თბილისი (GBC) – The Telegraph წერს, რომ კირ სტარმერი დონალდ ტრამპის მხრიდან განახლებული სავაჭრო ზეწოლის წინაშე დგას, ბრიტანეთის მიერ ჩინეთიდან განხორციელებული იმპორტის გამო. მოსალოდნელია, რომ აშშ-ის პრეზიდენტი იძულებითი შრომის შესახებ გამოძიების შემდეგ ტარიფებს ხელახლა დააწესებს.
ტრანსატლანტიკურმა სავაჭრო ჯგუფმა, BritishAmerican Business-მა, გააფრთხილა ლონდონი, რომ ტრამპის სავაჭრო გამოძიებები, სავარაუდოდ, გაერთიანებულ სამეფოზე ახალი ტარიფების დაწესებით დასრულდება.
The Telegraph-ის ცნობით, თეთრი სახლის სავაჭრო წარმომადგენელი იკვლევს ქვეყნებს, მათ შორის დიდ ბრიტანეთს, იმის დასადგენად, რამდენად ეფექტურად ასრულებენ ისინი იძულებითი შრომით დამზადებული საქონლის იმპორტის აკრძალვას.
გამოძიება, რომელიც სულ 60 ქვეყანას მოიცავს, განიხილება როგორც ჩინეთიდან იმპორტზე ზეწოლის საშუალება. მას შემდეგ, რაც აშშ-ის უზენაესმა სასამართლომ არსებული ტარიფები უკანონოდ ცნო, ტრამპი მათ დასაწესებლად ახალ გზებს ეძებს. ტრამპის ადმინისტრაციის გამოძიება კონკრეტულ ქვეყნებს იძულებითი შრომის ჰაბებად არ ასახელებს, თუმცა აშშ-ის სავაჭრო წარმომადგენელმა წარსულში ამ საკითხთან დაკავშირებით ჩინეთი და მისი სინძიანის რეგიონი გამოყო. The Telegraph-ში გამოქვეყნებულ სტატიაში, BritishAmerican Business-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა, დანკან ედვარდსმა აღნიშნა, რომ ეს გამოძიებები, სავარაუდოდ, ბრიტანულ იმპორტზე აშშ-ის ახალ ტარიფებს გამოიწვევს.
„301-ე და 232-ე სექციების ფარგლებში მიმდინარე რამდენიმე ახალი სატარიფო გამოძიების ანგარიში ამ ზაფხულს გამოქვეყნდება და, სავარაუდოდ, მომდევნო თვეებში დამატებითი ან განახლებული ტარიფებით დასრულდება. ეს მოიცავს იმის შესწავლასაც, აქვთ თუ არა ქვეყნებს, მათ შორის დიდ ბრიტანეთს, იძულებითი შრომით წარმოებული საქონლის იმპორტის ეფექტური აკრძალვა“, - წერს ის.
ედვარდსის თქმით, ტარიფები ახლა უკვე აშშ-ის სავაჭრო პოლიტიკის „მუდმივ მახასიათებლად“ უნდა მივიჩნიოთ და კომპანიებმა უნდა იფიქრონ, ხომ არ სჯობს პროდუქციის წარმოება უშუალოდ ამერიკაში.
მან აღნიშნა: „უნდა დავუშვათ, რომ ტარიფები აღარ არის დროებითი შეფერხება, არამედ აშშ-ის სავაჭრო პოლიტიკის განუყოფელი ნაწილია. მომავალში ბიზნესებმა აშშ-ში ექსპორტის გეგმებში ტარიფების ხარჯი უნდა გაითვალისწინონ და შესაბამისი კორექტირება მოახდინონ; ასევე შეაფასონ, რა არის მათთვის საუკეთესო ვარიანტი - ექსპორტი თუ ადგილობრივი წარმოება“. თუმცა, მისივე თქმით, ჯერჯერობით არ არსებობს მტკიცებულება იმისა, რომ ბრიტანული კომპანიები აშშ-ის ბაზრიდან გასვლას (de-risking) ცდილობენ.
აშშ-ის სავაჭრო წარმომადგენელმა, ჯეიმისონ გრირმა, გამოძიება გასულ თვეში დაიწყო და განაცხადა: „ძალიან დიდხანს ამერიკელი მუშები და ფირმები იძულებულნი იყვნენ კონკურენცია გაეწიათ უცხოელ მწარმოებლებთან, რომლებსაც ჰქონდათ ხელოვნური საფასო უპირატესობა, მოპოვებული იძულებითი შრომის საშინელების ხარჯზე“. მიუხედავად იმისა, რომ ბრიტანეთის „თანამედროვე მონობის შესახებ აქტი“ (Modern Slavery Act) დიდ კომპანიებს ავალდებულებს ანგარიშგებას იძულებით შრომასთან ბრძოლის შესახებ, ის პირდაპირ არ კრძალავს მას.
