ბრიტანეთმა რუსეთის „ჩრდილოვანი ფლოტსა“ და Yandex Bank-ს ახალი სანქციები დაუწესა

არადეკლარირებული საქონლის საერთო საბაჟო ღირებულებამ 15 112 ლარი შეადგინა.საქმის მასალები, შემდგომი რეაგირების მიზნით, ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურს გადაეცა.

1781599740

პირველ რიგში, მნიშვნელოვანია საზოგადოებამ იცოდეს მთავარი გარემოება - გამოქვეყნებულ ანგარიშში საუბარი არ არის რაიმე არსებით კანონდარღვევაზე, ფინანსური სახსრების არამიზნობრივ ხარჯვაზე ან სხვა სახის გადაცდომაზე, რომელიც კითხვის ნიშნის ქვეშ დააყენებდა ცესკოს საქმიანობის კანონიერებას და კეთილსინდისიერებას. ყველა საკითხთან დაკავშირებით შესაბამისი ახსნა-განმარტება უწყებას წარდგენილი აქვს აუდიტის სამსახურში, ხოლო მიღებული 7 რეკომენდაციიდან 6 უკვე შესრულდა, 1 კი შესრულების პროცესშია და ატვირთულია აუდიტის სამსახურის შესაბამის ონლაინ პლატფორმაზე. ეს კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ საარჩევნო ადმინისტრაცია პასუხისმგებლობით ეკიდება აუდიტის თითოეულ რეკომენდაციას და მუდმივად მუშაობს საკუთარი საქმიანობის გაუმჯობესებაზე.ამის მიუხედავად დაინტერესებული მხარეები ცდილობენ სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ მომზადებული დასკვნა მანიპულაციური განცხადებებით ცესკოს დისკრედიტაციისთვის გამოიყენონ. ცდილობენ საკითხის იმგვარად წარმოჩენას, თითქოს გარკვეული პროცესები, მათ შორის შესყიდვების პროცესში ბაზრის კვლევა, თანამშრომელთა სამსახურში გამოცხადების აღრიცხვა, ინვენტარიზაცია, საწვავის ლიმიტების განსაზღვრა არ ხორციელდებოდა და დანამატები  უსაფუძვლოდ და გადაჭარბებულად იქნა გაცემული. სიმართლე კი შემდეგია:ანგარიშში საუბარია სამუშაო დროის აღრიცხვისა და ხელფასის გაანგარიშების საკითხებზე - თუმცა დასკვნაშივე მითითებულია, რომ ცესკოს შენობის შესასვლელში ფუნქციონირებს ტურნიკეტი და აღნიშნულ მონაცემებს ამუშავებს კომპეტენტური სტრუქტურული ერთეული, მაგრამ აუდიტი თვლის რომ აღნიშნული ბიზნესპროცესი უმჯობესია სხვა ფორმით განხორციელდეს.რაც შეეხება ქვეყნის შიგნით მივლინებებთან დაკავშირებულ საკითხს, აუდიტის დასკვნაში აღნიშნულია, რომ ქვეყნის შიგნით მივლინებებისას, სასტუმრო მომსახურების სფეროში არსებული ბაზრის კვლევის სათანადო და სრულყოფილი შესწავლით, შესაძლებელი იქნებოდა ცესკოს მიერ სამივლინებო თანხების ეკონომიური ხარჯვა. განვმარტავთ, რომ ეს შეეხება ქვეყნის შიგნით ისეთ მივლინებებს, სადაც მონაწილეთა  დიდი რაოდენობა იყო. შესაბამისად, ბუნებრივია, რომ მსგავსი მასშტაბის ღონისძიებები შესაბამისი რაოდენობის ნომრებისა დასაკონფერენციო სივრცის მქონე სასტუმროების გარდა, სხვაგან ვერ ჩატარდებოდა. ზოგადად, შესყიდვების საკითხთან დაკავშირებით,  დასკვნაშივე მითითებულია, რომ ცესკოს მიერ წარდგენილი დოკუმენტაციით დადგინდა, რომ ცესკო ბაზრის კვლევას ახორციელებდა არანაკლებ 2 მომწოდებელთან კომუნიკაციით. რაც შეეხება ე.წ. Design-build მეთოდით განხორციელებულ შესყიდვას, ამ მეთოდით გამოცხადებული ტენდერის შედეგად მოეწყო ცესკოს საოპერაციო/სასაწყობო ინფრასტრუქტურა, რომელიც თავისი ფუნქციური დანიშნულებით საკვანძო რგოლია ელექტრონული საშუალებების გამოყენებით არჩევნების ჩატარებისას. უდავოა, რომ საარჩევნო კანონმდებლობაში 2022 წლის დეკემბრის თვეში შესული ცვლილებებისა და კონსოლიდირებული შესყიდვის საფუძველზე, საარჩევნო ელექტრონული მოწყობილობების მიწოდების თაობაზე 2023 წლის 3 აგვისტოს გაფორმებული ხელშეკრულების შედეგად, არსებობდა შესაბამისი საოპერაციო/სასაწყობო სივრცის