თბილისი (GBC) - ოთხშაბათს გამოქვეყნებული ყოველწლიური ანგარიშის თანახმად, „ჟურნალისტთა დაცვის კომიტეტმა“ (CPJ) განაცხადა, რომ 2025 წელს მსოფლიოში სულ მცირე 129 ჟურნალისტი და მედიის თანამშრომელი დაიღუპა. ეს მაჩვენებელი 2025 წელს ყველაზე სისხლიან წლად აქცევს მედიის წარმომადგენლებისთვის მას შემდეგ, რაც CPJ-მ, 30-ზე მეტი წლის წინ, ამ მონაცემების შეგროვება დაიწყო.

„ჟურნალისტები რეკორდული რაოდენობით იღუპებიან იმ დროს, როდესაც ინფორმაციაზე წვდომა უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე ოდესმე“, - ნათქვამია ორგანიზაციის აღმასრულებელი დირექტორის, ჯოდი გინსბერგის განცხადებაში. „ჩვენ ყველანი საფრთხის ქვეშ ვართ, როდესაც ჟურნალისტებს ახალი ამბების გაშუქების გამო კლავენ“.

სიკვდილიანობის უმეტესი წილი კონფლიქტის ზონებზე მოდის

CPJ-ის ინფორმაციით, 2025 წელს დაღუპულთა სამ მეოთხედზე მეტი კონფლიქტის ზონებში დაფიქსირდა.

ანგარიში მკვლელობების ორ მესამედზე პასუხისმგებლობას ისრაელის ძალებს აკისრებს. დოკუმენტის თანახმად, მათ მედიის 86 წევრი მოკლეს, რომელთა 60%-ზე მეტი პალესტინელი იყო და ღაზის სექტორიდან მუშაობდა. ისრაელის სამხედრო უწყება კი უარყოფს ჟურნალისტების მიზანმიმართულ სამიზნეში ამოღებას.

წინა წელთან შედარებით, ჟურნალისტების სიკვდილიანობის მაჩვენებელი ასევე გაიზარდა უკრაინასა და სუდანში - ორ ქვეყანაში, სადაც აქტიური საბრძოლო მოქმედებები მიმდინარეობს.

ანგარიშში ასევე აღნიშნულია, რომ იზრდება დრონების მიერ მოკლული ჟურნალისტების რიცხვი. დოკუმენტირებული 39 შემთხვევიდან 28 ისრაელის მიერ ღაზაში განხორციელებულ თავდასხმებზე მოდის, ხუთი - სუდანში „სწრაფი მხარდაჭერის ძალების“ (RSF) ქმედებებზე, ხოლო ოთხი - უკრაინაში რუსული სამხედრო დრონების დარტყმებზე.

ჟურნალისტთა მკვლელობების გაუმჭვირვალე გამოძიება

მექსიკაში 2025 წელს 6 ჟურნალისტი მოკლეს, თუმცა დამნაშავეები დღემდე არ არიან ნაპოვნი. ბანგლადეშში, ინდოეთსა და პერუში დაფიქსირდა შემთხვევები, როდესაც მედიის წარმომადგენლები კრიმინალური საქმიანობის გამოძიების გამო დაიღუპნენ. CPJ აღნიშნავს, რომ ასეთი მკვლელობების გამოძიებას ხშირად აკლია გამჭვირვალობა.

საუდის არაბეთში სახელმწიფომ სიკვდილით დასაჯა ცნობილი მიმომხილველი თურქი ალ-ჯასერი. CPJ-მ მის წინააღმდეგ წაყენებული ბრალდებები - ეროვნული უსაფრთხოების ხელყოფა და ფინანსური დანაშაული - შეაფასა, როგორც „ყალბი ბრალდებები“, რომლებსაც რეპორტიორების დასასჯელად იყენებენ. ალ-ჯასერის სიკვდილი 2018 წელს ჯამალ ხაშოგის მკვლელობის შემდეგ საუდის არაბეთის მიერ ჟურნალისტის მოკვლის პირველი დოკუმენტირებული შემთხვევაა.

თავის ვებგვერდზე CPJ ასევე მიუთითებს, რომ 2025 წლის 1 დეკემბრის მონაცემებით, 329 ჟურნალისტი რჩება პატიმრობაში, ხოლო კიდევ 84 პირი დაკარგულად ითვლება.