ მიმართულებასა და უნივერსიტეტში სამაგისტრო საფეხურზე სრული დაფინანსებით ისწავლონ.2014 წლიდან საქართველოს ბანკი Fulbright-ის პროგრამის მხარდამჭერია, რაც ნიშნავს იმას, რომ ფინანსური ინსტიტუტი ყოველწლიურად საკუთარ გამარჯვებულს ავლენს და მათ აშშ-ში როგორც სწავლის, ასევე ცხოვრების ხარჯებს სრულად უფინანსებს.უკვე გამოვლინდა საქართველოს ბანკის 16 სტიპენდიატი და მათი რაოდენობა ყოველწლიურად იზრდება.2027-2028 წლის Fulbright-ის სამაგისტრო პროგრამაზე აპლიკაციების შევსება 2025 წლის 1 ივლისამდე არის შესაძლებელი. ამისათვის, ეწვიეთ საერთაშორისო განათლების ინსტიტუტის (IIE) პორტალს.

1775630907

აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ მხარეებმა ორკვირიანი ცეცხლის შეწყვეტაზე შეთანხმებას მიაღწიეს, რომელიც საშუალებას მისცემს ირანს დროებით შეაჩეროს საომარი მოქმედებები და გადაიხედოს ჰორმუზის სრუტის უსაფრთხოება. ამ ნაბიჯმა საერთაშორისო საბირჟო დინამიკაზეც მოახდინა მკვეთრი გავლენა და ფასებზე მკვეთრი ვარდნის მიმართულებით იმოქმედა.ერთ-ერთი შუამავალი, შაბაზ შარიფიის ხელმძღვანელობით პაკისტანი, ითხოვს, რომ შეთანხმება გაგრძელდეს უფრო ხანგრძლივი ვადით – საუბარია დაახლოებით 45-დღიან ზავზე, რაც შეიძლება გახდეს საფუძველი მუდმივი მშვიდობის დამყარებისთვის. ეს წინადადება მოიცავს ორმხრივ მოლაპარაკებებს, პირველ ეტაპზე ცეცხლის შეწყვეტას, შემდეგ კი გრძელვადიან დილოგზე გადასვლას.ირანელი მაღალჩინოსნები ხაზს უსვამენ, რომ არ მიიღებენ მხოლოდ დროებით ზავს და ეწინააღმდეგებიან ჰორმუზის სრუტის შეზღუდვას, თუ არ მოჰყვება უფრო ღრმა შეთანხმება. თეირანი 10 კონკრეტულ წინადადებას აყენებს, რომლებიც დაკავშირებულია თავდასხმების სრულ გამორიცხვასთან, დაზარალებულთა კომპენსაციასთან და სანქციების მოხსნასთან ერთად უსაფრთხოების გარანტიებსაც.ირანმა ასევე უარი განაცხადა ნებისმიერი დროებითი შეწყვეტის წინადადებაზე და დააყენა წინაპირობები მუდმივი განხილვისთვის, მოითხოვს, რომ შეტევები აშშ-ის მხრიდან არ განმეორდეს და ითხოვს ჰორმუზის სრუტის მართვის უფლებას, მათ შორის გადასახადების შემოღების შესაძლებლობას ტანკერებისთვის, რომლებიც ამ სტრატეგიულ ზონაში იმოძრავებენ.ემავე კონტექსტში ვაშინგტონი აცხადებს, რომ შეთანხმება და ზავი დროთა განმავლობაში შესაძლოა გაფართოვდეს უფრო ხანგრძლივი დიპლომატიური შეთანხმებისკენ, რაც ითვალისწინებს უსაფრთხოების მექანიზმების გაძლიერებას და რეგიონში სტაბილურობის დამყარებას.ირანის მოთხოვნები, რომ შეთანხმება აღიარებული იყოს მხოლოდ მუდმივ და არა დროებით ზავად, ნათელს ხდის, რომ მხარეებს შორის მდგრადი მშვიდობის დამყარება მეტისმეტად ხანგრძლივი და რთული იქნება. მიუხედავად ცეცხლის შეწყვეტის დროებითი შეთანხმებისა, ძირითადი დაპირისპირების და შეთანხმების პირობების მკაფიოდ ჩამოყალიბება აქტუალურ გამოწვევად რჩება, რაც ამ პროცესს მეტად ართულებს.რა სურს ვაშინგტონს· ურანის გამდიდრების მკაცრი მონიტორინგი და 60%-ზე ზემოთ გამდიდრების შეჩერება· საერთაშორისო ინსპექტორების შეუფერხებელი წვდომა ობიექტებზე· რეგიონში ირანთან დაკავშირებული შეიარაღებული ჯგუფების აქტივობის შემცირება· ბალისტიკური პროგრამის საკითხის ცალკე მოლაპარაკებებზე გატანარა სურს თეირანს· ენერგეტიკულ და საბანკო სექტორზე სანქციების ეტაპობრივი მოხსნა· გაყინული აქტივების განბლოკვა· ნავთობის ექსპორტზე დაწესებული შეზღუდვების შერბილება· უსაფრთხოების გარანტიები, რომ აშშ შეთანხმებიდან ცალმხრივად აღარ გავა