უკიდურესად შემჭიდროებულ ვადაში მოწყობის დასაბუთება და აუცილებლობა, რაც წარმატებით და სამაგალითოდ განხორციელდა. თავის მხრივ, კონცეპტუალური პროექტის შემუშავების მიზნით, კონკურსისა თუ ტენდერის გამოცხადება პროექტის დროულად დასრულებას საფრთხეს შეუქმნიდა, რის გამოც, სამუშაოს მოცულობები განისაზღვრა ცესკოს მიერ დაქირავებული პირის მიერ. სწორედ ამ საჭიროებიდან გამომდინარე შეირჩა პროექტის განხორციელების შესაბამისი მოდელი, რომელმაც უზრუნველყო სამუშაოების დროული და წარმატებული დასრულება.რაც შეეხება საწვავის ლიმიტების განსაზღვრის წესის შემუშავების შესახებ აუდიტის რეკომენდაციას, აღნიშნული რეკომენდაციის საფუძველი გახდა ის ფაქტი, რომ ყოველთვიური საწვავის ხარჯი მნიშვნელოვნად დაბალი იყო განსაზღვრულ ლიმიტებთან შედარებით და ადგილი არ ჰქონია ლიმიტის გადაჭარბებას ან არამიზნობრივ გამოყენებას, რის გამოც გაიცა რეკომენდაცია შესაბამისი წესის შემუშავება/დახვეწასთან დაკავშირებით. რაც შეეხება თანამდებობრივი სარგოს საკითხს, მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ 2023 წელს ჯამურად გაცემული დანამატის ოდენობამ შეადგინა თანამდებობრივი სარგოს 12.5%, ხოლო 2024 წელს - 12.3%. საარჩევნო ადმინისტრაციაში დასაქმებულ ყველა პირთან მიმართებით (კომისიის წევრები, საჯარო მოხელეები, შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებული პირები) თანხები გაიცემოდა ცესკოს - როგორც კოლეგიური ორგანოს გადაწყვეტილების საფუძველზე დადგენილი წესების შესაბამისად. ამასთანავე აღსანიშნავია, რომ დანამატის გაცემის აღნიშნულ წესებს, სრულად ითვალისწინებს მოქმედი საარჩევნო კოდექსის შესაბამისი ნორმებიც.გვსურს ხაზი გავუსვათ იმ გარემოებასაც, რომ 2023-2024 წლების განმავლობაში გაიმართა სამი არჩევნები (ორი შუალედური/რიგგარეშე, ერთი სრულმასშტაბიანი საპარლამენტო). შესაბამისად, აუდიტის ანგარიშში მოყვანილი ჯამური თანხა 80 მილიონი ლარი შეადგენს 2 წლის განმავლობაში გაცემული თანხების ჯამს. აღნიშნულ პერიოდში დანამატი გაცემულია საარჩევნო ადმინისტრაციის 1 716 თანამშრომელზე, ხოლო სარგო 59 309 თანამშრომელზე (მოიცავს საარჩევნო ადმინისტრაციის სამივე დონეს: ცესკოს, საოლქო და საუბნო საარჩევნო კომისიებს). ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ნათელია, რომ ანგარიშში ასახული საკითხები სწორედ ბიზნესპროცესების გაუმჯობესებაზეა ორიენტირებული და კიდევ ერთხელ ადასტურებს რომ ადგილი არ ჰქონია არსებით გადაცდომას ან დარღვევას. საარჩევნო ადმინისტრაციისთვის, როგორც დამოუკიდებელი ადმინისტრაციული ორგანოსთვის, განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ ჩატარებული სამუშაო და ის რეკომენდაციები, რომელიც გაიცა ცესკოს მიმართ. მოკლე დროში რეკომენდაციების თითქმის 100%-იანი შესრულებაც იმის დადასტურებაა, რომ უწყება პასუხისმგებლობით უდგება ამ საკითხს და მოტივირებულია არსებული ბიზნესპროცესი კიდევ უფრო გააუმჯობესოს, ეფექტური გახადოს და დაუახლოოს კარგ პრაქტიკას და სტანდარტებს. ცესკო ყოველთვის ღიაა საზოგადოებრივი კონტროლის, პროფესიული კრიტიკისა და ანგარიშვალდებულებისთვის, თუმცა არ დატოვებს უყურადღებოდ არც ერთ უსაფუძვლო ბრალდებას, ცილისწამებას და დეზინფორმაციას, მიზანმიმართულ მცდელობას, რომელიც უწყების დისკრედიტაციისკენ იქნება მიმართული. დემოკრატიული პროცესებისადმი ნდობა ეფუძნება ფაქტებს, გამჭვირვალობასა და პასუხისმგებლობას. სწორედ ამ პრინციპებით აგრძელებს ცესკო საქმიანობას და მომავალშიც უზრუნველყოფს საკუთარი საქმიანობის მაქსიმალურ გამჭვირვალობასა და ეფექტიანობას.(R)