ბიზნესისა და ვაჭრობის დეპარტამენტის წარმომადგენელმა განაცხადა: „ჩვენ ვებრძვით იძულებით შრომას დიდ ბრიტანეთსა და გლობალურ მიწოდების ჯაჭვებში, რათა დავრწმუნდეთ, რომ ბრიტანული ბიზნესი ამაში თანამონაწილე არ არის. ჩვენ ვაგრძელებთ რეგულარულ ურთიერთობას აშშ-ის ადმინისტრაციასთან მოლაპარაკებების ფარგლებში და მკაფიოდ ვაჩვენებთ იმ ქმედებებს, რომლებსაც ამ მიმართულებით ვახორციელებთ“.
პრესსპიკერმა დაამატა: „თანამედროვე მონობის შესახებ აქტის ფარგლებში, მსხვილ ბიზნესებს, რომლებიც დიდ ბრიტანეთში ოპერირებენ, მოეთხოვებათ ყოველწლიური ანგარიშგება იმ ნაბიჯების შესახებ, რომლებიც მათ გადადგეს თავიანთ ოპერაციებსა და მიწოდების ჯაჭვებში თანამედროვე მონობის თავიდან ასაცილებლად“.
ზუსტად ერთი წლის წინ, აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი თეთრი სახლის ვარდების ბაღში იდგა და „გათავისუფლების დღე“ გამოაცხადა, რითაც აშშ-ის იმპორტზე მასშტაბური ახალი ტარიფები დააწესა. ზომები მოიცავდა 10%-იან საბაზისო ტარიფს იმპორტზე, რასაც დიდი გავლენა ჰქონდა მთავარ სავაჭრო პარტნიორებზე, მათ შორის დიდ ბრიტანეთზე. ატლანტის ოკეანის ორივე მხარეს ბიზნესის რეაქცია მყისიერი იყო: დაბნეულობა, შეფერხება და ადაპტაციის მცდელობა.
გაერთიანებული სამეფოს საქონლის ექსპორტმა აშშ-ში დარტყმა მაშინვე იგრძნო და პირველსავე თვეში თითქმის 2 მილიარდი ფუნტით შემცირდა. ექსპორტი კლებას განაგრძობდა და დაახლოებით 3.9 მილიარდ ფუნტამდე დაეცა, სანამ წლის ბოლოს თვეში 4.5 მილიარდ ფუნტზე არ დასტაბილურდა, რადგან ბიზნესებმა მიწოდების ჯაჭვები დააკორექტირეს და ხარჯები აითვისეს.
The Telegraph წერს, ბიზნესისა და პოლიტიკის შემქმნელებისთვის გასული წელი ხმაურითა და გაურკვევლობით იყო აღნიშნული. საბაზისო ტარიფებთან ერთად - რომლებიც უფრო მაღალია ავტომობილების, ფოლადისა და ალუმინის შემთხვევაში - ბიზნესებს მოუხდათ გამკლავება დამატებით სატარიფო მუქარებთან, სამართლებრივ გამოწვევებთან და მუდმივ კითხვებთან იმის შესახებ, თუ საით წავა აშშ-ის სავაჭრო პოლიტიკა.
ამავდროულად, აშშ-ისა და გაერთიანებული სამეფოს მთავრობებმა შეათანხმეს და აგრძელებენ მოლაპარაკებებს რამდენიმე ჩარჩო ხელშეკრულებაზე, მათ შორის ეკონომიკური კეთილდღეობის შეთანხმებაზე, ტექნოლოგიური კეთილდღეობის შეთანხმებასა და ფარმაცევტული პროდუქტების ფასწარმოქმნის შეთანხმებაზე.
ტარიფებმა გაზარდა ხარჯები, გაართულა მიწოდების ჯაჭვები და ახალი გაურკვევლობა შეიტანა ტრანსატლანტიკურ ვაჭრობაში. თუმცა, The Telegraph-ის ცნობით, გასული წლის ყველაზე მნიშვნელოვანი გაკვეთილი ისაა, რომ ყველაზე დიდი ტვირთი ხშირად თავად ტარიფი კი არა, მის გარშემო არსებული არაპროგნოზირებადობაა. ბიზნესს შეუძლია ხარჯის დათვლა, მაგრამ ბევრად რთულია ცვალებადობის გათვლა.
მიუხედავად ამისა, კომპანიებმა ადაპტაცია შეძლეს. მათ შეცვალეს მიწოდების ჯაჭვები, გადახედეს კონტრაქტებს და განაგრძეს გრძელვადიანი ინვესტიციები. ტრანსატლანტიკური კომერციული ურთიერთობა იმაზე მდგრადი აღმოჩნდა, ვიდრე ბევრი ელოდა.