1775630434

 1 აპრილისთვის $6.3 მლრდ-ია. ეროვნული ბანკის მონაცემებით, აქტივების მოცულობა მარტში $340 მლნ-ით დაკლებულია (01.04.2026- $ 6.66 მლრდ). წლიურად 46%-იანი ზრდაა.რეზერვების ჭარბად აკუმულირებაზე, სებ-ში ორშაბათის სსფ-ს მისიის მუშაობის  შემაჯამებელ ბრიფინგზეც აღინიშნა. ქვეყნის  სავალუტო რეზერვები უკვე 2025 წლიდან (2022-ის შემდეგ პირველად) საერთაშორისო სავალუტო ფონდის დადგენილ შეფასების 100%-იან ზღვარს.

1775570160

არსაჭიროების პირობები ალეხანდრო ჰაჟდენბერგმა ბრიფინგზე ჩამოთვალა. მათ შორისაა რეზერვების კარგად აკუმულირება, ისე კარგად რომ ლარის სიმყარეზეც ასახულია.მისი განმარტებით ქვეყნების დაფინანსების პროგრამას ითხოვენ ფინანსური კრიზისისას; მთავრობის მხარდასაჭერად ან ბაზრის  წახალისებისთვის. არცერთის საჭიროება არ დგას . საერთაშორისო ბაზრების დამოკიდებულება ქვეყნის სუვერენული ბონდების ემისიამაც აჩვენა. ინვესტორების მაღალ ინტერესზე აღნიშნეს სებ-ის პრეზიდენტმა და ფინანსთა მინისტრმაც, 1/3 -1/3 -1/3ბრიტანელ, ევროპელ და ამერიკელ ინვესტორებზე განაწილდა. ეს შედეგი რლაშა ხუციშვილის თქმით ნაჩუქარი კი არ არის მოპოვებულია , რეფორმების შედეგად. ალეხანდროს თქმით,ფონდი ქვეყანასთან მჭიდრო თანამშრომლობას განაგრძობს წლის განმავლობაში 2-ჯერაა მოვლინებული, საზედამხედველოდ და ტექნიკური დახმარების ინტენსიური პროგრამით. ფონდის მისია 2026-ის 25 მარტიდან 7 აპრილამდე მართავდა შეხვედრებს, IV მუხლის კონსულტაციების ფარგლებში. მისიის დასკვნით განაცხადში აღნიშნულია, რომ საქართველოს ეკონომიკური შედეგები მყარია, გონივრული მაკროეკონომიკური მართვის და პოლიტიკის საფუძველზე.

1775567760