1781599286

ინიციატივის დაჩქარებული წესით განხილვა მიმდინარე სასესიო პერიოდში იგეგმებოდა, თუმცა 15 ივნისის ბიუროს სხდომაზე მთავრობის საპარლამენტო მდივანმა ვახტანგ ბაჩიაშვილმა პროექტის განხილვის სექტემბრისთვის გადადების შუამდგომლობა დააყენა, რასაც ბიურომ მხარი დაუჭირა.ბაჩიაშვილის განმარტებით, ვინაიდან კანონის ამოქმედება ისედაც სექტემბრისთვისაა გამიზნული, მიზანშეწონილია მისი განხილვა საშემოდგომო სესიაზე გადაიტანონ.გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მიერ მომზადებული კანონპროექტის განმარტებით ბარათში რეგულირების საჭიროება ბაზარზე არსებული ფასების არასტაბილურობითა და მაღალი ფასნამატითაა დასაბუთებული. დოკუმენტს თან ახლავს კონკურენციისა და მომხმარებლის დაცვის სააგენტოს მონიტორინგის შედეგები, რომელთა მიხედვითაც, რიგ შემთხვევებში, პროდუქციაზე ფასნამატი 100%-ს მნიშვნელოვნად აღემატებოდა.კანონპროექტის მიხედვით, რეგულირება შეეხება შესაბამისი პროდუქტების იმპორტიორებს, დისტრიბუტორებსა და რეალიზატორებს, ხოლო აღსრულებას სურსათის ეროვნული სააგენტო უზრუნველყოფს. ფასების კონტროლის ერთ-ერთი შესაძლო მოდელით, იმპორტიორებს დაევალებათ პროდუქცია მხოლოდ უშუალოდ მწარმოებლისგან ან მისი ოფიციალური წარმომადგენლისგან შეიძინონ, რათა გამოირიცხოს პარალელური იმპორტისას ფასის ხელოვნური ზრდა. ამასთანავე, კომპანიები ვალდებულნი იქნებიან, სახელმწიფო უწყებებს წარუდგინონ სრული ინფორმაცია ყოველი პარტიის საინვოისო ფასის, მოცულობისა და ღირებულების შესახებ.მთავრობა გეგმავს ყოველი წლის დასაწყისში დაადგინოს პესტიციდებისა და აგროქიმიკატების მაქსიმალური საცალო ფასი. ამისთვის პროდუქცია დაიყოფა ჯგუფებად წარმოშობის ქვეყნის (მაგალითად: ევროკავშირი, აშშ, დიდი ბრიტანეთი, იაპონია, ისრაელი და სხვა ქვეყნები), მოქმედი ნივთიერების კონცენტრაციის, პრეპარატული ფორმისა (ორიგინალი, ჯენერიკი, სითხე, გრანულა) და დაფასოების მიხედვით. ზედა ზღვრის გამოსათვლელად გამოყენებული იქნება წინა წლის საბითუმო, საცალო და საინვოისო ფასების რაოდენობასთან შეწონილი საშუალო არითმეტიკული მაჩვენებლები.დადგენილი ფასების დარღვევის შემთხვევაში ბიზნესოპერატორებისთვის სანქციებია გათვალისწინებული: პირველ ჯერზე გამოყენებული იქნება გაფრთხილება, სამართალდარღვევის განმეორებისას - ჯარიმა 5 000 ლარის ოდენობით, ხოლო 12 თვის განმავლობაში მესამედ და მეტჯერ განმეორების შემთხვევაში - 30 000 ლარი.ავტორების განმარტებით, ვინაიდან პესტიციდებისა და აგროქიმიკატების წილი სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის წარმოების ხარჯებში კულტურების მიხედვით 20%-დან 50%-მდე მერყეობს, ფასების სტაბილურობა გააუმჯობესებს ქართული აგროსექტორის პროდუქტიულობასა და კონკურენტუნარიანობას. მთავრობამ „პესტიციდებისა და აგროქიმიკატების ფასის სახელმწიფო რეგულირების წესისა და პირობების“ დამტკიცება 2026 წლის 1 სექტემბრამდე უნდა უზრუნველყოს.