The Telegraph წერს, ეს მდგრადობა მნიშვნელოვანია, რადგან ბრიტანეთ-ამერიკის ეკონომიკური ურთიერთობა ბევრად მეტია, ვიდრე მხოლოდ საზღვარზე გადატანილი საქონელი. ის დაფუძნებულია ინვესტიციებზე, მომსახურებაზე, სამუშაო ადგილებზე, ინოვაციებზე, საერთო კაპიტალსა და ღრმად ფესვგადგმულ კომერციულ კავშირებზე.
აშშ კვლავ რჩება მიმზიდველ ბაზრად ბრიტანელი ექსპორტიორებისთვის და გასული წლის განმავლობაში, The Telegraph-მა BritishAmerican Business-ში, ვერ ნახა მტკიცებულება იმისა, რომ კომპანიები აშშ-ის ბაზრიდან გასვლას ცდილობენ.
მიუხედავად გამოწვევებისა ისეთ სექტორებში, როგორიცაა თავდაცვა, ფარმაცევტიკა და ენერგოტევადი ინდუსტრიები, გაერთიანებული სამეფო რჩება მაღალმიმზიდველ ადგილად ამერიკული კაპიტალისთვის. მთავრობამ უნდა გააგრძელოს ფოკუსირება საოპერაციო გარემოს ფუნდამენტებზე, რათა ქვეყანამ ეს ფარდობითი უპირატესობა შეინარჩუნოს.
მიუხედავად იმისა, რომ კომპანიებმა მდგრადობა გამოიჩინეს, სამომავლო სატარიფო რისკები, მზარდი ხარჯები და უფრო ფართო გეოპოლიტიკური ძვრები კვლავ გამოცდის წინაშე აყენებს ტრანსატლანტიკურ ვაჭრობას.
The Telegraph წერს, ჩვენ უნდა ვივარაუდოთ, რომ ტარიფები აღარ არის დროებითი შეფერხება, არამედ აშშ-ის სავაჭრო პოლიტიკის მუდმივი მახასიათებელია. მომავალში ბიზნესებმა ექსპორტის გეგმებში ტარიფების ხარჯი უნდა გაითვალისწინონ და შეაფასონ, ექსპორტი სჯობს თუ ადგილობრივი წარმოება.
301-ე და 232-ე სექციების ფარგლებში მიმდინარე რამდენიმე სატარიფო გამოძიების ანგარიში ამ ზაფხულს გამოქვეყნდება. ეს მოიცავს გამოძიებას იმის შესახებ, აქვთ თუ არა ქვეყნებს, მათ შორის დიდ ბრიტანეთს, იძულებითი შრომით წარმოებული საქონლის იმპორტის ეფექტური აკრძალვა.
ივნისში ასევე აქტუალური ხდება ძველი დავები, მათ შორის მსხვილი სამოქალაქო ავიახომალდების საქმე, რომელიც ხუთწლიან მორატორიუმზე იყო. ამ დავამ აშშ-ს, ევროკავშირსა და ბრიტანეთს შორის Airbus-ისა და Boeing-ისთვის გამოყოფილი სუბსიდიების გამო, წარსულში გამოიწვია კომპენსატორული ტარიფები სრულიად არადაკავშირებულ ინდუსტრიებზე, განსაკუთრებით ალკოჰოლური სასმელების მწარმოებლებზე და არსებობს რისკი, რომ ეს საკითხი ამ ზაფხულს კვლავ წამოიჭრას.
"ბიზნესი ასევე ყურადღებით დააკვირდება პოლიტიკურ სიგნალებს. მნიშვნელოვანი იქნება პერსონალური დინამიკა კირ სტარმერსა და ტრამპს შორის. ასევე - ორივე მხარის სურვილი, გააგრძელონ პრაქტიკული ეკონომიკური თანამშრომლობა.
შესაძლოა ტარიფები არც აღმოჩნდეს ყველაზე დიდი პრობლემა. ახლო აღმოსავლეთში გაჭიანურებულ კრიზისს და ენერგეტიკისა და ნაოსნობის შემდგომ შეფერხებებს ბევრად უფრო მძიმე შედეგები ექნება სავაჭრო ნაკადებსა და ბიზნესის ნდობაზე. ტრანსატლანტიკურმა ბიზნეს-ურთიერთობამ ბევრ პოლიტიკურ ციკლს გაუძლო. ის ამასაც გაუძლებს. პოლიტიკის შემქმნელებმა კომპანიების მდგრადობას უნდა უპასუხონ და უზრუნველყონ, რომ ატლანტის ოკეანის მიღმა ვაჭრობა განისაზღვროს არა ტარიფებით, ვოლატილობითა და გაურკვევლობით, არამედ შესაძლებლობებითა და ზრდით", - წერს The Telegraph.