1781598640

Visa (NYSE: V) ხელოვნურ ინტელექტთან ინტეგრირებულ კომერციაში უსაფრთხო ტრანზაქციების უზრუნველსაყოფად OpenAI-ისთან სტრატეგიულ თანამშრომლობას იწყებს, რის შედეგადაც OpenAI-ის პლატფორმებზე შეუფერხებელი და სანდო გადახდების შესრულება გახდება შესაძლებელი. კომპანიებმა ამის შესახებ სან-ფრანცისკოში გამართულ „Visa-ს გადახდების ფორუმზე“ განაცხადეს. პარტნიორობის ფარგლებში Visa ხელმისაწვდომს გახდის თავის გლობალურ ქსელს, ავტორიზაცია-ვერიფიკაციის სისტემებსა და უსაფრთხოების ინფრასტრუქტურას, რათა ხელოვნურ ინტელექტთან ინტეგრირებული კომერცია გახდეს კომფორტული და მომხმარებლებსა და ბიზნესებს შეუფერხებლად ურთიერთობისა და ტრანზაქციების განხორციელების შესაძლებლობა მიეცეთ.თანამშრომლობა უფრო მასშტაბური ინიციატივის, Visa Intelligent Commerce-ის ნაწილია, რომელიც ახალ ციფრულ გარემოში უსაფრთხო გადახდების შესაძლებლობათა გაფართოებას ისახავს მიზნად. ამასთან, Visa და OpenAI ერთობლივად შეისწავლიან ბიზნესში ინოვაციური ტექნოლოგიის პრაქტიკულად გამოყენების სხვადასხვა გზას, მათ შორის Codex-ის მხარდაჭერით შექმნილ დეველოპერულ ინსტრუმენტებს და, ასევე, მეტად ავტომატიზებულ და საუბარზე დაფუძნებულ სამუშაო პროცესს, მაშინ, როცა ხელოვნური ინტელექტი ციფრული ინტერაქციების სულ უფრო მნიშვნელოვანი ნაწილი ხდება.პარტნიორობის ფარგლებში Visa-ს გადახდების ეკოსისტემა ინტეგრირდება OpenAI-ის პლატფორმებთან, რაც დეველოპერებსა და მერჩანტებს მისცემს შესაძლებლობას, უფრო მარტივად მიიღონ ხელოვნური ინტელექტის მიერ ინიციირებული Visa-ს გადახდები. Visa OpenAI-ისთან ერთად უზრუნველყოფს საბაზისო ქსელს და ტოკენიზაციისა და რისკების მართვის შესაძლებლობებს, რაც სანდო და უსაფრთხო ტრანზაქციების წინაპირობაა.ტრანზაქციების განხორციელებისას მკაფიოდ იქნება განსაზღვრული მომხმარებელთა მიერ გაცემული უფლებამოსილების საზღვრები, პოლიტიკა და უსაფრთხოების ზომები, როგორიცაა ხარჯვის ლიმიტი, სავაჭრო კატეგორიები ან სავალდებულო დამოწმებები. ტრანზაქციებისას გამოიყენება ტოკენიზებული Visa-ს მონაცემები, ასევე რეალურ დროში ავტორიზაცია და თაღლითობის მონიტორინგი, რაც ხელს შეუწყობს ახალი, ხელოვნურ ინტელექტთან ინტეგრირებული გადახდების უსაფრთხოებასა და მომხმარებელთა დაცვას.„ხელოვნური ინტელექტი იმაზე სიღრმისეულად გარდაქმნის კომერციას, ვიდრე ეს ინტერნეტმა ან მობილურმა ტექნოლოგიამ შეძლო“, – აღნიშნა Visa-ს პროდუქტისა და სტრატეგიის განყოფილების მმართველმა, ჯეკ ფორესტელმა, – „მაშინ, როცა AI-აგენტები ეკონომიკის აქტიური მონაწილეები ხდებიან, Visa-ს მიზანი სანდო, უსაფრთხო და შეუფერხებელი ტრანზაქციების უზრუნველყოფა არის. OpenAI-ის მსგავს პარტნიორებთან ჩვენ სწორედ ამგვარ ინფრასტრუქტურას ვაშენებთ“.„კომერცია აღმოჩნდება იმაზე გაცილებით მეტ ადგილას და მეტი გზით, ვიდრე ეს დღეს ხდება და ხელოვნური ინტელექტი უფრო მეტად დაეხმარება ადამიანებს იმ ამოცანების შესრულებაში, რაც ფულს უკავშირდება – დაწყებული შესყიდვებითა და გადახდებით, დამთავრებული მეტად რთული ტრანზაქციებით“, – განაცხადა OpenAI-ის კომერციული პარტნიორობების ხელმძღვანელმა, მარკო მარჰუსმა, – „Visa Intelligent Commerce-თან ინტეგრირებით ჩვენ ვქმნით ინფრასტრუქტურას, რომლის მეშვეობითაც უსაფრთხო, გამჭვირვალე და მომხმარებლის მიერ გაკონტროლებული ხელოვნურ ინტელექტთან ინტეგრირებული ტრანზაქციები განხორციელდება. ეს ადამიანებს მისცემს საშუალებას, მეტად გამოიყენონ AI-აგენტები და, ამასთან, სრულად იყვნენ დარწმუნებულები, რომ გადახდები უსაფრთხოდ და დაცულად შესრულდება“. Visa-ს შესახებVisa (NYSE: V) მსოფლიო ლიდერი ციფრული გადახდების სფეროში. Visa 200-ზე მეტ ქვეყანაში ამუშავებს ტრანზაქციებს, კერძოდ მომხმარებლებს, ბიზნესს, ფინანსურ ინსტიტუტებსა და სამთავრობო ორგანიზაციებს შორის. ჩვენი მისიაა, დავაკავშიროთ მსოფლიო ინოვაციური,მოსახერხებელი, საიმედო და უსაფრთხო გადახდების ქსელის მეშვეობით, რომელიც ინდივიდუალური პირების, ბიზნესისა და ეკონომიკის კეთილდღეობას უწყობს ხელს. ჩვენ გვჯერა, რომ ეკონომიკაში ხელმისაწვდომობის გაფართოება ყველასთვის, ქმნის საფუძველს მთელს მსოფლიოში ადამიანთა კეთილდღეობისთვის და მომავალში ფულის გლობალური მოძრაობის საწინდარია. გაიგეთ მეტი ვებგვერდზე Visa.com.ge. 

1781597316

კურსს უძღვება ქრისტინე ლორთქიფანიძე, კვლევისა და საკონსულტაციო მომსახურების კომპანია „ანოვას“ თანადამფუძნებელი.კურსის ფარგლებში მონაწილეები გაეცნობიან: ბაზრის სეგმენტაციასა და მიზნობრივი მარკეტის შერჩევას მომხმარებლის ქცევის განმსაზღვრელ ფაქტორებს მომხმარებლის გამოცდილების (CX) კვლევის ინსტრუმენტებსა და მეტრიკებს ორგანიზაციულ კვლევებსა და თანამშრომლებისგან მიღებული ინსაითების გამოყენებას HR მეტრიკებსა და პერფორმანსის ანალიტიკას მონაცემებზე დაფუძნებული ლიდერშიფის კულტურის ჩამოყალიბებას Businesscourse.ge საქართველოს ბანკის საგანმანათლებლო პლატფორმაა, რომელიც ბიზნესით დაინტერესებულ ადამიანებს 70-ზე მეტ სრულად დაფინანსებულ კურსს სთავაზობს. პლატფორმაზე უკვე 100,000-ზე მეტჯერ დარეგისტრირდნენ ხოლო სასწავლო პროგრამები მუდმივად ახლდება თანამედროვე ბიზნესის საჭიროებების შესაბამისად.(R)

1781595727

საქმიანობის სახეების მიხედვით შედარებით მაღალი ხელფასი დაფიქსირდა შემდეგ დარგებში: საფინანსო და სადაზღვევო საქმიანობები - 5 952.5 ლარი (წინა წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით გაიზარდა 7.9%-ით) ინფორმაცია და კომუნიკაცია - 4 290.7 ლარი (გაიზარდა 3.1%-ით); სამთო-მოპოვებითი მრეწველობა და კარიერების დამუშავება - 3 230.4 ლარი (გაიზარდა 11.8%-ით); პროფესიული, სამეცნიერო და ტექნიკური საქმიანობები - 3 186 ლარი (გაიზარდა 7.1%-ით). 1Q26-ში ქალების საშუალო ხელფასი 1 901.8 ლარი, ხოლო კაცების - 2 836 ლარი იყო. ხელფასების წლიურმა ზრდამ ქალებში 157.7 ლარი (9%) შეადგინა, ხოლო კაცებში - 234.7 ლარი (9%). საქმიანობის სახეების მიხედვით კაცების ხელფასი თითქმის ყველა სექტორში აღემატებოდა ქალების ხელფასს.საქსტატის მონაცემებით, 1Q26-ში სამეწარმეო (ბიზნეს) სექტორში დაქირავებით დასაქმებულთა საშუალო თვიური ხელფასი გაიზარდა 166.3 ლარით (7.7%) და 2 335.9 ლარი შეადგინა. საქმიანობის სახეების მიხედვით ყველაზე მაღალი ხელფასი დაფიქსირდა ინფორმაციის და კომუნიკაციის (4 358.6 ლარი, წინა წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით გაიზარდა 2.4%-ით) და პროფესიულ, სამეცნიერო და ტექნიკურ საქმიანობებში (3 632.7 ლარი, გაიზარდა 6.8%-ით).1Q26-ში არასამეწარმეო და საფინანსო სექტორში საშუალო თვიური ხელფასი გასული წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით 242.8 ლარით (11.2%) გაიზარდა და 2 413.7 ლარი შეადგინა. საქმიანობის სახეების მიხედვით შედარებით მაღალი ხელფასი აქვთ საფინანსო და სადაზღვევო საქმიანობებში დასაქმებულებს.საშუალო ხელფასის სიდიდის მიხედვით რეგიონებში ლიდერია თბილისი და მცხეთა მთიანეთი. 

1781595151

რუსული გამოცემის სტატიაში ნათქვამია, რომ ე.წ. კანონის თანახმად, დე ფაქტო ხელისუფლების ორგანოები ეტაპობრივად აფხაზურ ენაზე უნდა გადასულიყვნენ, თუმცა რეალურად ე.წ. სახელმწიფო უწყებებსა და ე.წ. პარლამენტში ძირითად სამუშაო ენად კვლავ რუსული რჩება. რუსულ ენაზე მიმდინარეობს დოკუმენტბრუნვის ძირითადი ნაწილიც.2027 წლის 1 იანვრიდან ძალაში უნდა შევიდეს ცვლილებები ე.წ. საარჩევნო კანონმდებლობაში, რომლის მიხედვითაც „პარლამენტის“ დეპუტატობის ყველა კანდიდატს აფხაზური და რუსული ენების ცოდნა მოეთხოვება. ცვლილებები ჯერ კიდევ 2022 წელს მიიღეს, თუმცა ადგილობრივი პოლიტიკოსებისა და აკადემიური წრეების წარმომადგენლების თქმით, ბოლო წლების განმავლობაში აფხაზური ენის ცოდნის დონე მნიშვნელოვნად არ გაუმჯობესებულა.ოკუპირებული აფხაზეთის ე.წ. მეცნიერებათა აკადემიაში გამართულ შეხვედრაზე მეცნიერებმა აღნიშნეს, რომ ეროვნული ენის დაცვის საკითხი სახელმწიფოს მუდმივი პოლიტიკის ნაწილი უნდა იყოს და არა მხოლოდ საარჩევნო კამპანიების დროს გააქტუალურებული თემა.ოკუპირებული აფხაზეთის სტრატეგიული კვლევების ინსტიტუტის დირექტორმა ვიაჩესლავ ჩირიკბამ განაცხადა, რომ ბოლო წლებში ენის საკითხი პოლიტიზებული გახდა. მისი თქმით, საჭიროა ენის ცოდნის დონეების განსაზღვრა და მკაფიო კრიტერიუმების შემუშავება, თუმცა ამ პროცესში ზედმეტი სიმკაცრისგან თავის შეკავებაც აუცილებელია.აფხაზურ საზოგადოებაში ფართოდ არის გავრცელებული მოსაზრება, რომ აფხაზური ენა კრიზისულ მდგომარეობაშია. ადგილობრივი ინტელიგენციის წარმომადგენლები აცხადებენ, რომ თუ არსებული ტენდენცია გაგრძელდება, მომავალ ათწლეულებში აფხაზური ენის მატარებელთა რაოდენობა შესაძლოა მკვეთრად შემცირდეს.სტატიაში აღნიშნულია, რომ ენის საკითხი აფხაზეთში განსაკუთრებული პოლიტიკური და ისტორიული მნიშვნელობის მატარებელია. ავტორი იხსენებს 1978 წლის მოვლენებს, როდესაც აფხაზური საზოგადოების ნაწილი საბჭოთა საქართველოს ხელმძღვანელობის ენობრივ პოლიტიკას აპროტესტებდა.ამავე დროს, სტატიაში ხაზგასმულია, რომ საქართველოს ხელისუფლება რეგულარულად მიუთითებს საქართველოს კონსტიტუციის ნორმაზე, რომლის თანახმადაც აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში აფხაზური ენა, ქართულთან ერთად, სახელმწიფო ენის სტატუსით სარგებლობს. საქართველოს მოქმედი კონსტიტუციის მიხედვით, საქართველოს სახელმწიფო ენა ქართულია, ხოლო აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში სახელმწიფო ენად ასევე აღიარებულია აფხაზური ენა.ავტორის შეფასებით, აფხაზურ საზოგადოებაში დღემდე მიმდინარეობს დისკუსია იმაზე, თუ რამდენად უნდა იყოს ენა ეროვნული იდენტობის მთავარი საფუძველი. ერთი მხრივ, არსებობს შიში, რომ ენის პოზიციების შემდგომი შესუსტება აფხაზური კულტურისა და თვითმყოფადობის დაკარგვის რისკს გაზრდის, ხოლო მეორე მხრივ, ენობრივი მოთხოვნების გამკაცრებამ შესაძლოა კვალიფიციური სპეციალისტების სახელმწიფო მართვის სისტემიდან გამოთიშვა და ახალგაზრდების მიგრაციის ზრდა გამოიწვიოს.

1781594871

ეროვნული ნაკრების წევრები და ოლიმპიადის გამარჯვებულები 12 ივნისს, თიბისი კონცეპტში გამართულ ღონისძიებაზე ოფიციალურად დაჯილდოვდნენ. ეროვნული AI ოლიმპიადის და საქართველოს ნაკრების მთავარი მხარდამჭერია თიბისი.ასტანაში, 103 ქვეყნის მონაწილეებს შორის გამარჯვების მოპოვებას შეეცდებიან  საქართველოს ნაკრების წევრები: ვ. კომაროვის ფიზიკა-მათემატიკის #199 საჯარო სკოლის მოსწავლეები -  მათე რეხვიაშვილი, ნიკოლოზ გეგენავა, გიორგი მაისურაძე, ლუკა ბერიკელაშვილი, ანტონი ინგოროყვა, გიორგი ცქიტიშვილი, ნიკოლოზ კილაძე - გ. ზალდასტანიშვილის სახელობის ამერიკული აკადემიის მოსწავლე და ნიკოლოზ ყიფშიძე 136-ე საჯარო სკოლის მოსწავლე.„თიბისისთვის მნიშვნელოვანია ისეთი შესაძლებლობების შექმნა, რომლებიც ახალ თაობას ცოდნის გაღრმავებასა და საკუთარი პოტენციალის სრულად რეალიზებაში ეხმარება. გვიხარია, რომ ეროვნული AI ოლიმპიადის მხარდაჭერით ახალი თაობის განვითარებაში შეგვაქვს წვლილი. გვჯერა, რომ სწორედ ასეთი ნიჭიერი და მიზანდასახული ახალგაზრდები განსაზღვრავენ მომავლის ტექნოლოგიურ პროგრესს და საერთაშორისო ასპარეზზე წარმატებით წარმოაჩენენ საქართველოს“, - მაკუნა თავბერიძე, თიბისის მარკეტინგის და ბრენდის გამოცდილების ლიდერი.საქართველომ საერთაშორისო AI ოლიმპიადაში პირველად 2025 წელს მიიღო მონაწილეობა და პირველივე წელს ქვეყნისთვის პირველი მედალი მოიპოვა. ეროვნული AI ოლიმპიადა საქართველოს ტექ ოლიმპიადების ჰაბის ნაწილია, რომელიც თიბისის მხარდაჭერით და ბიზნესისა და ტექნოლოგიების უნივერსიტეტის (BTU) ორგანიზებით შეიქმნა. ტექ ოლიმპიადების ჰაბი ტექნოლოგიური განათლების განვითარებასა და ახალგაზრდა ტალანტების აღმოჩენა-გაძლიერებას ემსახურება. ჰაბი უზრუნველყოფს მოსწავლეების მომზადებას, ეროვნული ნაკრებების შერჩევასა და მათ მონაწილეობას ინფორმატიკისა და AI-ს საერთაშორისო ოლიმპიადებში, რითაც ხელს უწყობს ახალ თაობაში ტექნოლოგიური უნარების განვითარებას და აძლიერებს საქართველოს წარმომადგენლობას საერთაშორისო ასპარეზზე„ქვეყნის ტექნოლოგიური ეკოსისტემის განვითარებისთვის და ახალ თაობაში ციფრული უნარების გაძლიერებისთვის, ტექ ოლიმპიადების ჰაბი უპრეცედენტო მნიშვნელობის ინიციატივაა. ბიზნესისა და ტექნოლოგიების უნივერსიტეტში ჰაბის დაფუძნება ერთის მხრივ წარმოაჩენს საქართველოს ეროვნული ნაკრებების დიდ საოლიმპიადო შედეგებს, მეორეს მხრივ კი მიზნად ისახავს უფრო მეტი ახალგაზრდას ჩართვას, მომზადება და გადამზადების პროგრამების და ბანაკების უზრუნველყოფას, სხვადასხვა რეგიონების დაფარვას და მოსწავლეთა საუკეთესო პოტენციალის დემონსტრირებას, მსოფლიოს ყველაზე პრესტიჟულ ტექ ოლიმპიადებში“, - ნინო ენუქიძე, ბიზნესისა და ტექნოლოგიების უნივერსიტეტის რექტორი.მონაწილეების ოლიმპიადისთვის მომზადებასა და სპეციალური კურსის შექმნაზე საქართველოს ხელოვნური ინტელექტის ასოციაციამ (GAIA) იზრუნა. ინტენსიური, რვათვიანი მომზადების პროცესმა მოსწავლეებს საშუალება მისცა, არა მხოლოდ AI-ის საფუძვლებს დაუფლებოდნენ, არამედ საერთაშორისო ასპარეზისთვის საჭირო უნარებიც განევითარებინათ.„AI ოლიმპიადა ყველაზე მნიშვნელოვანი საქართველოში ახალი თაობის პროფესიონალების განვითარებისთვისაა. კურსის და ეროვნული ოლიმპიადის მონაწილეები და ნაკრების წევრები არამხოლოდ საფუძვლიან ცოდნას იძენენ, არამედ ხედავენ, რამდენად ბევრი შესაძლებლობა მოჰყვება AI-ის განვითარებას. მათ კი შეუძლიათ, განვითარების ნაწილი და შემქმნელებიც იყვნენ.ჩვენი პარტნიორობა თიბისისთან სწორედ ამ შესაძლებლობების და ჩვენი მოსწავლეების პოტენციალის საერთო ხედვას ეფუძნება. ქართველ ახალგაზრდებსაც შეუძლიათ, მსოფლიო დონის AI პროფესიონალები გახდნენ და თავისი წვლილი შეიტანონ ტექნოლოგიის განვითარებაში“, - გიგი გიორგაძე, GAIA-ს დირექტორი.დიდი მიზნებისკენ მიმავალ გზაზე მთავარი საკუთარი თავის რწმენაა - რწმენა იმის, რომ შეგიძლია. თიბისის განათლების პროგრამები კი სწორედ იმ შესაძლებლობებს ქმნის, რომლებიც ადამიანებს ეხმარება, თავიანთი ამბიციები და მისწრაფებები რეალობად აქციონ, განვითარდნენ და საკუთარი პოტენციალი საერთაშორისო ასპარეზზეც წარმოაჩინონ.(R)

1781592002